Reader

Reader | Metamorphoses, Book 1

Metamorphoses

Ovid

Book 1 | Primary edition: Hugo Magnus

Previous bookNext booksingle editionContinue down

Text

Position

Line 1 of 780

Waypoints

Line RefHugo Magnus | Latin
1

Primary

In nova fert animus mutatas dicere formas

2

Primary

corpora; di, coeptis (nam vos mutastis et illas)

3

Primary

adspirate meis primaque ab origine mundi

4

Primary

ad mea perpetuum deducite tempora carmen.

5

Primary

Ante mare et terras et quod tegit omnia caelum

6

Primary

unus erat toto naturae vultus in orbe,

7

Primary

quem dixere chaos: rudis indigestaque moles

8

Primary

nec quicquam nisi pondus iners congestaque eodem

9

Primary

non bene iunctarum discordia semina rerum.

10

Primary

nullus adhuc mundo praebebat lumina Titan,

11

Primary

nec nova crescendo reparabat cornua Phoebe,

12

Primary

nec circumfuso pendebat in aere tellus

13

Primary

ponderibus librata suis, nec bracchia longo

14

Primary

margine terrarum porrexerat Amphitrite;

15

Primary

utque aer, tellus illic et pontus et aether.

16

Primary

Sic erat instabilis tellus, innabilis unda,

17

Primary

lucis egens aer: nulli sua forma manebat,

18

Primary

obstabatque aliis aliud, quia corpore in uno

19

Primary

frigida pugnabant calidis, umentia siccis,

20

Primary

mollia cum duris, sine pondere habentia pondus.

21

Primary

Hanc deus et melior litem natura diremit.

22

Primary

Nam caelo terras et terris abscidit undas,

23

Primary

et liquidum spisso secrevit ab aere caelum.

24

Primary

Quae postquam evolvit caecoque exemit acervo,

25

Primary

dissociata locis concordi pace ligavit.

26

Primary

Ignea convexi vis et sine pondere caeli

27

Primary

emicuit summaque locum sibi fecit in arce:

28

Primary

proximus est aer illi levitate locoque:

29

Primary

densior his tellus, elementaque grandia traxit

30

Primary

et pressa est gravitate sua: circumfluus umor

31

Primary

ultima possedit solidumque coercuit orbem.

32

Primary

Sic ubi dispositam quisquis fuit ille deorum

33

Primary

congeriem secuit sectamque in membra redegit,

34

Primary

principio terram, ne non aequalis ab omni

35

Primary

parte foret, magni speciem glomeravit in orbis.

36

Primary

Tum freta diffudit rapidisque tumescere ventis

37

Primary

iussit et ambitae circumdare litora terrae.

38

Primary

Addidit et fontes et stagna inmensa lacusque

39

Primary

fluminaque obliquis cinxit declivia ripis,

40

Primary

quae, diversa locis, partim sorbentur ab ipsa,

41

Primary

in mare perveniunt partim campoque recepta

42

Primary

liberioris aquae pro ripis litora pulsant.

43

Primary

Iussit et extendi campos, subsidere valles,

44

Primary

fronde tegi silvas, lapidosos surgere montes.

45

Primary

Utque duae dextra caelum totidemque sinistra

46

Primary

parte secant zonae, quinta est ardentior illis,

47

Primary

sic onus inclusum numero distinxit eodem

48

Primary

cura dei, totidemque plagae tellure premuntur.

49

Primary

Quarum quae media est, non est habitabilis aestu:

50

Primary

nix tegit alta duas: totidem inter utrumque locavit

51

Primary

temperiemque dedit mixta cum frigore flamma.

52

Primary

Inminet his aer. Qui quanto est pondere terrae,

53

Primary

pondere aquae levior tanto est onerosior igni.

54

Primary

Illic et nebulas, illic consistere nubes

55

Primary

iussit et humanas motura tonitrua mentes

56

Primary

et cum fulminibus facientes fulgura ventos.

57

Primary

His quoque non passim mundi fabricator habendum

58

Primary

aera permisit: vix nunc obsistitur illis,

59

Primary

cum sua quisque regant diverso flamina tractu,

60

Primary

quin lanient mundum: tanta est discordia fratrum.

61

Primary

Eurus ad Auroram Nabataeaque regna recessit

62

Primary

Persidaque et radiis iuga subdita matutinis;

63

Primary

vesper et occiduo quae litora sole tepescunt,

64

Primary

proxima sunt Zephyro: Scythiam septemque triones

65

Primary

horrifer invasit Boreas: contraria tellus

66

Primary

nubibus adsiduis pluviaque madescit ab Austro.

67

Primary

Haec super inposuit liquidum et gravitate carentem

68

Primary

aethera nec quicquam terrenae faecis habentem.

69

Primary

Vix ita limitibus dissaepserat omnia certis,

70

Primary

cum, quae pressa diu massa latuere sub illa,

71

Primary

sidera coeperunt toto effervescere caelo.

72

Primary

Neu regio foret ulla suis animalibus orba,

73

Primary

astra tenent caeleste solum formaeque deorum,

74

Primary

cesserunt nitidis habitandae piscibus undae,

75

Primary

terra feras cepit, volucres agitabilis aer.

76

Primary

Sanctius his animal mentisque capacius altae

77

Primary

deerat adhuc et quod dominari in cetera posset.

78

Primary

Natus homo est, sive hunc divino semine fecit

79

Primary

ille opifex rerum, mundi melioris origo,

80

Primary

sive recens tellus seductaque nuper ab alto

81

Primary

aethere cognati retinebat semina caeli;

82

Primary

quam satus Iapeto mixtam pluvialibus undis

83

Primary

finxit in effigiem moderantum cuncta deorum.

84

Primary

Pronaque cum spectent animalia cetera terram,

85

Primary

os homini sublime dedit, caelumque videre

86

Primary

iussit et erectos ad sidera tollere vultus.

87

Primary

Sic, modo quae fuerat rudis et sine imagine, tellus

88

Primary

induit ignotas hominum conversa figuras.

89

Primary

Aurea prima sata est aetas, quae vindice nullo,

90

Primary

sponte sua, sine lege fidem rectumque colebat.

91

Primary

Poena metusque aberant, nec verba minantia fixo

92

Primary

aere legebantur, nec supplex turba timebat

93

Primary

iudicis ora sui, sed erant sine vindice tuti.

94

Primary

Nondum caesa suis, peregrinum ut viseret orbem,

95

Primary

montibus in liquidas pinus descenderat undas,

96

Primary

nullaque mortales praeter sua litora norant.

97

Primary

Nondum praecipites cingebant oppida fossae;

98

Primary

non tuba directi, non aeris cornua flexi,

99

Primary

non galeae, non ensis erat: sine militis usu

100

Primary

mollia securae peragebant otia gentes.

