Reader

Reader | Aeneid, Book 2

Aeneid

Virgil

Book 2 | Primary edition: J. B. Greenough

Text

Position

Line 1 of 804

Waypoints

Line RefJ. B. Greenough | Latin
1

Primary

Conticuere omnes, intentique ora tenebant.

2

Primary

Inde toro pater Aeneas sic orsus ab alto:

3

Primary

Infandum, regina, iubes renovare dolorem,

4

Primary

Troianas ut opes et lamentabile regnum

5

Primary

eruerint Danai; quaeque ipse miserrima vidi,

6

Primary

et quorum pars magna fui. Quis talia fando

7

Primary

Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Ulixi

8

Primary

temperet a lacrimis? Et iam nox umida caelo

9

Primary

praecipitat, suadentque cadentia sidera somnos.

10

Primary

Sed si tantus amor casus cognoscere nostros

11

Primary

et breviter Troiae supremum audire laborem,

12

Primary

quamquam animus meminisse horret, luctuque refugit,

13

Primary

incipiam. Fracti bello fatisque repulsi

14

Primary

ductores Danaum, tot iam labentibus annis,

15

Primary

instar montis equum divina Palladis arte

16

Primary

aedificant, sectaque intexunt abiete costas:

17

Primary

votum pro reditu simulant; ea fama vagatur.

18

Primary

Huc delecta virum sortiti corpora furtim

19

Primary

includunt caeco lateri, penitusque cavernas

20

Primary

ingentis uterumque armato milite complent.

21

Primary

Est in conspectu Tenedos, notissima fama

22

Primary

insula, dives opum, Priami dum regna manebant,

23

Primary

nunc tantum sinus et statio male fida carinis:

24

Primary

huc se provecti deserto in litore condunt.

25

Primary

Nos abiisse rati et vento petiisse Mycenas:

26

Primary

ergo omnis longo solvit se Teucria luctu;

27

Primary

panduntur portae; iuvat ire et Dorica castra

28

Primary

desertosque videre locos litusque relictum.

29

Primary

Hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles;

30

Primary

classibus hic locus; hic acie certare solebant.

31

Primary

Pars stupet innuptae donum exitiale Minervae,

32

Primary

et molem mirantur equi; primusque Thymoetes

33

Primary

duci intra muros hortatur et arce locari,

34

Primary

sive dolo, seu iam Troiae sic fata ferebant.

35

Primary

At Capys, et quorum melior sententia menti,

36

Primary

aut pelago Danaum insidias suspectaque dona

37

Primary

praecipitare iubent, subiectisque urere flammis,

38

Primary

aut terebrare cavas uteri et temptare latebras.

39

Primary

Scinditur incertum studia in contraria volgus.

40

Primary

Primus ibi ante omnis, magna comitante caterva,

41

Primary

Laocoön ardens summa decurrit ab arce,

42

Primary

et procul: O miseri, quae tanta insania, cives?

43

Primary

Creditis avectos hostis? Aut ulla putatis

44

Primary

dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes?

45

Primary

aut hoc inclusi ligno occultantur Achivi,

46

Primary

aut haec in nostros fabricata est machina muros

47

Primary

inspectura domos venturaque desuper urbi,

48

Primary

aut aliquis latet error; equo ne credite, Teucri.

49

Primary

Quicquid id est, timeo Danaos et dona ferentis.

50

Primary

Sic fatus, validis ingentem viribus hastam

51

Primary

in latus inque feri curvam compagibus alvum

52

Primary

contorsit: stetit illa tremens, uteroque recusso

53

Primary

insonuere cavae gemitumque dedere cavernae.

54

Primary

Et, si fata deum, si mens non laeva fuisset,

55

Primary

impulerat ferro Argolicas foedare latebras,

56

Primary

Troiaque, nunc stares, Priamique arx alta, maneres.

57

Primary

Ecce, manus iuvenem interea post terga revinctum

58

Primary

pastores magno ad regem clamore trahebant

59

Primary

Dardanidae, qui se ignotum venientibus ultro,

60

Primary

hoc ipsum ut strueret Troiamque aperiret Achivis,

61

Primary

obtulerat, fidens animi atque in utrumque paratus,

62

Primary

seu versare dolos, seu certae occumbere morti.

63

Primary

Undique visendi studio Troiana iuventus

64

Primary

circumfusa ruit, certantque inludere capto.

65

Primary

Accipe nunc Danaum insidias, et crimine ab uno

66

Primary

disce omnes.

67

Primary

Namque ut conspectu in medio turbatus, inermis

68

Primary

constitit atque oculis Phrygia agmina circumspexit:

69

Primary

Heu, quae nunc tellus inquit quae me aequora possunt

70

Primary

accipere? Aut quid iam misero mihi denique restat,

71

Primary

cui neque apud Danaos usquam locus, et super ipsi

72

Primary

Dardanidae infensi poenas cum sanguine poscunt?

73

Primary

Quo gemitu conversi animi, compressus et omnis

74

Primary

impetus. Hortamur fari; quo sanguine cretus,

75

Primary

quidve ferat, memoret, quae sit fiducia capto.

76

Primary

Ille haec, deposita tandem formidine, fatur:

77

Primary

Cuncta equidem tibi, Rex, fuerit quodcumque, fatebor

78

Primary

vera, inquit; neque me Argolica de gente negabo:

79

Primary

hoc primum; nec, si miserum Fortuna Sinonem

80

Primary

finxit, vanum etiam mendacemque improba finget.

81

Primary

Fando aliquod si forte tuas pervenit ad auris

82

Primary

Belidae nomen Palamedis et incluta fama

83

Primary

gloria, quem falsa sub proditione Pelasgi

84

Primary

insontem infando indicio, quia bella vetabat,

85

Primary

demisere neci, nunc cassum lumine lugent.

86

Primary

Illi me comitem et consanguinitate propinquum

87

Primary

pauper in arma pater primis huc misit ab annis,

88

Primary

dum stabat regno incolumis regumque vigebat

89

Primary

consiliis, et nos aliquod nomenque decusque

90

Primary

gessimus. Invidia postquam pellacis Ulixi—

91

Primary

haud ignota loquor—superis concessit ab oris,

92

Primary

adflictus vitam in tenebris luctuque trahebam,

93

Primary

et casum insontis mecum indignabar amici.

94

Primary

Nec tacui demens, et me, fors si qua tulisset,

95

Primary

si patrios umquam remeassem victor ad Argos,

96

Primary

promisi ultorem, et verbis odia aspera movi.

97

Primary

Hinc mihi prima mali labes, hinc semper Ulixes

98

Primary

criminibus terrere novis, hinc spargere voces

99

Primary

in volgum ambiguas, et quaerere conscius arma.

100

Primary

Nec requievit enim, donec, Calchante ministro—

101

Primary

sed quid ego haec autem nequiquam ingrata revolvo?

