Reader

Reader | Aeneid, Book 7

Aeneid

Virgil

Book 7 | Primary edition: J. B. Greenough

Text

Position

Line 1 of 817

Waypoints

Line RefJ. B. Greenough | Latin
1

Primary

Tu quoque litoribus nostris, Aeneia nutrix,

2

Primary

aeternam moriens famam, Caieta, dedisti;

3

Primary

et nunc servat honos sedem tuus ossaque nomen

4

Primary

Hesperia in magna, siqua est ea gloria, signat.

5

Primary

At pius exsequiis Aeneas rite solutis,

6

Primary

aggere composito tumuli, postquam alta quierunt

7

Primary

aequora, tendit iter velis portumque relinquit.

8

Primary

Adspirant aurae in noctem nec candida cursus

9

Primary

Luna negat, splendet tremulo sub lumine pontus.

10

Primary

Proxima Circaeae raduntur litora terrae,

11

Primary

dives inaccessos ubi Solis filia lucos

12

Primary

adsiduo resonat cantu tectisque superbis

13

Primary

urit odoratam nocturna in lumina cedrum,

14

Primary

arguto tenuis percurrens pectine telas.

15

Primary

Hinc exaudiri gemitus iraeque leonum

16

Primary

vincla recusantum et sera sub nocte rudentum,

17

Primary

saetigerique sues atque in praesaepibus ursi

18

Primary

saevire ac formae magnorum ululare luporum,

19

Primary

quos hominum ex facie dea saeva potentibus herbis

20

Primary

induerat Circe in voltus ac terga ferarum.

21

Primary

Quae ne monstra pii paterentur talia Troes

22

Primary

delati in portus neu litora dira subirent,

23

Primary

Neptunus ventis implevit vela secundis

24

Primary

atque fugam dedit et praeter vada fervida vexit.

25

Primary

Iamque rubescebat radiis mare et aethere ab alto

26

Primary

Aurora in roseis fulgebat lutea bigis:

27

Primary

cum venti posuere omnisque repente resedit

28

Primary

flatus et in lento luctantur marmore tonsae.

29

Primary

Atque hic Aeneas ingentem ex aequore lucum

30

Primary

prospicit. Hunc inter fluvio Tiberinus amoeno

31

Primary

verticibus rapidis et multa flavus arena

32

Primary

in mare prorumpit. Variae circumque supraque

33

Primary

adsuetae ripis volucres et fluminis alveo

34

Primary

aethera mulcebant cantu lucoque volabant.

35

Primary

flectere iter sociis terraeque advertere proras

36

Primary

imperat et laetus fluvio succedit opaco.

37

Primary

Nunc age, qui reges, Erato, quae tempora rerum,

38

Primary

quis Latio antiquo fuerit status, advena classem

39

Primary

cum primum Ausoniis exercitus appulit oris,

40

Primary

expediam et primae revocabo exordia pugnae.

41

Primary

tu vatem, tu, diva, mone. Dicam horrida bella,

42

Primary

dicam acies actosque animis in funera reges

43

Primary

Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam

44

Primary

Hesperiam. Maior rerum mihi nascitur ordo,

45

Primary

maius opus moveo. Rex arva Latinus et urbes

46

Primary

iam senior longa placidas in pace regebat.

47

Primary

Hunc Fauno et nympha genitum Laurente Marica

48

Primary

accipimus, Fauno Picus pater isque parentem

49

Primary

te, Saturne, refert, tu sanguinis ultimus auctor.

50

Primary

filius huic fato divom prolesque virilis

51

Primary

nulla fuit primaque oriens erepta iuventa est.

52

Primary

Sola domum et tantas servabat filia sedes,

53

Primary

iam matura viro, iam plenis nubilis annis.

54

Primary

Multi illam magno e Latio totaque petebant

55

Primary

Ausonia. Petit ante alios pulcherrimus omnis

56

Primary

Turnus, avis atavisque potens, quem regia coniunx

57

Primary

adiungi generum miro properabat amore;

58

Primary

sed variis portenta deum terroribus obstant.

59

Primary

Laurus erat tecti medio in penetralibus altis,

60

Primary

sacra comam multosque metu servata per annos,

61

Primary

quam pater inventam, primas cum conderet arces,

62

Primary

ipse ferebatur Phoebo sacrasse Latinus

63

Primary

Laurentisque ab ea nomen posuisse colonis.