101

Primary

ipsa quoque inmunis rastroque intacta nec ullis

102

Primary

saucia vomeribus per se dabat omnia tellus;

103

Primary

contentique cibis nullo cogente creatis

104

Primary

arbuteos fetus montanaque fraga legebant

105

Primary

cornaque et in duris haerentia mora rubetis

106

Primary

et quae deciderant patula Iovis arbore glandes.

107

Primary

Ver erat aeternum, placidique tepentibus auris

108

Primary

mulcebant zephyri natos sine semine flores.

109

Primary

Mox etiam fruges tellus inarata ferebat,

110

Primary

nec renovatus ager gravidis canebat aristis;

111

Primary

flumina iam lactis, iam flumina nectaris ibant,

112

Primary

flavaque de viridi stillabant ilice mella.

113

Primary

Postquam, Saturno tenebrosa in Tartara misso,

114

Primary

sub Iove mundus erat, subiit argentea proles,

115

Primary

auro deterior, fulvo pretiosior aere.

116

Primary

Iuppiter antiqui contraxit tempora veris

117

Primary

perque hiemes aestusque et inaequalis autumnos

118

Primary

et breve ver spatiis exegit quattuor annum.

119

Primary

Tum primum siccis aer fervoribus ustus

120

Primary

canduit, et ventis glacies adstricta pependit.

121

Primary

Tum primum subiere domus (domus antra fuerunt

122

Primary

et densi frutices et vinctae cortice virgae).

123

Primary

Semina tum primum longis Cerealia sulcis

124

Primary

obruta sunt, pressique iugo gemuere iuvenci.

125

Primary

Tertia post illam successit aenea proles,

126

Primary

saevior ingeniis et ad horrida promptior arma,

127

Primary

non scelerata tamen. De duro est ultima ferro.

128

Primary

Protinus inrupit venae peioris in aevum

129

Primary

omne nefas: fugere pudor verumque fidesque;

130

Primary

In quorum subiere locum fraudesque dolique

131

Primary

insidiaeque et vis et amor sceleratus habendi.

132

Primary

Vela dabat ventis (nec adhuc bene noverat illos)

133

Primary

navita; quaeque diu steterant in montibus altis,

134

Primary

fluctibus ignotis insultavere carinae,

135

Primary

communemque prius ceu lumina solis et auras

136

Primary

cautus humum longo signavit limite mensor.

137

Primary

Nec tantum segetes alimentaque debita dives

138

Primary

poscebatur humus, sed itum est in viscera terrae:

139

Primary

quasque recondiderat Stygiisque admoverat umbris,

140

Primary

effodiuntur opes, inritamenta malorum.

141

Primary

Iamque nocens ferrum ferroque nocentius aurum

142

Primary

prodierat: prodit bellum, quod pugnat utroque,

143

Primary

sanguineaque manu crepitantia concutit arma.

144

Primary

Vivitur ex rapto: non hospes ab hospite tutus,

145

Primary

non socer a genero; fratrum quoque gratia rara est.

146

Primary

Inminet exitio vir coniugis, illa mariti;

147

Primary

lurida terribiles miscent aconita novercae;

148

Primary

filius ante diem patrios inquirit in annos.

149

Primary

Victa iacet pietas, et virgo caede madentis,

150

Primary

ultima caelestum terras Astraea reliquit.

151

Primary

Neve foret terris securior arduus aether,

152

Primary

adfectasse ferunt regnum caeleste Gigantas

153

Primary

altaque congestos struxisse ad sidera montes.

154

Primary

Tum pater omnipotens misso perfregit Olympum

155

Primary

fulmine et excussit subiectae Pelion Ossae.

156

Primary

Obruta mole sua cum corpora dira iacerent,

157

Primary

perfusam multo natorum sanguine Terram

158

Primary

inmaduisse ferunt calidumque animasse cruorem,

159

Primary

et, ne nulla suae stirpis monimenta manerent,

160

Primary

in faciem vertisse hominum. Sed et illa propago

161

Primary

contemptrix superum saevaeque avidissima caedis

162

Primary

et violenta fuit: scires e sanguine natos.

163

Primary

Quae pater ut summa vidit Saturnius arce,

164

Primary

ingemit et, facto nondum vulgata recenti,

165

Primary

foeda Lycaoniae referens convivia mensae,

166

Primary

ingentes animo et dignas Iove concipit iras,

167

Primary

conciliumque vocat: tenuit mora nulla vocatos.

168

Primary

Est via sublimis, caelo manifesta sereno:

169

Primary

lactea nomen habet, candore notabilis ipso.

170

Primary

Hac iter est superis ad magni tecta Tonantis

171

Primary

regalemque domum. Dextra laevaque deorum

172

Primary

atria nobilium valvis celebrantur apertis

173

Primary

(plebs habitat diversa locis): hac parte potentes

174

Primary

caelicolae clarique suos posuere penates.

175

Primary

Hic locus est, quem, si verbis audacia detur,

176

Primary

haud timeam magni dixisse Palatia caeli.

177

Primary

Ergo ubi marmoreo superi sedere recessu,

178

Primary

celsior ipse loco sceptroque innixus eburno

179

Primary

terrificam capitis concussit terque quaterque

180

Primary

caesariem, cum qua terram, mare, sidera movit.

181

Primary

Talibus inde modis ora indignantia solvit:

182

Primary

“Non ego pro mundi regno magis anxius illa

183

Primary

tempestate fui, qua centum quisque parabat

184

Primary

inicere anguipedum captivo bracchia caelo.

185

Primary

Nam quamquam ferus hostis erat, tamen illud ab uno

186

Primary

corpore et ex una pendebat origine bellum.

187

Primary

Nunc mihi, qua totum Nereus circumsonat orbem,

188

Primary

perdendum est mortale genus: per flumina iuro

189

Primary

infera, sub terras Stygio labentia luco!

190

Primary

cuncta prius temptata: sed inmedicabile corpus

191

Primary

ense recidendum est, ne pars sincera trahatur.

192

Primary

Sunt mihi semidei, sunt rustica numina, nymphae

193

Primary

faunique satyrique et monticolae silvani:

194

Primary

quos quoniam caeli nondum dignamur honore,

195

Primary

quas dedimus certe terras habitare sinamus.

196

Primary

An satis, o superi, tutos fore creditis illos,

197

Primary

cum mihi, qui fulmen, qui vos habeoque regoque,

198

Primary

struxerit insidias notus feritate Lycaon?”