102

Primary

Quidve moror, si omnis uno ordine habetis Achivos,

103

Primary

idque audire sat est? Iamdudum sumite poenas,

104

Primary

hoc Ithacus velit, et magno mercentur Atridae.

105

Primary

Tum vero ardemus scitari et quaerere causas,

106

Primary

ignari scelerum tantorum artisque Pelasgae.

107

Primary

Prosequitur pavitans, et ficto pectore fatur:

108

Primary

Saepe fugam Danai Troia cupiere relicta

109

Primary

moliri, et longo fessi discedere bello;

110

Primary

fecissentque utinam! Saepe illos aspera ponti

111

Primary

interclusit hiemps, et terruit Auster euntis.

112

Primary

Praecipue, cum iam hic trabibus contextus acernis

113

Primary

staret equus, toto sonuerunt aethere nimbi.

114

Primary

Suspensi Eurypylum scitantem oracula Phoebi

115

Primary

mittimus, isque adytis haec tristia dicta reportat:

116

Primary

Sanguine placastis ventos et virgine caesa,

117

Primary

cum primum Iliacas, Danai, venistis ad oras;

118

Primary

sanguine quaerendi reditus, animaque litandum

119

Primary

Argolica. Volgi quae vox ut venit ad auris,

120

Primary

obstipuere animi, gelidusque per ima cucurrit

121

Primary

ossa tremor, cui fata parent, quem poscat Apollo.

122

Primary

Hic Ithacus vatem magno Calchanta tumultu

123

Primary

protrahit in medios; quae sint ea numina divom,

124

Primary

flagitat; et mihi iam multi crudele canebant

125

Primary

artificis scelus, et taciti ventura videbant.

126

Primary

Bis quinos silet ille dies, tectusque recusat

127

Primary

prodere voce sua quemquam aut opponere morti.

128

Primary

Vix tandem, magnis Ithaci clamoribus actus,

129

Primary

composito rumpit vocem, et me destinat arae.

130

Primary

Adsensere omnes, et, quae sibi quisque timebat,

131

Primary

unius in miseri exitium conversa tulere.

132

Primary

Iamque dies infanda aderat; mihi sacra parari,

133

Primary

et salsae fruges, et circum tempora vittae:

134

Primary

eripui, fateor, leto me, et vincula rupi,

135

Primary

limosoque lacu per noctem obscurus in ulva

136

Primary

delitui, dum vela darent, si forte dedissent.

137

Primary

Nec mihi iam patriam antiquam spes ulla videndi,

138

Primary

nec dulcis natos exoptatumque parentem;

139

Primary

quos illi fors et poenas ob nostra reposcent

140

Primary

effugia, et culpam hanc miserorum morte piabunt.

141

Primary

Quod te per superos et conscia numina veri,

142

Primary

per si qua est quae restet adhuc mortalibus usquam

143

Primary

intemerata fides, oro, miserere laborum

144

Primary

tantorum, miserere animi non digna ferentis.

145

Primary

His lacrimis vitam damus, et miserescimus ultro.

146

Primary

Ipse viro primus manicas atque arta levari

147

Primary

vincla iubet Priamus, dictisque ita fatur amicis:

148

Primary

Quisquis es, amissos hinc iam obliviscere Graios;

149

Primary

noster eris, mihique haec edissere vera roganti:

150

Primary

Quo molem hanc immanis equi statuere? Quis auctor?

151

Primary

Quidve petunt? Quae religio, aut quae machina belli?

152

Primary

Dixerat. Ille, dolis instructus et arte Pelasga,

153

Primary

sustulit exutas vinclis ad sidera palmas:

154

Primary

Vos, aeterni ignes, et non violabile vestrum

155

Primary

testor numen ait vos arae ensesque nefandi,

156

Primary

quos fugi, vittaeque deum, quas hostia gessi:

157

Primary

fas mihi Graiorum sacrata resolvere iura,

158

Primary

fas odisse viros, atque omnia ferre sub auras,

159

Primary

si qua tegunt; teneor patriae nec legibus ullis.

160

Primary

Tu modo promissis maneas, servataque serves

161

Primary

Troia fidem, si vera feram, si magna rependam.

162

Primary

Omnis spes Danaum et coepti fiducia belli

163

Primary

Palladis auxiliis semper stetit. Impius ex quo

164

Primary

Tydides sed enim scelerumque inventor Ulixes,

165

Primary

fatale adgressi sacrato avellere templo

166

Primary

Palladium, caesis summae custodibus arcis,

167

Primary

corripuere sacram effigiem, manibusque cruentis

168

Primary

virgineas ausi divae contingere vittas;

169

Primary

ex illo fluere ac retro sublapsa referri

170

Primary

spes Danaum, fractae vires, aversa deae mens.

171

Primary

Nec dubiis ea signa dedit Tritonia monstris.

172

Primary

Vix positum castris simulacrum, arsere coruscae

173

Primary

luminibus flammae arrectis, salsusque per artus

174

Primary

sudor iit, terque ipsa solo—mirabile dictu—

175

Primary

emicuit, parmamque ferens hastamque trementem.

176

Primary

Extemplo temptanda fuga canit aequora Calchas,

177

Primary

nec posse Argolicis exscindi Pergama telis,

178

Primary

omina ni repetant Argis, numenque reducant,

179

Primary

quod pelago et curvis secum avexere carinis.

180

Primary

Et nunc, quod patrias vento petiere Mycenas,

181

Primary

arma deosque parant comites, pelagoque remenso

182

Primary

improvisi aderunt: ita digerit omina Calchas.

183

Primary

Hanc pro Palladio moniti, pro numine laeso

184

Primary

effigiem statuere, nefas quae triste piaret.

185

Primary

Hanc tamen immensam Calchas attollere molem

186

Primary

roboribus textis caeloque educere iussit,

187

Primary

ne recipi portis, aut duci in moenia possit,

188

Primary

neu populum antiqua sub religione tueri.

189

Primary

Nam si vestra manus violasset dona Minervae,

190

Primary

tum magnum exitium (quod di prius omen in ipsum

191

Primary

convertant!) Priami imperio Phrygibusque futurum;

192

Primary

sin manibus vestris vestram ascendisset in urbem,

193

Primary

ultro Asiam magno Pelopea ad moenia bello

194

Primary

venturam, et nostros ea fata manere nepotes.

195

Primary

Talibus insidiis periurique arte Sinonis

196

Primary

credita res, captique dolis lacrimisque coactis,

197

Primary

quos neque Tydides, nec Larisaeus Achilles,

198

Primary

non anni domuere decem, non mille carinae.

199

Primary

Hic aliud maius miseris multoque tremendum

200

Primary

obicitur magis, atque improvida pectora turbat.

201

Primary

Laocoön, ductus Neptuno sorte sacerdos,

202

Primary

sollemnis taurum ingentem mactabat ad aras.