64

Primary

Huius apes summum densae (mirabile dictu),

65

Primary

stridore ingenti liquidum trans aethera vectae,

66

Primary

obsedere apicem, ex pedibus per mutua nexis

67

Primary

examen subitum ramo frondente pependit.

68

Primary

Continuo vates: Externum cernimus, inquit,

69

Primary

adventare virum et partis petere agmen easdem

70

Primary

partibus ex isdem et summa dominarier arce.

71

Primary

Praeterea, castis adolet dum altaria taedis

72

Primary

et iuxta genitorem adstat Lavinia virgo,

73

Primary

visa (nefas) longis comprendere crinibus ignem,

74

Primary

atque omnem ornatum flamma crepitante cremari

75

Primary

regalisque accensa comas, accensa coronam

76

Primary

insignem gemmis, tum fumida lumine fulvo

77

Primary

involvi ac totis Volcanum spargere tectis.

78

Primary

Id vero horrendum ac visu mirabile ferri:

79

Primary

namque fore inlustrem fama fatisque canebant

80

Primary

ipsam, sed populo magnum portendere bellum.

81

Primary

At rex sollicitus monstris oracula Fauni,

82

Primary

fatidici genitoris, adit lucosque sub alta

83

Primary

consulit Albunea, nemorum quae maxima sacro

84

Primary

fonte sonat saevamque exhalat opaca mephitim.

85

Primary

Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus

86

Primary

in dubiis responsa petunt; huc dona sacerdos

87

Primary

cum tulit et caesarum ovium sub nocte silenti

88

Primary

pellibus incubuit stratis somnosque petivit,

89

Primary

multa modis simulacra videt volitantia miris

90

Primary

et varias audit voces fruiturque deorum

91

Primary

conloquio atque imis Acheronta adfatur Avernis.

92

Primary

Hic et tum pater ipse petens responsa Latinus

93

Primary

centum lanigeras mactabat rite bidentis

94

Primary

atque harum effultus tergo stratisque iacebat

95

Primary

velleribus: subita ex alto vox reddita luco est:

96

Primary

Ne pete conubiis natam sociare Latinis,

97

Primary

O mea progenies, thalamis neu crede paratis:

98

Primary

externi venient generi, qui sanguine nostrum

99

Primary

nomen in astra ferant quorumque a stirpe nepotes

100

Primary

omnia sub pedibus, qua Sol utrumque recurrens

101

Primary

aspicit Oceanum, vertique regique videbunt.

102

Primary

Haec responsa patris Fauni monitusque silenti

103

Primary

nocte datos non ipse suo premit ore Latinus,

104

Primary

sed circum late volitans iam Fama per urbes

105

Primary

Ausonias tulerat, cum Laomedontia pubes

106

Primary

gramineo ripae religavit ab aggere classem.

107

Primary

Aeneas primique duces et pulcher Iulus

108

Primary

corpora sub ramis deponunt arboris altae

109

Primary

instituuntque dapes et adorea liba per herbam

110

Primary

subiciunt epulis (sic Iuppiter ipse monebat)

111

Primary

et Cereale solum pomis agrestibus augent.

112

Primary

Consumptis hic forte aliis ut vertere morsus

113

Primary

exiguam in Cererem penuria adegit edendi

114

Primary

et violare manu malisque audacibus orbem

115

Primary

fatalis crusti patulis nec parcere quadris:

116

Primary

Heus ! etiam mensas consumimus, inquit Iulus,

117

Primary

nec plura adludens. Ea vox audita laborum

118

Primary

prima tulit finem, primamque loquentis ab ore

119

Primary

eripuit pater ac stupefactus numine pressit.

120

Primary

Continuo: Salve fatis mihi debita tellus

121

Primary

vosque, ait, O fidi Troiae salvete penates:

122

Primary

hic domus, haec patria est. Genitor mihi talia namque

123

Primary

(nunc repeto) Anchises fatorum arcana reliquit:

124

Primary

cum te, nate, fames ignota ad litora vectum

125

Primary

accisis coget dapibus consumere mensas,

126

Primary

tum sperare domos defessus ibique memento

127

Primary

prima locare manu molirique aggere tecta.

128

Primary

Haec erat illa fames; haec nos suprema manebat,

129

Primary

exiliis positura modum.

130

Primary

Quare agite et primo laeti cum lumine solis

131

Primary

quae loca, quive habeant homines, ubi moenia gentis,

132

Primary

vestigemus et a portu diversa petamus.