199

Primary

Confremuere omnes studiisque ardentibus ausum

200

Primary

talia deposcunt. Sic, cum manus inpia saevit

201

Primary

sanguine Caesareo Romanum exstinguere nomen,

202

Primary

attonitum tanto subitae terrore ruinae

203

Primary

humanum genus est totusque perhorruit orbis:

204

Primary

nec tibi grata minus pietas, Auguste, tuorum est,

205

Primary

quam fuit illa Iovi. Qui postquam voce manuque

206

Primary

murmura conpressit, tenuere silentia cuncti.

207

Primary

Substitit ut clamor pressus gravitate regentis,

208

Primary

Iuppiter hoc iterum sermone silentia rupit:

209

Primary

“Ille quidem poenas, curam hanc dimittite, solvit.

210

Primary

Quod tamen admissum, quae sit vindicta, docebo.

211

Primary

Contigerat nostras infamia temporis aures;

212

Primary

quam cupiens falsam summo delabor Olympo

213

Primary

et deus humana lustro sub imagine terras.

214

Primary

Longa mora est, quantum noxae sit ubique repertum,

215

Primary

enumerare: minor fuit ipsa infamia vero.

216

Primary

Maenala transieram latebris horrenda ferarum

217

Primary

et cum Cyllene gelidi pineta Lycaei:

218

Primary

Arcadis hinc sedes et inhospita tecta tyranni

219

Primary

ingredior, traherent cum sera crepuscula noctem.

220

Primary

Signa dedi venisse deum, vulgusque precari

221

Primary

coeperat: inridet primo pia vota Lycaon,

222

Primary

mox ait ”experiar deus hic, discrimine aperto,

223

Primary

an sit mortalis. Nec erit dubitabile verum.”

224

Primary

Nocte gravem somno necopina perdere morte

225

Primary

me parat: haec illi placet experientia veri.

226

Primary

Nec contentus eo est: missi de gente Molossa

227

Primary

obsidis unius iugulum mucrone resolvit,

228

Primary

atque ita semineces partim ferventibus artus

229

Primary

mollit aquis, partim subiecto torruit igni.

230

Primary

Quod simul inposuit mensis, ego vindice flamma

231

Primary

in domino dignos everti tecta penates.

232

Primary

Territus ipse fugit, nactusque silentia ruris

233

Primary

exululat frustraque loqui conatur: ab ipso

234

Primary

conligit os rabiem, solitaeque cupidine caedis

235

Primary

vertitur in pecudes et nunc quoque sanguine gaudet.

236

Primary

In villos abeunt vestes, in crura lacerti:

237

Primary

fit lupus et veteris servat vestigia formae.

238

Primary

Canities eadem est, eadem violentia vultus,

239

Primary

idem oculi lucent, eadem feritatis imago est.

240

Primary

Occidit una domus. Sed non domus una perire

241

Primary

digna fuit: qua terra patet, fera regnat Erinys.

242

Primary

In facinus iurasse putes. Dent ocius omnes

243

Primary

quas meruere pati (sic stat sententia) poenas.”

244

Primary

Dicta Iovis pars voce probant stimulosque frementi

245

Primary

adiciunt, alii partes adsensibus inplent.

246

Primary

Est tamen humani generis iactura dolori

247

Primary

omnibus, et, quae sit terrae mortalibus orbae

248

Primary

forma futura, rogant, quis sit laturus in aras

249

Primary

tura, ferisne paret populandas tradere terras.

250

Primary

Talia quaerentes (sibi enim fore cetera curae)

251

Primary

rex superum trepidare vetat subolemque priori

252

Primary

dissimilem populo promittit origine mira.

253

Primary

Iamque erat in totas sparsurus fulmina terras:

254

Primary

sed timuit, ne forte sacer tot ab ignibus aether

255

Primary

conciperet flammas longusque ardesceret axis:

256

Primary

esse quoque in fatis reminiscitur, adfore tempus,

257

Primary

quo mare, quo tellus correptaque regia caeli

258

Primary

ardeat et mundi moles obsessa laboret.

259

Primary

Tela reponuntur manibus fabricata Cyclopum:

260

Primary

poena placet diversa, genus mortale sub undis

261

Primary

perdere et ex omni nimbos demittere caelo.

262

Primary

Protinus Aeoliis Aquilonem claudit in antris

263

Primary

et quaecumque fugant inductas flamina nubes

264

Primary

emittitque Notum. Madidis Notus evolat alis,

265

Primary

terribilem picea tectus caligine vultum:

266

Primary

barba gravis nimbis, canis fluit unda capillis;

267

Primary

fronte sedent nebulae, rorant pennaeque sinusque.

268

Primary

Utque manu late pendentia nubila pressit,

269

Primary

fit fragor: hinc densi funduntur ab aethere nimbi.

270

Primary

Nuntia Iunonis varios induta colores

271

Primary

concipit Iris aquas alimentaque nubibus adfert.

272

Primary

Sternuntur segetes et deplorata coloni

273

Primary

vota iacent, longique perit labor inritus anni.

274

Primary

Nec caelo contenta suo est Iovis ira, sed illum

275

Primary

caeruleus frater iuvat auxiliaribus undis.

276

Primary

Convocat hic amnes. Qui postquam tecta tyranni

277

Primary

intravere sui, “non est hortamine longo

278

Primary

nunc” ait “utendum. Vires effundite vestras:

279

Primary

sic opus est! aperite domos ac mole remota

280

Primary

fluminibus vestris totas inmittite habenas!”

281

Primary

Iusserat; hi redeunt ac fontibus ora relaxant

282

Primary

et defrenato volvuntur in aequora cursu.

283

Primary

Ipse tridente suo terram percussit: at illa

284

Primary

intremuit motuque vias patefecit aquarum.

285

Primary

Exspatiata ruunt per apertos flumina campos

286

Primary

cumque satis arbusta simul pecudesque virosque

287

Primary

tectaque cumque suis rapiunt penetralia sacris.

288

Primary

Siqua domus mansit potuitque resistere tanto

289

Primary

indeiecta malo, culmen tamen altior huius

290

Primary

unda tegit, pressaeque latent sub gurgite turres.

291

Primary

Iamque mare et tellus nullum discrimen habebant:

292

Primary

omnia pontus erant; deerant quoque litora ponto.

293

Primary

Occupat hic collem, cumba sedet alter adunca

294

Primary

et ducit remos illic, ubi nuper ararat,

295

Primary

ille supra segetes aut mersae culmina villae

296

Primary

navigat, hic summa piscem deprendit in ulmo.

297

Primary

Figitur in viridi, si fors tulit, ancora prato,

298

Primary

aut subiecta terunt curvae vineta carinae;

299

Primary

et, modo qua graciles gramen carpsere capellae,

300

Primary

nunc ibi deformes ponunt sua corpora phocae.

301

Primary

Mirantur sub aqua lucos urbesque domosque

302

Primary

Nereides, silvasque tenent delphines et altis

303

Primary

incursant ramis agitataque robora pulsant.