203

Primary

Ecce autem gemini a Tenedo tranquilla per alta—

204

Primary

horresco referens—immensis orbibus angues

205

Primary

incumbunt pelago, pariterque ad litora tendunt;

206

Primary

pectora quorum inter fluctus arrecta iubaeque

207

Primary

sanguineae superant undas; pars cetera pontum

208

Primary

pone legit, sinuatque immensa volumine terga.

209

Primary

Fit sonitus spumante salo; iamque arva tenebant,

210

Primary

ardentisque oculos suffecti sanguine et igni,

211

Primary

sibila lambebant linguis vibrantibus ora.

212

Primary

Diffugimus visu exsangues: illi agmine certo

213

Primary

Laocoönta petunt; et primum parva duorum

214

Primary

corpora natorum serpens amplexus uterque

215

Primary

implicat, et miseros morsu depascitur artus;

216

Primary

post ipsum auxilio subeuntem ac tela ferentem

217

Primary

corripiunt, spirisque ligant ingentibus; et iam

218

Primary

bis medium amplexi, bis collo squamea circum

219

Primary

terga dati, superant capite et cervicibus altis.

220

Primary

Ille simul manibus tendit divellere nodos,

221

Primary

perfusus sanie vittas atroque veneno,

222

Primary

clamores simul horrendos ad sidera tollit:

223

Primary

quales mugitus, fugit cum saucius aram

224

Primary

taurus, et incertam excussit cervice securim.

225

Primary

At gemini lapsu delubra ad summa dracones

226

Primary

effugiunt saevaeque petunt Tritonidis arcem,

227

Primary

sub pedibusque deae clipeique sub orbe teguntur.

228

Primary

Tum vero tremefacta novus per pectora cunctis

229

Primary

insinuat pavor, et scelus expendisse merentem

230

Primary

Laocoönta ferunt, sacrum qui cuspide robur

231

Primary

laeserit, et tergo sceleratam intorserit hastam.

232

Primary

Ducendum ad sedes simulacrum orandaque divae

233

Primary

numina conclamant.

234

Primary

Dividimus muros et moenia pandimus urbis.

235

Primary

Accingunt omnes operi, pedibusque rotarum

236

Primary

subiciunt lapsus, et stuppea vincula collo

237

Primary

intendunt: scandit fatalis machina muros,

238

Primary

feta armis. Pueri circum innuptaeque puellae

239

Primary

sacra canunt, funemque manu contingere gaudent.

240

Primary

Illa subit, mediaeque minans inlabitur urbi.

241

Primary

O patria, O divom domus Ilium, et incluta bello

242

Primary

moenia Dardanidum, quater ipso in limine portae

243

Primary

substitit, atque utero sonitum quater arma dedere:

244

Primary

instamus tamen inmemores caecique furore,

245

Primary

et monstrum infelix sacrata sistimus arce.

246

Primary

Tunc etiam fatis aperit Cassandra futuris

247

Primary

ora, dei iussu non umquam credita Teucris.

248

Primary

Nos delubra deum miseri, quibus ultimus esset

249

Primary

ille dies, festa velamus fronde per urbem.

250

Primary

Vertitur interea caelum et ruit oceano nox,

251

Primary

involvens umbra magna terramque polumque

252

Primary

Myrmidonumque dolos; fusi per moenia Teucri

253

Primary

conticuere, sopor fessos complectitur artus:

254

Primary

et iam Argiva phalanx instructis navibus ibat

255

Primary

a Tenedo tacitae per amica silentia lunae

256

Primary

litora nota petens, flammas cum regia puppis

257

Primary

extulerat, fatisque deum defensus iniquis

258

Primary

inclusos utero Danaos et pinea furtim

259

Primary

laxat claustra Sinon. Illos patefactus ad auras

260

Primary

reddit equus, laetique cavo se robore promunt

261

Primary

Thessandrus Sthenelusque duces, et dirus Ulixes,

262

Primary

demissum lapsi per funem, Acamasque, Thoasque,

263

Primary

Pelidesque Neoptolemus, primusque Machaon,

264

Primary

et Menelaus, et ipse doli fabricator Epeos.

265

Primary

Invadunt urbem somno vinoque sepultam;

266

Primary

caeduntur vigiles, portisque patentibus omnis

267

Primary

accipiunt socios atque agmina conscia iungunt.

268

Primary

Tempus erat, quo prima quies mortalibus aegris

269

Primary

incipit, et dono divom gratissima serpit.

270

Primary

In somnis, ecce, ante oculos maestissimus Hector

271

Primary

visus adesse mihi, largosque effundere fletus,

272

Primary

raptatus bigis, ut quondam, aterque cruento

273

Primary

pulvere, perque pedes traiectus lora tumentis.

274

Primary

Ei mihi, qualis erat, quantum mutatus ab illo

275

Primary

Hectore, qui redit exuvias indutus Achilli,

276

Primary

vel Danaum Phrygios iaculatus puppibus ignis,

277

Primary

squalentem barbam et concretos sanguine crinis

278

Primary

volneraque illa gerens, quae circum plurima muros

279

Primary

accepit patrios. Ultro flens ipse videbar

280

Primary

Compellare virum et maestas expromere voces:

281

Primary

O lux Dardaniae, spes O fidissima Teucrum,

282

Primary

quae tantae tenuere morae? Quibus Hector ab oris

283

Primary

exspectate venis? Ut te post multa tuorum

284

Primary

funera, post varios hominumque urbisque labores

285

Primary

defessi aspicimus! Quae causa indigna serenos

286

Primary

foedavit voltus? Aut cur haec volnera cerno?

287

Primary

Ille nihil, nec me quaerentem vana moratur,

288

Primary

sed graviter gemitus imo de pectore ducens,

289

Primary

Heu fuge, nate dea, teque his, ait, eripe flammis.

290

Primary

Hostis habet muros; ruit alto a culmine Troia.

291

Primary

Sat patriae Priamoque datum: si Pergama dextra

292

Primary

defendi possent, etiam hac defensa fuissent.

293

Primary

Sacra suosque tibi commendat Troia penatis:

294

Primary

hos cape fatorum comites, his moenia quaere

295

Primary

magna, pererrato statues quae denique ponto.

296

Primary

Sic ait, et manibus vittas Vestamque potentem

297

Primary

aeternumque adytis effert penetralibus ignem.

298

Primary

Diverso interea miscentur moenia luctu,

299

Primary

et magis atque magis, quamquam secreta parentis

300

Primary

Anchisae domus arboribusque obtecta recessit,

301

Primary

clarescunt sonitus, armorumque ingruit horror.

302

Primary

Excutior somno, et summi fastigia tecti

303

Primary

ascensu supero, atque arrectis auribus adsto:

304

Primary

in segetem veluti cum flamma furentibus austris

305

Primary

incidit, aut rapidus montano flumine torrens

306

Primary

sternit agros, sternit sata laeta boumque labores,

307

Primary

praecipitisque trahit silvas, stupet inscius alto

308

Primary

accipiens sonitum saxi de vertice pastor.