133

Primary

Nunc pateras libate Iovi precibusque vocate

134

Primary

Anchisen genitorem, et vina reponite mensis.

135

Primary

Sic deinde effatus frondenti tempora ramo

136

Primary

implicat et geniumque loci primamque deorum

137

Primary

Tellurem nymphasque et adhuc ignota precatur

138

Primary

flumina, tum Noctem Noctisque orientia signa

139

Primary

Idaeumque Iovem Phrygiamque ex ordine matrem

140

Primary

invocat et duplicis caeloque ereboque parentis.

141

Primary

Hic pater omnipotens ter caelo clarus ab alto

142

Primary

intonuit radiisque ardentem lucis et auro

143

Primary

ipse manu quatiens ostendit ab aethere nubem.

144

Primary

Diditur hic subito Troiana per agmina rumor

145

Primary

advenisse diem, quo debita moenia condant.

146

Primary

Certatim instaurant epulas atque omine magno

147

Primary

crateras laeti statuunt et vina coronant.

148

Primary

Postera cum prima lustrabat lampade terras

149

Primary

orta dies, urbem et finis et litora gentis

150

Primary

diversi explorant: haec fontis stagna Numici,

151

Primary

hunc Thybrim fluvium, hic fortis habitare Latinos.

152

Primary

Tum satus Anchisa delectos ordine ab omni

153

Primary

centum oratores augusta ad moenia regis

154

Primary

ire iubet, ramis velatos Palladis omnis,

155

Primary

donaque ferre viro pacemque exposcere Teucris.

156

Primary

Haud mora, festinant iussi rapidisque feruntur

157

Primary

passibus. Ipse humili designat moenia fossa

158

Primary

moliturque locum primasque in litore sedes

159

Primary

castrorum in morem pinnis atque aggere cingit.

160

Primary

Iamque iter emensi turris ac tecta Latinorum

161

Primary

ardua cernebant iuvenes muroque subibant.

162

Primary

Ante urbem pueri et primaevo flore iuventus

163

Primary

exercentur equis domitantque in pulvere currus

164

Primary

aut acris tendunt arcus aut lenta lacertis

165

Primary

spicula contorquent cursuque ictuque lacessunt:

166

Primary

cum praevectus equo longaevi regis ad auris

167

Primary

nuntius ingentis ignota in veste reportat

168

Primary

advenisse viros. Ille intra tecta vocari

169

Primary

imperat et solio medius consedit avito.

170

Primary

Tectum augustum ingens. centum sublime columnis,

171

Primary

urbe fuit summa, Laurentis regia Pici,

172

Primary

horrendum silvis et religione parentum.

173

Primary

Hic sceptra accipere et primos attollere fasces

174

Primary

regibus omen erat, hoc illis curia templum,

175

Primary

hae sacris sedes epulis, hic ariete caeso

176

Primary

perpetuis soliti patres considere mensis.

177

Primary

Quin etiam veterum effigies ex ordine avorum

178

Primary

antiqua e cedro, Italusque paterque Sabinus

179

Primary

vitisator, curvam servans sub imagine falcem,

180

Primary

Saturnusque senex Ianique bifrontis imago

181

Primary

vestibulo astabant, aliique ab origine reges

182

Primary

Martiaque ob patriam pugnando volnera passi.

183

Primary

Multaque praeterea sacris in postibus arma,

184

Primary

captivi pendent currus curvaeque secures

185

Primary

et cristae capitum et portarum ingentia claustra

186

Primary

spiculaque clipeique ereptaque rostra carinis.

187

Primary

Ipse Quirinali lituo parvaque sedebat

188

Primary

succinctus trabea laevaque ancile gerebat

189

Primary

Picus, equum domitor; quem capta cupidine coniunx

190

Primary

aurea percussum virga versumque venenis

191

Primary

fecit avem Circe sparsitque coloribus alas.

192

Primary

Tali intus templo divom patriaque Latinus

193

Primary

sede sedens Teucros ad sese in tecta vocavit,

194

Primary

atque haec ingressis placido prior edidit ore:

195

Primary

Dicite, Dardanidae (neque enim nescimus et urbem

196

Primary

et genus, auditique advertitis aequore cursum),

197

Primary

quid petitis ? Quae causa rates aut cuius egentis

198

Primary

litus ad Ausonium tot per vada caerula vexit?