304

Primary

Nat lupus inter oves, fulvos vehit unda leones,

305

Primary

unda vehit tigres, nec vires fulminis apro,

306

Primary

crura nec ablato prosunt velocia cervo.

307

Primary

Quaesitisque diu terris, ubi sistere possit,

308

Primary

in mare lassatis volucris vaga decidit alis.

309

Primary

Obruerat tumulos inmensa licentia ponti,

310

Primary

pulsabantque novi montana cacumina fluctus.

311

Primary

Maxima pars unda rapitur; quibus unda pepercit,

312

Primary

illos longa domant inopi ieiunia victu.

313

Primary

Separat Aonios Oetaeis Phocis ab arvis,

314

Primary

terra ferax, dum terra fuit, sed tempore in illo

315

Primary

pars maris et latus subitarum campus aquarum.

316

Primary

Mons ibi verticibus petit arduus astra duobus,

317

Primary

nomine Parnasus, superantque cacumina nubes.

318

Primary

Hic ubi Deucalion (nam cetera texerat aequor)

319

Primary

cum consorte tori parva rate vectus adhaesit,

320

Primary

Corycidas nymphas et numina montis adorant

321

Primary

fatidicamque Themin, quae tunc oracla tenebat.

322

Primary

Non illo melior quisquam nec amantior aequi

323

Primary

vir fuit aut illa metuentior ulla deorum.

324

Primary

Iuppiter ut liquidis stagnare paludibus orbem

325

Primary

et superesse virum de tot modo milibus unum,

326

Primary

et superesse videt de tot modo milibus unam,

327

Primary

innocuos ambo, cultores numinis ambo,

328

Primary

nubila disiecit nimbisque aquilone remotis

329

Primary

et caelo terras ostendit et aethera terris.

330

Primary

Nec maris ira manet, positoque tricuspide telo

331

Primary

mulcet aquas rector pelagi supraque profundum

332

Primary

exstantem atque umeros innato murice tectum

333

Primary

caeruleum Tritona vocat conchaeque sonanti

334

Primary

inspirare iubet fluctusque et flumina signo

335

Primary

iam revocare dato. Cava bucina sumitur illi,

336

Primary

tortilis, in latum quae turbine crescit ab imo,

337

Primary

bucina, quae medio concepit ubi aera ponto,

338

Primary

litora voce replet sub utroque iacentia Phoebo.

339

Primary

Tunc quoque, ut ora dei madida rorantia barba

340

Primary

contigit et cecinit iussos inflata receptus,

341

Primary

omnibus audita est telluris et aequoris undis,

342

Primary

et quibus est undis audita, coercuit omnes.

343

Primary

Iam mare litus habet, plenos capit alveus amnes,

344

Primary

flumina subsidunt collesque exire videntur,

345

Primary

surgit humus, crescunt loca decrescentibus undis,

346

Primary

postque diem longam nudata cacumina silvae

347

Primary

ostendunt limumque tenent in fronde relictum.

348

Primary

Redditus orbis erat. Quem postquam vidit inanem

349

Primary

et desolatas agere alta silentia terras,

350

Primary

Deucalion lacrimis ita Pyrrham adfatur obortis:

351

Primary

“O soror, o coniunx, o femina sola superstes,

352

Primary

quam commune mihi genus et patruelis origo,

353

Primary

deinde torus iunxit, nunc ipsa pericula iungunt,

354

Primary

terrarum, quascumque vident occasus et ortus,

355

Primary

nos duo turba sumus; possedit cetera pontus.

356

Primary

Haec quoque adhuc vitae non est fiducia nostrae

357

Primary

certa satis; terrent etiam nunc nubila mentem.

358

Primary

Quis tibi, si sine me fatis erepta fuisses,

359

Primary

nunc animus, miseranda, foret? quo sola timorem

360

Primary

ferre modo posses? quo consolante doleres?

361

Primary

Namque ego (crede mihi) si te quoque pontus haberet,

362

Primary

te sequerer, coniunx, et me quoque pontus haberet.

363

Primary

O utinam possim populos reparare paternis

364

Primary

artibus atque animas formatae infundere terrae!

365

Primary

Nunc genus in nobis restat mortale duobus

366

Primary

(sic visum superis) hominumque exempla manemus.”

367

Primary

Dixerat, et flebant. Placuit caeleste precari

368

Primary

numen et auxilium per sacras quaerere sortes.

369

Primary

Nulla mora est: adeunt pariter Cephisidas undas,

370

Primary

ut nondum liquidas, sic iam vada nota secantes.

371

Primary

Inde ubi libatos inroravere liquores

372

Primary

vestibus et capiti, flectunt vestigia sanctae

373

Primary

ad delubra deae, quorum fastigia turpi

374

Primary

pallebant musco stabantque sine ignibus arae.

375

Primary

Ut templi tetigere gradus, procumbit uterque

376

Primary

pronus humi gelidoque pavens dedit oscula saxo

377

Primary

atque ita “si precibus” dixerunt “numina iustis

378

Primary

victa remollescunt, si flectitur ira deorum,

379

Primary

dic, Themi, qua generis damnum reparabile nostri

380

Primary

arte sit, et mersis fer opem, mitissima, rebus.”

381

Primary

Mota dea est sortemque dedit: “Discedite templo

382

Primary

et velate caput cinctasque resolvite vestes

383

Primary

ossaque post tergum magnae iactate parentis.”

384

Primary

Obstipuere diu, rumpitque silentia voce

385

Primary

Pyrrha prior iussisque deae parere recusat,

386

Primary

detque sibi veniam pavido rogat ore, pavetque

387

Primary

laedere iactatis maternas ossibus umbras.

388

Primary

Interea repetunt caecis obscura latebris

389

Primary

verba datae sortis secum inter seque volutant.

390

Primary

Inde Promethides placidis Epimethida dictis

391

Primary

mulcet et “aut fallax” ait “est sollertia nobis,

392

Primary

aut pia sunt nullumque nefas oracula suadent.

393

Primary

Magna parens terra est, lapides in corpore terrae

394

Primary

ossa reor dici; iacere hos post terga iubemur.”

395

Primary

Coniugis augurio quamquam Titania mota est,

396

Primary

spes tamen in dubio est: adeo caelestibus ambo

397

Primary

diffidunt monitis. Sed quid temptare nocebit?

398

Primary

Discedunt velantque caput tunicasque recingunt

399

Primary

et iussos lapides sua post vestigia mittunt.

400

Primary

Saxa (quis hoc credat, nisi sit pro teste vetustas?)

401

Primary

ponere duritiem coepere suumque rigorem

402

Primary

mollirique mora mollitaque ducere formam.