309

Primary

Tum vero manifesta fides, Danaumque patescunt

310

Primary

insidiae. Iam Deiphobi dedit ampla ruinam

311

Primary

Volcano superante domus; iam proxumus ardet

312

Primary

Ucalegon; Sigea igni freta lata relucent.

313

Primary

Exoritur clamorque virum clangorque tubarum.

314

Primary

Arma amens capio; nec sat rationis in armis,

315

Primary

sed glomerare manum bello et concurrere in arcem

316

Primary

cum sociis ardent animi; furor iraque mentem

317

Primary

praecipitant, pulchrumque mori succurrit in armis.

318

Primary

Ecce autem telis Panthus elapsus Achivom,

319

Primary

Panthus Othryades, arcis Phoebique sacerdos,

320

Primary

sacra manu victosque deos parvumque nepotem

321

Primary

ipse trahit, cursuque amens ad limina tendit.

322

Primary

Quo res summa, loco, Panthu? Quam prendimus arcem?

323

Primary

Vix ea fatus eram, gemitu cum talia reddit:

324

Primary

Venit summa dies et ineluctabile tempus

325

Primary

Dardaniae: fuimus Troes, fuit Ilium et ingens

326

Primary

gloria Teucrorum; ferus omnia Iuppiter Argos

327

Primary

transtulit; incensa Danai dominantur in urbe.

328

Primary

Arduus armatos mediis in moenibus adstans

329

Primary

fundit equus, victorque Sinon incendia miscet

330

Primary

insultans; portis alii bipatentibus adsunt,

331

Primary

milia quot magnis umquam venere Mycenis;

332

Primary

obsedere alii telis angusta viarum

333

Primary

oppositi; stat ferri acies mucrone corusco

334

Primary

stricta, parata neci; vix primi proelia temptant

335

Primary

portarum vigiles, et caeco Marte resistunt.

336

Primary

Talibus Othryadae dictis et numine divom

337

Primary

in flammas et in arma feror, quo tristis Erinys,

338

Primary

quo fremitus vocat et sublatus ad aethera clamor.

339

Primary

Addunt se socios Rhipeus et maximus armis

340

Primary

Epytus oblati per lunam Hypanisque Dymasque,

341

Primary

et lateri adglomerant nostro, iuvenisque Coroebus,

342

Primary

Mygdonides: illis ad Troiam forte diebus

343

Primary

venerat, insano Cassandrae incensus amore,

344

Primary

et gener auxilium Priamo Phrygibusque ferebat,

345

Primary

infelix, qui non sponsae praecepta furentis

346

Primary

audierit.

347

Primary

Quos ubi confertos audere in proelia vidi,

348

Primary

incipio super his: Iuvenes, fortissima frustra

349

Primary

pectora, si vobis audentem extrema cupido

350

Primary

certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis:

351

Primary

excessere omnes, adytis arisque relictis,

352

Primary

di, quibus imperium hoc steterat; succurritis urbi

353

Primary

incensae; moriamur et in media arma ruamus.

354

Primary

Una salus victis, nullam sperare salutem.

355

Primary

Sic animis iuvenum furor additus: inde, lupi ceu

356

Primary

raptores atra in nebula, quos improba ventris

357

Primary

exegit caecos rabies, catulique relicti

358

Primary

faucibus exspectant siccis, per tela, per hostis

359

Primary

vadimus haud dubiam in mortem, mediaeque tenemus

360

Primary

urbis iter; nox atra cava circumvolat umbra.

361

Primary

Quis cladem illius noctis, quis funera fando

362

Primary

explicet, aut possit lacrimis aequare labores?

363

Primary

Urbs antiqua ruit, multos dominata per annos;

364

Primary

plurima perque vias sternuntur inertia passim

365

Primary

corpora, perque domos et religiosa deorum

366

Primary

limina. Nec soli poenas dant sanguine Teucri;

367

Primary

quondam etiam victis redit in praecordia virtus

368

Primary

victoresque cadunt Danai: crudelis ubique

369

Primary

luctus, ubique pavor, et plurima mortis imago.

370

Primary

Primus se, Danaum magna comitante caterva,

371

Primary

Androgeos offert nobis, socia agmina credens

372

Primary

inscius, atque ultro verbis compellat amicis:

373

Primary

Festinate, viri: nam quae tam sera moratur

374

Primary

segnities? Alii rapiunt incensa feruntque

375

Primary

Pergama; vos celsis nunc primum a navibus itis.

376

Primary

Dixit, et extemplo, neque enim responsa dabantur

377

Primary

fida satis, sensit medios delapsus in hostis.

378

Primary

Obstipuit, retroque pedem cum voce repressit:

379

Primary

inprovisum aspris veluti qui sentibus anguem

380

Primary

pressit humi nitens, trepidusque repente refugit

381

Primary

attollentem iras et caerula colla tumentem;

382

Primary

haud secus Androgeos visu tremefactus abibat.

383

Primary

Inruimus, densis et circumfundimur armis,

384

Primary

ignarosque loci passim et formidine captos

385

Primary

sternimus: adspirat primo fortuna labori.

386

Primary

Atque hic successu exsultans animisque Coroebus,

387

Primary

O socii, qua prima inquit fortuna salutis

388

Primary

monstrat iter, quoque ostendit se dextra, sequamur

389

Primary

mutemus clipeos, Danaumque insignia nobis

390

Primary

aptemus: dolus an virtus, quis in hoste requirat?

391

Primary

Arma dabunt ipsi. Sic fatus, deinde comantem

392

Primary

Androgei galeam clipeique insigne decorum

393

Primary

induitur, laterique Argivum accommodat ensem.

394

Primary

Hoc Rhipeus, hoc ipse Dymas omnisque iuventus

395

Primary

laeta facit; spoliis se quisque recentibus armat.

396

Primary

Vadimus immixti Danais haud numine nostro,

397

Primary

multaque per caecam congressi proelia noctem

398

Primary

conserimus, multos Danaum demittimus Orco.

399

Primary

Diffugiunt alii ad navis, et litora cursu

400

Primary

fida petunt: pars ingentem formidine turpi

401

Primary

scandunt rursus equum et nota conduntur in alvo.

402

Primary

Heu nihil invitis fas quemquam fidere divis!

403

Primary

Ecce trahebatur passis Priameïa virgo

404

Primary

crinibus a templo Cassandra adytisque Minervae,

405

Primary

ad caelum tendens ardentia lumina frustra,—

406

Primary

lumina, nam teneras arcebant vincula palmas.

407

Primary

Non tulit hanc speciem furiata mente Coroebus,

408

Primary

et sese medium iniecit periturus in agmen.

409

Primary

Consequimur cuncti et densis incurrimus armis.