199

Primary

Sive errore viae seu tempestatibus acti,

200

Primary

qualia multa mari nautae patiuntur in alto,

201

Primary

fluminis intrastis ripas portuque sedetis,

202

Primary

ne fugite hospitium neve ignorate Latinos

203

Primary

Saturni gentem, haud vinclo nec legibus aequam,

204

Primary

sponte sua veterisque dei se more tenentem.

205

Primary

Atque equidem memini (fama est obscurior annis)

206

Primary

Auruncos ita ferre senes, his ortus ut agris

207

Primary

Dardanus Idaeas Phrygiae penetravit ad urbes

208

Primary

Threiciamque Samum, quae nunc Samothracia fertur.

209

Primary

Hinc illum, Corythi Tyrrhena ab sede profectum,

210

Primary

aurea nunc solio stellantis regia caeli

211

Primary

accipit et numerum divorum altaribus auget.

212

Primary

Dixerat, et dicta Ilioneus sic voce secutus:

213

Primary

Rex, genus egregium Fauni, nec fluctibus actos,

214

Primary

atra subegit hiemps vestris succedere terris

215

Primary

nec sidus regione viae litusve fefellit:

216

Primary

consilio hanc omnes animisque volentibus urbem,

217

Primary

adferimur, pulsi regnis, quae maxima quondam

218

Primary

extremo veniens Sol aspiciebat Olympo.

219

Primary

Ab Iove principium generis, Iove Dardana pubes

220

Primary

gaudet avo, rex ipse Iovis de gente suprema,

221

Primary

Troius Aeneas, tua nos ad limina misit.

222

Primary

Quanta per Idaeos saevis effusa Mycenis

223

Primary

tempestas ierit campos, quibus actus uterque

224

Primary

Europae atque Asiae fatis concurrerit orbis,

225

Primary

audiit et siquem tellus extrema refuso

226

Primary

summovet oceano et siquem extenta plagarum

227

Primary

quattuor in medio dirimit plaga solis iniqui.

228

Primary

Diluvio ex illo tot vasta per aequora vecti

229

Primary

dis sedem exiguam patriis litusque rogamus

230

Primary

innocuum et cunctis undamque auramque patentem.

231

Primary

Non erimus regno indecores, nec vestra feretur

232

Primary

fama levis tantique abolescet gratia facti,

233

Primary

nec Troiam Ausonios gremio excepisse pigebit.

234

Primary

Fata per Aeneae iuro dextramque potentem

235

Primary

sive fide seu quis bello est expertus et armis:

236

Primary

multi nos populi, multae (ne temne, quod ultro

237

Primary

praeferimus manibus vittas ac verba precantia)

238

Primary

et petiere sibi et voluere adiungere gentes;

239

Primary

sed nos fata deum vestras exquirere terras

240

Primary

imperiis egere suis. Hinc Dardanus ortus;

241

Primary

huc repetit iussisque ingentibus urguet Apollo

242

Primary

Tyrrhenum ad Thybrim et fontis vada sacra Numici.

243

Primary

Dat tibi praeterea fortunae parva prioris

244

Primary

munera, reliquias Troia ex ardente receptas.

245

Primary

Hoc pater Anchises auro libabat ad aras;

246

Primary

hoc Priami gestamen erat, cum iura vocatis

247

Primary

more daret populis, sceptrumque sacerque tiaras

248

Primary

Iliadumque labor vestes.

249

Primary

Talibus Ilionei dictis defixa Latinus

250

Primary

obtutu tenet ora soloque immobilis haeret

251

Primary

intentos volvens oculos. Nec purpura regem

252

Primary

picta movet nec sceptra movent Priameia tantum,

253

Primary

quantum in conubio natae thalamoque moratur,

254

Primary

et veteris Fauni voluit sub pectore sortem,

255

Primary

hunc illum fatis externa ab sede profectum

256

Primary

portendi generum paribusque in regna vocari

257

Primary

auspiciis, huic progeniem virtute futuram

258

Primary

egregiam et totum quae viribus occupet orbem.

259

Primary

tandem laetus ait: Di nostra incepta secundent

260

Primary

auguriumque suum; dabitur, Troiane, quod optas,

261

Primary

munera nec sperno. Non vobis rege Latino

262

Primary

divitis uber agri Troiaeve opulentia deerit.