403

Primary

Mox ubi creverunt naturaque mitior illis

404

Primary

contigit, ut quaedam, sic non manifesta, videri

405

Primary

forma potest hominis, sed, uti de marmore coepta,

406

Primary

non exacta satis rudibusque simillima signis.

407

Primary

Quae tamen ex illis aliquo pars umida suco

408

Primary

et terrena fuit, versa est in corporis usum;

409

Primary

quod solidum est flectique nequit, mutatur in ossa;

410

Primary

quae modo vena fuit, sub eodem nomine mansit;

411

Primary

inque brevi spatio superorum numine saxa

412

Primary

missa viri manibus faciem traxere virorum,

413

Primary

et de femineo reparata est femina iactu.

414

Primary

Inde genus durum sumus experiensque laborum

415

Primary

et documenta damus qua simus origine nati.

416

Primary

Cetera diversis tellus animalia formis

417

Primary

sponte sua peperit, postquam vetus umor ab igne

418

Primary

percaluit solis, caenumque udaeque paludes

419

Primary

intumuere aestu, fecundaque semina rerum

420

Primary

vivaci nutrita solo ceu matris in alvo

421

Primary

creverunt faciemque aliquam cepere morando.

422

Primary

Sic ubi deseruit madidos septemfluus agros

423

Primary

Nilus et antiquo sua flumina reddidit alveo

424

Primary

aetherioque recens exarsit sidere limus,

425

Primary

plurima cultores versis animalia glaebis

426

Primary

inveniunt, et in his quaedam modo coepta per ipsum

427

Primary

nascendi spatium, quaedam inperfecta suisque

428

Primary

trunca vident numeris; et eodem in corpore saepe

429

Primary

altera pars vivit, rudis est pars altera tellus.

430

Primary

Quippe ubi temperiem sumpsere umorque calorque,

431

Primary

concipiunt, et ab his oriuntur cuncta duobus;

432

Primary

cumque sit ignis aquae pugnax, vapor umidus omnes

433

Primary

res creat, et discors concordia fetibus apta est.

434

Primary

Ergo ubi diluvio tellus lutulenta recenti

435

Primary

solibus aetheriis altoque recanduit aestu,

436

Primary

edidit innumeras species, partimque figuras

437

Primary

rettulit antiquas, partim nova monstra creavit.

438

Primary

Illa quidem nollet, sed te quoque, maxime Python,

439

Primary

tum genuit, populisque novis, incognite serpens,

440

Primary

terror eras: tantum spatii de monte tenebas.

441

Primary

Hunc deus arquitenens, et numquam talibus armis

442

Primary

ante nisi in dammis capreisque fugacibus usus,

443

Primary

mille gravem telis exhausta paene pharetra

444

Primary

perdidit effuso per vulnera nigra veneno.

445

Primary

Neve operis famam posset delere vetustas,

446

Primary

instituit sacros celebri certamine ludos,

447

Primary

Pythia perdomitae serpentis nomine dictos.

448

Primary

Hic iuvenum quicumque manu pedibusve rotave

449

Primary

vicerat, aesculeae capiebat frondis honorem:

450

Primary

nondum laurus erat, longoque decentia crine

451

Primary

tempora cingebat de qualibet arbore Phoebus.

452

Primary

Primus amor Phoebi Daphne Peneia, quem non

453

Primary

fors ignara dedit, sed saeva Cupidinis ira.

454

Primary

Delius hunc, nuper victa serpente superbus,

455

Primary

viderat adducto flectentem cornua nervo

456

Primary

“quid” que “tibi, lascive puer, cum fortibus armis?”

457

Primary

dixerat, “ista decent umeros gestamina nostros,

458

Primary

qui dare certa ferae, dare vulnera possumus hosti,

459

Primary

qui modo pestifero tot iugera ventre prementem

460

Primary

stravimus innumeris tumidum Pythona sagittis.

461

Primary

Tu face nescio quos esto contentus amores

462

Primary

inritare tua, nec laudes adsere nostras.”

463

Primary

Filius huic Veneris “figat tuus omnia, Phoebe,

464

Primary

te meus arcus:” ait “quantoque animalia cedunt

465

Primary

cuncta deo tanto minor est tua gloria nostra.”

466

Primary

Dixit et eliso percussis aere pennis

467

Primary

inpiger umbrosa Parnasi constitit arce

468

Primary

eque sagittifera prompsit duo tela pharetra

469

Primary

diversorum operum: fugat hoc, facit illud amorem.

470

Primary

Quod facit, auratum est et cuspide fulget acuta;

471

Primary

quod fugat, obtusum est et habet sub harundine plumbum.

472

Primary

Hoc deus in nympha Peneide fixit, at illo

473

Primary

laesit Apollineas traiecta per ossa medullas.

474

Primary

Protinus alter amat, fugit altera nomen amantis

475

Primary

silvarum tenebris captivarumque ferarum

476

Primary

exuviis gaudens innuptaeque aemula Phoebes.

477

Primary

Vitta coercebat positos sine lege capillos.

478

Primary

Multi illam petiere, illa aversata petentes

479

Primary

inpatiens expersque viri nemora avia lustrat,

480

Primary

nec quid Hymen, quid Amor, quid sint conubia curat.

481

Primary

Saepe pater dixit “generum mihi, filia, debes,”

482

Primary

saepe pater dixit “debes mihi nata, nepotes:”

483

Primary

illa, velut crimen taedas exosa iugales,

484

Primary

pulchra verecundo suffunditur ora rubore,

485

Primary

inque patris blandis haerens cervice lacertis

486

Primary

“da mihi perpetua, genitor carissime,” dixit

487

Primary

“virginitate frui: dedit hoc pater ante Dianae.”

488

Primary

Ille quidem obsequitur, sed te decor iste quod optas

489

Primary

esse vetat. Votoque tuo tua forma repugnat:

490

Primary

Phoebus amat visaeque cupit conubia Daphnes,

491

Primary

quodque cupit, sperat, suaque illum oracula fallunt.

492

Primary

Utque leves stipulae demptis adolentur aristis,

493

Primary

ut facibus saepes ardent, quas forte viator

494

Primary

vel nimis admovit vel iam sub luce reliquit,

495

Primary

sic deus in flammas abiit, sic pectore toto

496

Primary

uritur et sterilem sperando nutrit amorem.

497

Primary

Spectat inornatos collo pendere capillos

498

Primary

et “quid, si comantur?” ait. Videt igne micantes

499

Primary

sideribus similes oculos, videt oscula, quae non

500

Primary

est vidisse satis; laudat digitosque manusque

501

Primary

bracchiaque et nudos media plus parte lacertos.