410

Primary

Hic primum ex alto delubri culmine telis

411

Primary

nostrorum obruimur, oriturque miserrima caedes

412

Primary

armorum facie et Graiarum errore iubarum.

413

Primary

Tum Danai gemitu atque ereptae virginis ira

414

Primary

undique collecti invadunt, acerrimus Aiax,

415

Primary

et gemini Atridae, Dolopumque exercitus omnis;

416

Primary

adversi rupto ceu quondam turbine venti

417

Primary

confligunt, Zephyrusque Notusque et laetus Eois

418

Primary

Eurus equis; stridunt silvae, saevitque tridenti

419

Primary

spumeus atque imo Nereus ciet aequora fundo.

420

Primary

Illi etiam, si quos obscura nocte per umbram

421

Primary

fudimus insidiis totaque agitavimus urbe,

422

Primary

apparent; primi clipeos mentitaque tela

423

Primary

adgnoscunt, atque ora sono discordia signant.

424

Primary

Ilicet obruimur numero; primusque Coroebus

425

Primary

Penelei dextra divae armipotentis ad aram

426

Primary

procumbit; cadit et Rhipeus, iustissimus unus

427

Primary

qui fuit in Teucris et servantissimus aequi:

428

Primary

dis aliter visum; pereunt Hypanisque Dymasque

429

Primary

confixi a sociis; nec te tua plurima, Panthu,

430

Primary

labentem pietas nec Apollinis infula texit.

431

Primary

Iliaci cineres et flamma extrema meorum,

432

Primary

testor, in occasu vestro nec tela nec ullas

433

Primary

vitavisse vices Danaum, et, si fata fuissent

434

Primary

ut caderem, meruisse manu. Divellimur inde,

435

Primary

Iphitus et Pelias mecum, quorum Iphitus aevo

436

Primary

iam gravior, Pelias et volnere tardus Ulixi;

437

Primary

protinus ad sedes Priami clamore vocati.

438

Primary

Hic vero ingentem pugnam, ceu cetera nusquam

439

Primary

bella forent, nulli tota morerentur in urbe.

440

Primary

Sic Martem indomitum, Danaosque ad tecta ruentis

441

Primary

cernimus, obsessumque acta testudine limen.

442

Primary

Haerent parietibus scalae, postisque sub ipsos

443

Primary

nituntur gradibus, clipeosque ad tela sinistris

444

Primary

protecti obiciunt, prensant fastigia dextris.

445

Primary

Dardanidae contra turris ac tota domorum

446

Primary

culmina convellunt; his se, quando ultima cernunt,

447

Primary

extrema iam in morte parant defendere telis;

448

Primary

auratasque trabes, veterum decora alta parentum,

449

Primary

devolvunt; alii strictis mucronibus imas

450

Primary

obsedere fores; has servant agmine denso.

451

Primary

Instaurati animi, regis succurrere tectis,

452

Primary

auxilioque levare viros, vimque addere victis.

453

Primary

Limen erat caecaeque fores et pervius usus

454

Primary

tectorum inter se Priami, postesque relicti

455

Primary

a tergo, infelix qua se, dum regna manebant,

456

Primary

saepius Andromache ferre incomitata solebat

457

Primary

ad soceros, et avo puerum Astyanacta trahebat.

458

Primary

Evado ad summi fastigia culminis, unde

459

Primary

tela manu miseri iactabant inrita Teucri.

460

Primary

Turrim in praecipiti stantem summisque sub astra

461

Primary

eductam tectis, unde omnis Troia videri

462

Primary

et Danaum solitae naves et Achaia castra,

463

Primary

adgressi ferro circum, qua summa labantis

464

Primary

iuncturas tabulata dabant, convellimus altis

465

Primary

sedibus, impulimusque; ea lapsa repente ruinam

466

Primary

cum sonitu trahit et Danaum super agmina late

467

Primary

incidit: ast alii subeunt, nec saxa, nec ullum

468

Primary

telorum interea cessat genus.

469

Primary

Vestibulum ante ipsum primoque in limine Pyrrhus

470

Primary

exsultat, telis et luce coruscus aëna;

471

Primary

qualis ubi in lucem coluber mala gramina pastus

472

Primary

frigida sub terra tumidum quem bruma tegebat,

473

Primary

nunc, positis novus exuviis nitidusque iuventa,

474

Primary

lubrica convolvit sublato pectore terga

475

Primary

arduus ad solem, et linguis micat ore trisulcis.

476

Primary

Una ingens Periphas et equorum agitator Achillis,

477

Primary

armiger Automedon, una omnis Scyria pubes

478

Primary

succedunt tecto, et flammas ad culmina iactant.

479

Primary

Ipse inter primos correpta dura bipenni

480

Primary

limina perrumpit, postisque a cardine vellit

481

Primary

aeratos; iamque excisa trabe firma cavavit

482

Primary

robora, et ingentem lato dedit ore fenestram.

483

Primary

Adparet domus intus, et atria longa patescunt;

484

Primary

adparent Priami et veterum penetralia regum,

485

Primary

armatosque vident stantis in limine primo.

486

Primary

At domus interior gemitu miseroque tumultu

487

Primary

miscetur, penitusque cavae plangoribus aedes

488

Primary

femineis ululant; ferit aurea sidera clamor.

489

Primary

Tum pavidae tectis matres ingentibus errant;

490

Primary

amplexaeque tenent postis atque oscula figunt.

491

Primary

Instat vi patria Pyrrhus; nec claustra, neque ipsi

492

Primary

custodes sufferre valent; labat ariete crebro

493

Primary

ianua, et emoti procumbunt cardine postes.

494

Primary

Fit via vi; rumpunt aditus, primosque trucidant

495

Primary

immissi Danai, et late loca milite complent.

496

Primary

Non sic, aggeribus ruptis cum spumeus amnis

497

Primary

exiit, oppositasque evicit gurgite moles,

498

Primary

fertur in arva furens cumulo, camposque per omnis

499

Primary

cum stabulis armenta trahit. Vidi ipse furentem

500

Primary

caede Neoptolemum geminosque in limine Atridas;

501

Primary

vidi Hecubam centumque nurus, Priamumque per aras

502

Primary

sanguine foedantem, quos ipse sacraverat, ignis.

503

Primary

Quinquaginta illi thalami, spes tanta nepotum,

504

Primary

barbarico postes auro spoliisque superbi,

505

Primary

procubuere; tenent Danai, qua deficit ignis.

506

Primary

Forsitan et Priami fuerint quae fata requiras.

507

Primary

Urbis uti captae casum convolsaque vidit

508

Primary

limina tectorum et medium in penetralibus hostem,

509

Primary

arma diu senior desueta trementibus aevo

510

Primary

circumdat nequiquam umeris, et inutile ferrum

511

Primary

cingitur, ac densos fertur moriturus in hostis.