263

Primary

Ipse modo Aeneas, nostri si tanta cupido est,

264

Primary

si iungi hospitio properat sociusque vocari,

265

Primary

adveniat voltus neve exhorrescat amicos:

266

Primary

illi pacis erit dextram tetigisse tyranni.

267

Primary

vos contra regi mea nunc mandata referte.

268

Primary

Est mihi nata, viro gentis quam iungere nostrae

269

Primary

non patrio ex adyto sortes, non plurima caelo

270

Primary

monstra sinunt: generos externis adfore ab oris,

271

Primary

hoc Latio restare canunt, qui sanguine nostrum

272

Primary

nomen in astra ferant. Hunc illum poscere fata

273

Primary

et reor et, siquid veri mens augurat, opto.

274

Primary

haec effatus equos numero pater eligit omni

275

Primary

(stabant ter centum nitidi in praesaepibus altis):

276

Primary

omnibus extemplo Teucris iubet ordine duci

277

Primary

instratos ostro alipedes pictisque tapetis;

278

Primary

aurea pectoribus demissa monilia pendent,

279

Primary

tecti auro fulvum mandunt sub dentibus aurum;

280

Primary

absenti Aeneae currum geminosque iugalis

281

Primary

semine ab aetherio, spirantis naribus ignem,

282

Primary

illorum de gente, patri quos daedala Circe

283

Primary

supposita de matre nothos furata creavit.

284

Primary

Talibus Aeneadae donis dictisque Latini

285

Primary

sublimes in equis redeunt pacemque reportant.

286

Primary

Ecce autem Inachiis sese referebat ab Argis

287

Primary

saeva Iovis coniunx aurasque invecta tenebat,

288

Primary

et laetum Aenean classemque ex aethere longe

289

Primary

Dardaniam Siculo prospexit ab usque Pachyno.

290

Primary

moliri iam tecta videt, iam fidere terrae,

291

Primary

deseruisse rates: stetit acri fixa dolore.

292

Primary

Tum quassans caput haec effundit pectore dicta:

293

Primary

Heu stirpem invisam et fatis contraria nostris

294

Primary

fata Phrygum ! Num Sigeis occumbere campis,

295

Primary

num capti potuere capi, num incensa cremavit

296

Primary

Troia viros ? Medias acies mediosque per ignis

297

Primary

invenere viam. At, credo, mea numina tandem

298

Primary

fessa iacent odiis aut exsaturata quievi.

299

Primary

Quin etiam patria excussos infesta per undas

300

Primary

ausa sequi et profugis toto me opponere ponto !

301

Primary

Absumptae in Teucros vires caelique marisque.

302

Primary

Quid Syrtes aut Scylla mihi, quid vasta Charybdis

303

Primary

profuit? Optato conduntur Thybridis alveo,

304

Primary

securi pelagi atque mei. Mars perdere gentem

305

Primary

immanem Lapithum valuit, concessit in iras

306

Primary

ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae,

307

Primary

quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydona merentem?

308

Primary

Ast ego magna Iovis coniunx, nil linquere inausum

309

Primary

quae potui infelix, quae memet in omnia verti,

310

Primary

vincor ab Aenea. Quod si mea numina non sunt

311

Primary

magna satis, dubitem haud equidem implorare quod usquam est:

312

Primary

flectere si nequeo superos, Acheronta movebo.

313

Primary

Non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis,

314

Primary

atque immota manet fatis Lavinia coniunx:

315

Primary

at trahere atque moras tantis licet addere rebus,

316

Primary

at licet amborum populos exscindere regum.

317

Primary

Hac gener atque socer coeant mercede suorum:

318

Primary

sanguine Troiano et Rutulo dotabere, virgo,

319

Primary

et Bellona manet te pronuba. Nec face tantum

320

Primary

Cisseis praegnans ignis enixa iugalis

321

Primary

quin idem Veneri partus suus et Paris alter

322

Primary

funestaeque iterum recidiva in Pergama taedae.

323

Primary

Haec ubi dicta dedit, terras Horrenda petivit:

324

Primary

luctificam Allecto dirarum ab sede dearum

325

Primary

infernisque ciet tenebris, cui tristia bella

326

Primary

iraeque insidiaeque et crimina noxia cordi.

327

Primary

Odit et ipse pater Pluton, odere sorores

328

Primary

Tartareae monstrum: tot sese vertit in ora,

329

Primary

tam saevae facies, tot pullulat atra colubris.