502

Primary

Siqua latent, meliora putat. Fugit ocior aura

503

Primary

illa levi neque ad haec revocantis verba resistit:

504

Primary

“Nympha, precor, Penei, mane! Non insequor hostis:

505

Primary

nympha, mane! sic agna lupum, sic cerva leonem,

506

Primary

sic aquilam penna fugiunt trepidante columbae,

507

Primary

hostes quaeque suos: amor est mihi causa sequendi.

508

Primary

Me miserum! ne prona cadas indignave laedi

509

Primary

crura notent sentes et sim tibi causa doloris.

510

Primary

Aspera, qua properas, loca sunt. Moderatius, oro,

511

Primary

curre fugamque inhibe; moderatius insequar ipse.

512

Primary

Cui placeas, inquire tamen. Non incola montis,

513

Primary

non ego sum pastor, non hic armenta gregesque

514

Primary

horridus observo. Nescis, temeraria, nescis

515

Primary

quem fugias, ideoque fugis. Mihi Delphica tellus

516

Primary

et Claros et Tenedos Patareaque regia servit,

517

Primary

Iuppiter est genitor; per me quod eritque fuitque

518

Primary

estque patet; per me concordant carmina nervis.

519

Primary

Certa quidem nostra est, nostra tamen una sagitta

520

Primary

certior, in vacuo quae vulnera pectore fecit.

521

Primary

Inventum medicina meum est, opiferque per orbem

522

Primary

dicor, et herbarum subiecta potentia nobis:

523

Primary

ei mihi, quod nullis amor est sanabilis herbis

524

Primary

nec prosunt domino, quae prosunt omnibus, artes.”

525

Primary

Plura locuturum timido Peneia cursu

526

Primary

fugit cumque ipso verba inperfecta reliquit,

527

Primary

tum quoque visa decens. Nudabant corpora venti,

528

Primary

obviaque adversas vibrabant flamina vestes,

529

Primary

et levis inpulsos retro dabat aura capillos,

530

Primary

auctaque forma fuga est. Sed enim non sustinet ultra

531

Primary

perdere blanditias iuvenis deus, utque monebat

532

Primary

ipse Amor, admisso sequitur vestigia passu.

533

Primary

Ut canis in vacuo leporem cum Gallicus arvo

534

Primary

vidit, et hic praedam pedibus petit, ille salutem:

535

Primary

alter inhaesuro similis iam iamque tenere

536

Primary

sperat et extento stringit vestigia rostro,

537

Primary

alter in ambiguo est, an sit conprensus, et ipsis

538

Primary

morsibus eripitur tangentiaque ora relinquit:

539

Primary

sic deus et virgo est hic spe celer, illa timore.

540

Primary

Qui tamen insequitur pennis adiutus Amoris,

541

Primary

ocior est requiemque negat tergoque fugacis

542

Primary

inminet et crinem sparsum cervicibus adflat.

543

Primary

Viribus absumptis expalluit illa citaeque

544

Primary

victa labore fugae spectans Peneidas undas

545

Primary

“fer pater” inquit “opem si flumina numen habetis.

546

Primary

qua nimium placui, tellus aut hisce vel istam,

547

Primary

quae facit ut laedar, mutando perde figuram.

547

Primary

Qua nimium placui, mutando perde figuram!”

548

Primary

Vix prece finita torpor gravis occupat artus:

549

Primary

mollia cinguntur tenui praecordia libro,

550

Primary

in frondem crines, in ramos bracchia crescunt,

551

Primary

pes modo tam velox pigris radicibus haeret,

552

Primary

ora cacumen habet; remanet nitor unus in illa.

553

Primary

Hanc quoque Phoebus amat, positaque in stipite dextra

554

Primary

sentit adhuc trepidare novo sub cortice pectus

555

Primary

conplexusque suis ramos, ut membra, lacertis

556

Primary

oscula dat ligno: refugit tamen oscula lignum.

557

Primary

Cui deus “at quoniam coniunx mea non potes esse,

558

Primary

arbor eris certe” dixit “mea. Semper habebunt

559

Primary

te coma, te citharae, te nostrae, laure, pharetrae:

560

Primary

tu ducibus Latiis aderis, cum laeta triumphum

561

Primary

vox canet et visent longas Capitolia pompas:

562

Primary

postibus Augustis eadem fidissima custos

563

Primary

ante fores stabis mediamque tuebere quercum,

564

Primary

utque meum intonsis caput est iuvenale capillis,

565

Primary

tu quoque perpetuos semper gere frondis honores.”

566

Primary

Finierat Paean: factis modo laurea ramis

567

Primary

adnuit utque caput visa est agitasse cacumen.

568

Primary

Est nemus Haemoniae, praerupta quod undique claudit

569

Primary

silva: vocant Tempe. Per quae Peneus ab imo

570

Primary

effusus Pindo spumosis volvitur undis,

571

Primary

deiectuque gravi tenues agitantia fumos

572

Primary

nubila conducit summisque adspergine silvis

573

Primary

inpluit et sonitu plus quam vicina fatigat.

574

Primary

Haec domus, haec sedes, haec sunt penetralia magni

575

Primary

amnis; in his residens facto de cautibus antro,

576

Primary

undis iura dabat nymphisque colentibus undas.

577

Primary

Conveniunt illuc popularia flumina primum,

578

Primary

nescia, gratentur consolenturne parentem,

579

Primary

populifer Sperchios et inrequietus Enipeus

580

Primary

Apidanusque senex lenisque Amphrysos et Aeas,

581

Primary

moxque amnes alii, qui, qua tulit impetus illos,

582

Primary

in mare deducunt fessas erroribus undas.

583

Primary

Inachus unus abest imoque reconditus antro

584

Primary

fletibus auget aquas natamque miserrimus Io

585

Primary

luget ut amissam. Nescit, vitane fruatur,

586

Primary

an sit apud manes; sed quam non invenit usquam.

587

Primary

esse putat nusquam atque animo peiora veretur.

588

Primary

Viderat a patrio redeuntem Iuppiter illam

589

Primary

flumine et “o virgo Iove digna tuoque beatum

590

Primary

nescio quem factura toro, pete” dixerat “umbras

591

Primary

altorum nemorum” (et nemorum monstraverat umbras),

592

Primary

“dum calet et medio sol est altissimus orbe.

593

Primary

Quodsi sola times latebras intrare ferarum,

594

Primary

praeside tuta deo nemorum secreta subibis,

595

Primary

nec de plebe deo, sed qui caelestia magna

596

Primary

sceptra manu teneo, sed qui vaga fulmina mitto.

597

Primary

Ne fuge me!”—fugiebat enim. Iam pascua Lernae

598

Primary

consitaque arboribus Lyrcea reliquerat arva,

599

Primary

cum deus inducta latas caligine terras

600

Primary

occuluit tenuitque fugam rapuitque pudorem.