512

Primary

Aedibus in mediis nudoque sub aetheris axe

513

Primary

ingens ara fuit iuxtaque veterrima laurus,

514

Primary

incumbens arae atque umbra complexa Penatis.

515

Primary

Hic Hecuba et natae nequiquam altaria circum,

516

Primary

praecipites atra ceu tempestate columbae,

517

Primary

condensae et divom amplexae simulacra sedebant.

518

Primary

Ipsum autem sumptis Priamum iuvenalibus armis

519

Primary

ut vidit, Quae mens tam dira, miserrime coniunx,

520

Primary

impulit his cingi telis? Aut quo ruis? inquit;

521

Primary

Non tali auxilio nec defensoribus istis

522

Primary

tempus eget, non, si ipse meus nunc adforet Hector.

523

Primary

Huc tandem concede; haec ara tuebitur omnis,

524

Primary

aut moriere simul. Sic ore effata recepit

525

Primary

ad sese et sacra longaevum in sede locavit.

526

Primary

Ecce autem elapsus Pyrrhi de caede Polites,

527

Primary

unus natorum Priami, per tela, per hostis

528

Primary

porticibus longis fugit, et vacua atria lustrat

529

Primary

saucius: illum ardens infesto volnere Pyrrhus

530

Primary

insequitur, iam iamque manu tenet et premit hasta.

531

Primary

Ut tandem ante oculos evasit et ora parentum,

532

Primary

concidit, ac multo vitam cum sanguine fudit.

533

Primary

Hic Priamus, quamquam in media iam morte tenetur,

534

Primary

non tamen abstinuit, nec voci iraeque pepercit:

535

Primary

At tibi pro scelere , exclamat, pro talibus ausis,

536

Primary

di, si qua est caelo pietas, quae talia curet,

537

Primary

persolvant grates dignas et praemia reddant

538

Primary

debita, qui nati coram me cernere letum

539

Primary

fecisti et patrios foedasti funere voltus.

540

Primary

At non ille, satum quo te mentiris, Achilles

541

Primary

talis in hoste fuit Priamo; sed iura fidemque

542

Primary

supplicis erubuit, corpusque exsangue sepulchro

543

Primary

reddidit Hectoreum, meque in mea regna remisit.

544

Primary

Sic fatus senior, telumque imbelle sine ictu

545

Primary

coniecit, rauco quod protinus aere repulsum

546

Primary

e summo clipei nequiquam umbone pependit.

547

Primary

Cui Pyrrhus: Referes ergo haec et nuntius ibis

548

Primary

Pelidae genitori; illi mea tristia facta

549

Primary

degeneremque Neoptolemum narrare memento.

550

Primary

Nunc morere. Hoc dicens altaria ad ipsa trementem

551

Primary

traxit et in multo lapsantem sanguine nati,

552

Primary

implicuitque comam laeva, dextraque coruscum

553

Primary

extulit, ac lateri capulo tenus abdidit ensem.

554

Primary

Haec finis Priami fatorum; hic exitus illum

555

Primary

sorte tulit, Troiam incensam et prolapsa videntem

556

Primary

Pergama, tot quondam populis terrisque superbum

557

Primary

regnatorem Asiae. Iacet ingens litore truncus,

558

Primary

avolsumque umeris caput, et sine nomine corpus.

559

Primary

At me tum primum saevus circumstetit horror

560

Primary

Obstipui; subiit cari genitoris imago,

561

Primary

ut regem aequaevum crudeli volnere vidi

562

Primary

vitam exhalantem; subiit deserta Creüsa,

563

Primary

et direpta domus, et parvi casus Iuli.

564

Primary

Respicio, et quae sit me circum copia lustro.

565

Primary

Deseruere omnes defessi, et corpora saltu

566

Primary

ad terram misere aut ignibus aegra dedere.

567

Primary

Iamque adeo super unus eram, cum limina Vestae

568

Primary

servantem et tacitam secreta in sede latentem

569

Primary

Tyndarida aspicio: dant clara incendia lucem

570

Primary

erranti passimque oculos per cuncta ferenti.

571

Primary

Illa sibi infestos eversa ob Pergama Teucros

572

Primary

et poenas Danaum et deserti coniugis iras

573

Primary

praemetuens, Troiae et patriae communis Erinys,

574

Primary

abdiderat sese atque aris invisa sedebat.

575

Primary

Exarsere ignes animo; subit ira cadentem

576

Primary

ulcisci patriam et sceleratas sumere poenas.

577

Primary

Scilicet haec Spartam incolumis patriasque Mycenas

578

Primary

aspiciet, partoque ibit regina triumpho,

579

Primary

coniugiumque, domumque, patres, natosque videbit,

580

Primary

Iliadum turba et Phrygiis comitata ministris?

581

Primary

Occiderit ferro Priamus, Troia arserit igni?

582

Primary

Dardanium totiens sudarit sanguine litus?

583

Primary

Non ita: namque etsi nullum memorabile nomen

584

Primary

feminea in poena est, nec habet victoria laudem,

585

Primary

extinxisse nefas tamen et sumpsisse merentis

586

Primary

laudabor poenas, animumque explesse iuvabit

587

Primary

ultricis flammae, et cineres satiasse meorum.

588

Primary

Talia iactabam, et furiata mente ferebar:

589

Primary

cum mihi se, non ante oculis tam clara, videndam

590

Primary

obtulit et pura per noctem in luce refulsit

591

Primary

alma parens, confessa deam, qualisque videri

592

Primary

caelicolis et quanta solet, dextraque prehensum

593

Primary

continuit, roseoque haec insuper addidit ore:

594

Primary

Nate, quis indomitas tantus dolor excitat iras?

595

Primary

Quid furis, aut quonam nostri tibi cura recessit?

596

Primary

Non prius aspicies, ubi fessum aetate parentem

597

Primary

liqueris Anchisen; superet coniunxne Creüsa,

598

Primary

Ascaniusque puer? Quos omnes undique Graiae

599

Primary

circum errant acies, et, ni mea cura resistat,

600

Primary

iam flammae tulerint inimicus et hauserit ensis.

601

Primary

Non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae

602

Primary

culpatusve Paris: divom inclementia, divom,

603

Primary

has evertit opes sternitque a culmine Troiam.

604

Primary

Aspice—namque omnem, quae nunc obducta tuenti

605

Primary

mortalis hebetat visus tibi et umida circum

606

Primary

caligat, nubem eripiam; tu ne qua parentis

607

Primary

iussa time, neu praeceptis parere recusa:—

608

Primary

hic, ubi disiectas moles avolsaque saxis

609

Primary

saxa vides mixtoque undantem pulvere fumum.

610

Primary

Neptunus muros magnoque emota tridenti

611

Primary

fundamenta quatit, totamque a sedibus urbem

612

Primary

eruit; hic Iuno Scaeas saevissima portas

613

Primary

prima tenet, sociumque furens a navibus agmen

614

Primary

ferro accincta vocat.

615

Primary

Iam summas arces Tritonia, respice, Pallas

616

Primary

insedit, nimbo effulgens et Gorgone saeva.

617

Primary

Ipse pater Danais animos viresque secundas

618

Primary

sufficit, ipse deos in Dardana suscitat arma.

619

Primary

Eripe, nate, fugam, finemque impone labori.

620

Primary

Nusquam abero, et tutum patrio te limine sistam.

621

Primary

Dixerat, et spissis noctis se condidit umbris.

622

Primary

Adparent dirae facies inimicaque Troiae

623

Primary

numina magna deum.

624

Primary

Tum vero omne mihi visum considere in ignis

625

Primary

Ilium et ex imo verti Neptunia Troia;

626

Primary

ac veluti summis antiquam in montibus ornum

627

Primary

cum ferro accisam crebrisque bipennibus instant

628

Primary

eruere agricolae certatim,—illa usque minatur

629

Primary

et tremefacta comam concusso vertice nutat,

630

Primary

volneribus donec paulatim evicta, supremum

631

Primary

congemuit, traxitque iugis avolsa ruinam.

632

Primary

Descendo, ac ducente deo flammam inter et hostis

633

Primary

expedior; dant tela locum, flammaeque recedunt.

634

Primary

Atque ubi iam patriae perventum ad limina sedis

635

Primary

antiquasque domos, genitor, quem tollere in altos

636

Primary

optabam primum montis primumque petebam,

637

Primary

abnegat excisa vitam producere Troia

638

Primary

exsiliumque pati. Vos O, quibus integer aevi

639

Primary

sanguis, ait solidaeque suo stant robore vires,

640

Primary

vos agitate fugam:

641

Primary

me si caelicolae voluissent ducere vitam,

642

Primary

has mihi servassent sedes. Satis una superque

643

Primary

vidimus exscidia et captae superavimus urbi.

644

Primary

Sic O, sic positum adfati discedite corpus.

645

Primary

Ipse manu mortem inveniam; miserebitur hostis

646

Primary

exuviasque petet; facilis iactura sepulcri.

647

Primary

Iam pridem invisus divis et inutilis annos

648

Primary

demoror, ex quo me divom pater atque hominum rex

649

Primary

fulminis adflavit ventis et contigit igni.

650

Primary

Talia perstabat memorans, fixusque manebat.

651

Primary

Nos contra effusi lacrimis, coniunxque Creüsa

652

Primary

Ascaniusque omnisque domus, ne vertere secum

653

Primary

cuncta pater fatoque urguenti incumbere vellet.

654

Primary

Abnegat, inceptoque et sedibus haeret in isdem.

655

Primary

Rursus in arma feror, mortemque miserrimus opto:

656

Primary

nam quod consilium aut quae iam fortuna dabatur?

657

Primary

Mene efferre pedem, genitor, te posse relicto

658

Primary

sperasti, tantumque nefas patrio excidit ore?

659

Primary

Si nihil ex tanta Superis placet urbe relinqui,

660

Primary

et sedet hoc animo, perituraeque addere Troiae

661

Primary

teque tuosque iuvat, patet isti ianua leto,

662

Primary

iamque aderit multo Priami de sanguine Pyrrhus,

663

Primary

natum ante ora patris, patrem qui obtruncat ad aras.

664

Primary

Hoc erat, alma parens, quod me per tela, per ignis

665

Primary

eripis, ut mediis hostem in penetralibus, utque

666

Primary

Ascanium patremque meum iuxtaque Creüsam

667

Primary

alterum in alterius mactatos sanguine cernam?

668

Primary

Arma, viri, ferte arma; vocat lux ultima victos.

669

Primary

Reddite me Danais; sinite instaurata revisam

670

Primary

proelia: Numquam omnes hodie moriemur inulti.

671

Primary

Hinc ferro accingor rursus clipeoque sinistram

672

Primary

insertabam aptans, meque extra tecta ferebam.

673

Primary

Ecce autem complexa pedes in limine coniunx

674

Primary

haerebat, parvumque patri tendebat Iulum:

675

Primary

Si periturus abis, et nos rape in omnia tecum;

676

Primary

sin aliquam expertus sumptis spem ponis in armis,

677

Primary

hanc primum tutare domum. Cui parvus Iulus,

678

Primary

cui pater et coniunx quondam tua dicta relinquor?

679

Primary

Talia vociferans gemitu tectum omne replebat,

680

Primary

cum subitum dictuque oritur mirabile monstrum.

681

Primary

Namque manus inter maestorumque ora parentum

682

Primary

ecce levis summo de vertice visus Iuli

683

Primary

fundere lumen apex, tactuque innoxia mollis

684

Primary

lambere flamma comas et circum tempora pasci.

685

Primary

Nos pavidi trepidare metu, crinemque flagrantem

686

Primary

excutere et sanctos restinguere fontibus ignis.

687

Primary

At pater Anchises oculos ad sidera laetus

688

Primary

extulit, et caelo palmas cum voce tetendit:

689

Primary

Iuppiter omnipotens, precibus si flecteris ullis,

690

Primary

aspice nos; hoc tantum, et, si pietate meremur,

691

Primary

da deinde auxilium, pater, atque haec omina firma.

692

Primary

Vix ea fatus erat senior, subitoque fragore

693

Primary

intonuit laevum, et de caelo lapsa per umbras

694

Primary

stella facem ducens multa cum luce cucurrit.

695

Primary

Illam, summa super labentem culmina tecti,

696

Primary

cernimus Idaea claram se condere silva

697

Primary

signantemque vias; tum longo limite sulcus

698

Primary

dat lucem, et late circum loca sulphure fumant.

699

Primary

Hic vero victus genitor se tollit ad auras,

700

Primary

adfaturque deos et sanctum sidus adorat.

701

Primary

Iam iam nulla mora est; sequor et qua ducitis adsum.

702

Primary

Di patrii, servate domum, servate nepotem.

703

Primary

Vestrum hoc augurium, vestroque in numine Troia est.

704

Primary

Cedo equidem, nec, nate, tibi comes ire recuso.

705

Primary

Dixerat ille; et iam per moenia clarior ignis

706

Primary

auditur, propiusque aestus incendia volvunt.

707

Primary

Ergo age, care pater, cervici imponere nostrae;

708

Primary

ipse subibo umeris, nec me labor iste gravabit:

709

Primary

quo res cumque cadent, unum et commune periclum,

710

Primary

una salus ambobus erit. Mihi parvus Iulus

711

Primary

sit comes, et longe servet vestigia coniunx:

712

Primary

vos, famuli, quae dicam, animis advertite vestris.

713

Primary

Est urbe egressis tumulus templumque vetustum

714

Primary

desertae Cereris, iuxtaque antiqua cupressus

715

Primary

religione patrum multos servata per annos.

716

Primary

Hanc ex diverso sedem veniemus in unam.