601

Primary

Interea medios Iuno despexit in agros

602

Primary

et noctis faciem nebulas fecisse volucres

603

Primary

sub nitido mirata die, non fluminis illas

604

Primary

esse, nec umenti sensit tellure remitti;

605

Primary

atque suus coniunx ubi sit circumspicit, ut quae

606

Primary

deprensi totiens iam nosset furta mariti.

607

Primary

Quem postquam caelo non repperit, “aut ego fallor,

608

Primary

aut ego laedor” ait, delapsaque ab aethere summo

609

Primary

constitit in terris nebulasque recedere iussit.

610

Primary

Coniugis adventum praesenserat inque nitentem

611

Primary

Inachidos vultus mutaverat ille iuvencam.

612

Primary

Bos quoque formosa est. Speciem Saturnia vaccae,

613

Primary

quamquam invita, probat, nec non et cuius et unde

614

Primary

quove sit armento, veri quasi nescia quaerit.

615

Primary

Iuppiter e terra genitam mentitur, ut auctor

616

Primary

desinat inquiri. Petit hanc Saturnia munus.

617

Primary

Quid faciat? crudele suos addicere amores,

618

Primary

non dare suspectum est. Pudor est qui suadeat illinc,

619

Primary

hinc dissuadet amor. Victus pudor esset amore;

620

Primary

sed leve si munus sociae generisque torique

621

Primary

vacca negaretur, poterat non vacca videri.

622

Primary

Paelice donata non protinus exuit omnem

623

Primary

diva metum timuitque Iovem et fuit anxia furti,

624

Primary

donec Arestoridae servandam tradidit Argo.

625

Primary

Centum luminibus cinctum caput Argus habebat:

626

Primary

inde suis vicibus capiebant bina quietem,

627

Primary

cetera servabant atque in statione manebant.

628

Primary

Constiterat quocumque modo, spectabat ad Io:

629

Primary

ante oculos Io, quamvis aversus, habebat.

630

Primary

Luce sinit pasci; cum sol tellure sub alta est,

631

Primary

claudit et indigno circumdat vincula collo.

632

Primary

frondibus arboreis et amara pascitur herba,

633

Primary

proque toro terrae non semper gramen habenti

634

Primary

incubat infelix limosaque flumina potat.

635

Primary

Illa etiam supplex Argo cum bracchia vellet

636

Primary

tendere, non habuit, quae bracchia tenderet Argo,

637

Primary

et conata queri mugitus edidit ore

638

Primary

pertimuitque sonos propriaque exterrita voce est.

639

Primary

Venit et ad ripas, ubi ludere saepe solebat,

640

Primary

Inachidas ripas; novaque ut conspexit in unda

641

Primary

cornua, pertimuit seque exsternata refugit.

642

Primary

Naides ignorant, ignorat et Inachus ipse,

643

Primary

quae sit; at illa patrem sequitur sequiturque sorores

644

Primary

et patitur tangi seque admirantibus offert.

645

Primary

Decerptas senior porrexerat Inachus herbas:

646

Primary

illa manus lambit patriisque dat oscula palmis

647

Primary

nec retinet lacrimas et, si modo verba sequantur,

648

Primary

oret opem nomenque suum casusque loquatur.

649

Primary

Littera pro verbis, quam pes in pulvere duxit,

650

Primary

corporis indicium mutati triste peregit.

651

Primary

“Me miserum!” exclamat pater Inachus inque gementis

652

Primary

cornibus et niveae pendens cervice iuvencae

653

Primary

“me miserum!” ingeminat, “tune es quaesita per omnes

654

Primary

nata, mihi terras? tu non inventa reperta

655

Primary

luctus eras levior. Retices nec mutua nostris

656

Primary

dicta refers, alto tantum suspiria ducis

657

Primary

pectore, quodque unum potes, ad mea verba remugis.

658

Primary

At tibi ego ignarus thalamos taedasque parabam,

659

Primary

spesque fuit generi mihi prima, secunda nepotum.

660

Primary

De grege nunc tibi vir, nunc de grege natus habendus.

661

Primary

Nec finire licet tantos mihi morte dolores,

662

Primary

sed nocet esse deum, praeclusaque ianua leti

663

Primary

aeternum nostros luctus extendit in aevum?”

664

Primary

Talia maerentem stellatus submovet Argus

665

Primary

ereptamque patri diversa in pascua natam

666

Primary

abstrahit. Ipse procul montis sublime cacumen

667

Primary

occupat, unde sedens partes speculatur in omnes.

668

Primary

Nec superum rector mala tanta Phoronidos ultra

669

Primary

ferre potest natumque vocat, quem lucida partu

670

Primary

Pleias enixa est, letoque det imperat Argum.

671

Primary

Parva mora est alas pedibus virgamque potenti

672

Primary

somniferam sumpsisse manu tegimenque capillis.

673

Primary

Haec ubi disposuit, patria Iove natus ab arce

674

Primary

desilit in terras. Illic tegimenque removit

675

Primary

et posuit pennas, tantummodo virga retenta est.

676

Primary

Hac agit, ut pastor, per devia rura capellas,

677

Primary

dum venit, adductas et structis cantat avenis.

678

Primary

Voce nova captus custos Iunonius “at tu,

679

Primary

quisquis es, hoc poteras mecum considere saxo,”

680

Primary

Argus ait, “neque enim pecori fecundior ullo

681

Primary

herba loco est, aptamque vides pastoribus umbram.”

682

Primary

Sedit Atlantiades et euntem multa loquendo

683

Primary

detinuit sermone diem iunctisque canendo

684

Primary

vincere harundinibus servantia lumina temptat.

685

Primary

Ille tamen pugnat molles evincere somnos

686

Primary

et, quamvis sopor est oculorum parte receptus,

687

Primary

parte tamen vigilat. Quaerit quoque (namque reperta

688

Primary

fistula nuper erat), qua sit ratione reperta.

689

Primary

Tum deus “Arcadiae gelidis in montibus” inquit

690

Primary

“inter hamadryadas celeberrima Nonacrinas

691

Primary

naias una fuit; nymphae Syringa vocabant.

692

Primary

Non semel et satyros eluserat illa sequentes

693

Primary

et quoscumque deos umbrosaque silva feraxque

694

Primary

rus habet. Ortygiam studiis ipsaque colebat

695

Primary

virginitate deam. Ritu quoque cincta Dianae

696

Primary

falleret et posset credi Latonia, si non

697

Primary

corneus huic arcus, si non foret aureus illi.

698

Primary

Sic quoque fallebat. Redeuntem colle Lycaeo

699

Primary

Pan videt hanc pinuque caput praecinctus acuta

700

Primary

talia verba refert”—restabat verba referre

701

Primary

et precibus spretis fugisse per avia nympham,

702

Primary

donec harenosi placidum Ladonis ad amnem

703

Primary

venerit. Hic illam cursum inpedientibus undis,

704

Primary

ut se mutarent liquidas orasse sorores,

705

Primary

Panaque, cum prensam sibi iam Syringa putaret,

706

Primary

corpore pro nymphae calamos tenuisse palustres.

707

Primary

Dumque ibi suspirat, motos in harundine ventos

708

Primary

effecisse sonum tenuem similemque querenti.

709

Primary

Arte nova vocisque deum dulcedine captum

710

Primary

“hoc mihi concilium tecum” dixisse “manebit!“

711

Primary

atque ita disparibus calamis conpagine cerae

712

Primary

inter se iunctis nomen tenuisse puellae.

713

Primary

Talia dicturus vidit Cyllenius omnes

714

Primary

succubuisse oculos adopertaque lumina somno.

715

Primary

Supprimit extemplo vocem firmatque soporem

716

Primary

languida permulcens medicata lumina virga.

717

Primary

Nec mora, falcato nutantem vulnerat ense

718

Primary

qua collo est confine caput, saxoque cruentum

719

Primary

deicit et maculat praeruptam sanguine rupem.

720

Primary

Arge, iaces, quodque in tot lumina lumen habebas,

721

Primary

exstinctum est, centumque oculos nox occupat una.

722

Primary

Excipit hos volucrisque suae Saturnia pennis

723

Primary

collocat et gemmis caudam stellantibus inplet.

724

Primary

Protinus exarsit nec tempora distulit irae

725

Primary

horriferamque oculis animoque obiecit Erinyn

726

Primary

paelicis Argolicae stimulosque in pectore caecos

727

Primary

condidit et profugam per totum terruit orbem.

728

Primary

Ultimus inmenso restabas, Nile, labori.

729

Primary

Quem simul ac tetigit, positis in margine ripae

730

Primary

procubuit genibus resupinoque ardua collo,

731

Primary

quos potuit solos, tollens ad sidera vultus

732

Primary

et gemitu et lacrimis et luctisono mugitu

733

Primary

cum Iove visa queri finemque orare malorum.

734

Primary

Coniugis ille suae conplexus colla lacertis,

735

Primary

finiat ut poenas tandem, rogat “in” que “futurum

736

Primary

pone metus” inquit; “numquam tibi causa doloris

737

Primary

haec erit:” et Stygias iubet hoc audire paludes.

738

Primary

Ut lenita dea est, vultus capit illa priores

739

Primary

fitque quod ante fuit: fugiunt e corpore saetae,

740

Primary

cornua decrescunt, fit luminis artior orbis,

741

Primary

contrahitur rictus, redeunt umerique manusque,

742

Primary

ungulaque in quinos dilapsa absumitur ungues:

743

Primary

de bove nil superest formae nisi candor in illa.

744

Primary

Officioque pedum nymphe contenta duorum

745

Primary

erigitur metuitque loqui, ne more iuvencae

746

Primary

mugiat, et timide verba intermissa retemptat.

747

Primary

Nunc dea linigera colitur celeberrima turba,

748

Primary

nunc Epaphus magni genitus de semine tandem

749

Primary

creditur esse Iovis, perque urbes iuncta parenti

750

Primary

templa tenet. Fuit huic animis aequalis et annis

751

Primary

Sole satus Phaethon. Quem quondam magna loquentem

752

Primary

nec sibi cedentem Phoeboque parente superbum

753

Primary

non tulit Inachides, “matri” que ait “omnia demens

754

Primary

credis et es tumidus genitoris imagine falsi.”

755

Primary

Erubuit Phaethon iramque pudore repressit

756

Primary

et tulit ad Clymenen Epaphi convicia matrem;

757

Primary

“quo” que “magis doleas genetrix,” ait “ille ego liber,

758

Primary

ille ferox tacui. Pudet haec opprobria nobis

759

Primary

et dici potuisse et non potuisse refelli.

760

Primary

At tu, si modo sum caelesti stirpe creatus,

761

Primary

ede notam tanti generis meque adsere caelo.”

762

Primary

Dixit et inplicuit materno bracchia collo

763

Primary

perque suum Meropisque caput taedasque sororum

764

Primary

traderet oravit veri sibi signa parentis.

765

Primary

Ambiguum, Clymene, precibus Phaethontis an ira

766

Primary

mota magis dicti sibi criminis utraque caelo

767

Primary

bracchia porrexit spectansque ad lumina solis

768

Primary

“per iubar hoc” inquit “radiis insigne coruscis,

769

Primary

nate, tibi iuro, quod nos auditque videtque,

770

Primary

hoc te, quem spectas, hoc te, qui temperat orbem,

771

Primary

Sole satum. Si ficta loquor, neget ipse videndum

772

Primary

se mihi, sitque oculis lux ista novissima nostris.

773

Primary

Nec longus patrios labor est tibi nosse penates:

774

Primary

unde oritur, domus est terrae contermina nostrae.

775

Primary

Si modo fert animus, gradere et scitabere ab ipso.”

776

Primary

Emicat extemplo laetus post talia matris

777

Primary

dicta suae Phaethon et concipit aethera mente,

778

Primary

Aethiopasque suos positosque sub ignibus Indos

779

Primary

sidereis transit patriosque adit inpiger ortus.

Text notes and edition context

Work

Metamorphoses

Ovid arranges myth as a chain of transformations, linking creation, desire, punishment, divine violence, and poetic self-fashioning across fifteen books.

Mythological epic / narrative poem | Original language: Latin

Early Imperial Roman poem, completed in the early 1st century CE

You are reading Book 1.

Primary Edition

Hugo Magnus

Latin | Verse

Latin base text via Perseus canonical TEI

This is the Magnus Latin text as distributed in the Perseus canonical repository.

Pilot canonical-spine import for Metamorphoses source books with line-level CTS identity preserved.

Source family: Latin canonical pilot texts

PerseusDL canonical-latinLit | CC BY-SA 4.0 upstream canonical text

Pinned canonical Latin TEI imports staged as pilot source-of-truth readings.

CTS range: urn:cts:latinLit:phi0959.phi006.perseus-lat2:1.1 -> urn:cts:latinLit:phi0959.phi006.perseus-lat2:1.779

Pinned source commit: e69eee761e5b

Source path: data/phi0959/phi006/phi0959.phi006.perseus-lat2.xml

Previous bookNext booksingle editionBack to top

Primary source: Latin canonical pilot texts | PerseusDL canonical-latinLit.

Canonical pilot note: this original-language edition is currently imported for Book 1 only and carries line-level CTS URNs in the runtime corpus.