717

Primary

Tu, genitor, cape sacra manu patriosque Penatis;

718

Primary

me, bello e tanto digressum et caede recenti,

719

Primary

attrectare nefas, donec me flumine vivo

720

Primary

abluero.

721

Primary

Haec fatus, latos umeros subiectaque colla

722

Primary

veste super fulvique insternor pelle leonis,

723

Primary

succedoque oneri; dextrae se parvus Iulus

724

Primary

implicuit sequiturque patrem non passibus aequis;

725

Primary

pone subit coniunx: ferimur per opaca locorum;

726

Primary

et me, quem dudum non ulla iniecta movebant

727

Primary

tela neque adverso glomerati ex agmine Grai,

728

Primary

nunc omnes terrent aurae, sonus excitat omnis

729

Primary

suspensum et pariter comitique onerique timentem.

730

Primary

Iamque propinquabam portis, omnemque videbar

731

Primary

evasisse viam, subito cum creber ad auris

732

Primary

visus adesse pedum sonitus, genitorque per umbram

733

Primary

prospiciens; Nate exclamat, fuge nate, propinquant.

734

Primary

Ardentis clipeos atque aera micantia cerno! —

735

Primary

Hic mihi nescio quod trepido male numen amicum

736

Primary

confusam eripuit mentem. Namque avia cursu

737

Primary

dum sequor, et nota excedo regione viarum,

738

Primary

heu, misero coniunx fatone erepta Creüsa

739

Primary

substitit, erravitne via, seu lassa resedit,

740

Primary

incertum; nec post oculis est reddita nostris.

741

Primary

Nec prius amissam respexi animumque reflexi,

742

Primary

quam tumulum antiquae Cereris sedemque sacratam

743

Primary

venimus; hic demum collectis omnibus una

744

Primary

defuit, et comites natumque virumque fefellit.

745

Primary

Quem non incusavi amens hominumque deorumque,

746

Primary

aut quid in eversa vidi crudelius urbe?

747

Primary

Ascanium Anchisenque patrem Teucrosque Penatis

748

Primary

commendo sociis et curva valle recondo;

749

Primary

ipse urbem repeto et cingor fulgentibus armis.

750

Primary

Stat casus renovare omnis, omnemque reverti

751

Primary

per Troiam, et rursus caput obiectare periclis.

752

Primary

Principio muros obscuraque limina portae,

753

Primary

qua gressum extuleram, repeto, et vestigia retro

754

Primary

observata sequor per noctem et lumine lustro.

755

Primary

Horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent.

756

Primary

Inde domum, si forte pedem, si forte tulisset,

757

Primary

me refero: inruerant Danai, et tectum omne tenebant.

758

Primary

Ilicet ignis edax summa ad fastigia vento

759

Primary

volvitur; exsuperant flammae, furit aestus ad auras.

760

Primary

Procedo et Priami sedes arcemque reviso.

761

Primary

Et iam porticibus vacuis Iunonis asylo

762

Primary

custodes lecti Phoenix et dirus Ulixes

763

Primary

praedam adservabant. Huc undique Troia gaza

764

Primary

incensis erepta adytis, mensaeque deorum,

765

Primary

crateresque auro solidi, captivaque vestis

766

Primary

congeritur; pueri et pavidae longo ordine matres

767

Primary

stant circum.

768

Primary

Ausus quin etiam voces iactare per umbram

769

Primary

implevi clamore vias, maestusque Creüsam

770

Primary

nequiquam ingeminans iterumque iterumque vocavi.

771

Primary

Quaerenti et tectis urbis sine fine furenti

772

Primary

infelix simulacrum atque ipsius umbra Creüsae

773

Primary

visa mihi ante oculos et nota maior imago.

774

Primary

Obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit.

775

Primary

Tum sic adfari et curas his demere dictis :

776

Primary

Quid tantum insano iuvat indulgere dolori,

777

Primary

O dulcis coniunx? Non haec sine numine divom

778

Primary

eveniunt; nec te hinc comitem asportare Creüsam

779

Primary

fas, aut ille sinit superi regnator Olympi.

780

Primary

Longa tibi exsilia, et vastum maris aequor arandum,

781

Primary

et terram Hesperiam venies, ubi Lydius arva

782

Primary

inter opima virum leni fluit agmine Thybris:

783

Primary

illic res laetae regnumque et regia coniunx

784

Primary

parta tibi. Lacrimas dilectae pelle Creüsae.

785

Primary

Non ego Myrmidonum sedes Dolopumve superbas

786

Primary

aspiciam, aut Graiis servitum matribus ibo,

787

Primary

Dardanis, et divae Veneris nurus.

788

Primary

Sed me magna deum genetrix his detinet oris:

789

Primary

iamque vale, et nati serva communis amorem.

790

Primary

Haec ubi dicta dedit, lacrimantem et multa volentem

791

Primary

dicere deseruit, tenuisque recessit in auras.

792

Primary

Ter conatus ibi collo dare bracchia circum:

793

Primary

ter frustra comprensa manus effugit imago,

794

Primary

par levibus ventis volucrique simillima somno.

795

Primary

Sic demum socios consumpta nocte reviso.

796

Primary

Atque hic ingentem comitum adfluxisse novorum

797

Primary

invenio admirans numerum, matresque virosque,

798

Primary

collectam exsilio pubem, miserabile volgus.

799

Primary

Undique convenere, animis opibusque parati,

800

Primary

in quascumque velim pelago deducere terras.

801

Primary

Iamque iugis summae surgebat Lucifer Idae

802

Primary

ducebatque diem, Danaique obsessa tenebant

803

Primary

limina portarum, nec spes opis ulla dabatur;

804

Primary

cessi, et sublato montes genitore petivi.

Text notes and edition context

Work

Aeneid

Virgil's national epic follows Aeneas from the fall of Troy to the wars that prepare Rome's imagined future foundation.

Epic poem | Original language: Latin

Augustan Roman epic, late 1st century BCE

You are reading Book 2.

Primary Edition

J. B. Greenough

Latin | Verse

Latin base text via Perseus canonical TEI

This is the Greenough Latin text as distributed in the Perseus canonical repository.

Pilot canonical-spine import for Aeneid source books with line-level CTS identity preserved.

Source family: Latin canonical pilot texts

PerseusDL canonical-latinLit | CC BY-SA 4.0 upstream canonical text

Pinned canonical Latin TEI imports staged as pilot source-of-truth readings.

CTS range: urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.perseus-lat2:2.1 -> urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.perseus-lat2:2.804

Pinned source commit: e69eee761e5b

Source path: data/phi0690/phi003/phi0690.phi003.perseus-lat2.xml

Primary source: Latin canonical pilot texts | PerseusDL canonical-latinLit.

Canonical pilot note: this original-language edition is currently imported for Book 2 only and carries line-level CTS URNs in the runtime corpus.