330

Primary

Quam Iuno his acuit verbis ac talia fatur:

331

Primary

Hunc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laborem,

332

Primary

hanc operam, ne noster honos infractave cedat

333

Primary

fama loco, neu conubiis ambire Latinum

334

Primary

Aeneadae possint Italosve obsidere finis.

335

Primary

Tu potes unanimos armare in proelia fratres

336

Primary

atque odiis versare domos, tu verbera tectis

337

Primary

funereasque inferre faces, tibi nomina mille,

338

Primary

mille nocendi artes. Fecundum concute pectus,

339

Primary

disice compositam pacem, sere crimina belli:

340

Primary

arma velit poscatque simul rapiatque inventus.

341

Primary

Exin Gorgoneis Allecto infecta venenis

342

Primary

principio Latium et Laurentis tecta tyranni

343

Primary

celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae,

344

Primary

quam super adventu Teucrum Turnique hymenaeis

345

Primary

femineae ardentem curaeque iraeque coquebant.

346

Primary

Huic dea caeruleis unum de crinibus anguem

347

Primary

conicit inque sinum praecordia ad intuma subdit,

348

Primary

quo furibunda domum monstro permisceat omnem.

349

Primary

Ille inter vestes et levia pectora lapsus

350

Primary

volvitur attactu nullo fallitque furentem,

351

Primary

vipeream inspirans animam: fit tortile collo

352

Primary

aurum ingens coluber, fit longae taenia vittae

353

Primary

innectitque comas, et membris lubricus errat.

354

Primary

Ac dum prima lues udo sublapsa veneno

355

Primary

pertemptat sensus atque ossibus implicat ignem

356

Primary

necdum animus toto percepit pectore flammam,

357

Primary

mollius et solito matrum de more locuta est,

358

Primary

multa super nata lacrimans Phrygiisque hymenaeis:

359

Primary

Exsulibusne datur ducenda Lavinia Teucris,

360

Primary

O genitor, nec te miseret gnataeque tuique ?

361

Primary

Nec matris miseret, quam primo aquilone relinquet

362

Primary

perfidus alta petens abducta virgine praedo?

363

Primary

An non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor

364

Primary

Ledaeamque Helenam Troianas vexit ad urbes ?

365

Primary

Quid tua sancta fides, quid cura antiqua tuorum

366

Primary

et consanguineo totiens data dextera Turno?

367

Primary

Si gener externa petitur de gente Latinis

368

Primary

idque sedet Faunique premunt te iussa parentis,

369

Primary

omnem equidem sceptris terram quae libera nostris

370

Primary

dissidet, externam reor et sic dicere divos.

371

Primary

Et Turno, si prima domus repetatur origo,

372

Primary

Inachus Acrisiusque patres mediaeque Mycenae.

373

Primary

His ubi nequiquam dictis experta Latinum

374

Primary

contra stare videt penitusque in viscera lapsum

375

Primary

serpentis furiale malum totamque pererrat,

376

Primary

tum vero infelix, ingentibus excita monstris,

377

Primary

immensam sine more furit lymphata per urbem.

378

Primary

Ceu quondam torto volitans sub verbere turbo,

379

Primary

quem pueri magno in gyro vacua atria circum

380

Primary

intenti ludo exercent; ille actus habena

381

Primary

curvatis fertur spatiis; stupet inscia supra

382

Primary

inpubesque manus, mirata volubile buxum;

383

Primary

dant animos plagae: non cursu segnior illo

384

Primary

per medias urbes agitur populosque feroces.

385

Primary

Quin etiam in silvas, simulato numine Bacchi,

386

Primary

maius adorta nefas maioremque orsa furorem

387

Primary

evolat et natam frondosis montibus abdit,

388

Primary

quo thalamum eripiat Teucris taedasque moretur,

389

Primary

Euhoe Bacche, fremens, solum te virgine dignum

390

Primary

vociferans, etenim mollis tibi sumere thyrsos,

391

Primary

te lustrare choro, sacrum tibi pascere crinem.

392

Primary

Fama volat, furiisque accensas pectore matres

393

Primary

idem omnis simul ardor agit nova quaerere tecta:

394

Primary

deseruere domos, ventis dant colla comasque,

395

Primary

ast aliae tremulis ululatibus aethera complent,

396

Primary

pampineasque gerunt incinctae pellibus hastas;

397

Primary

ipsa inter medias flagrantem fervida pinum

398

Primary

sustinet ac natae Turnique canit hymenaeos,

399

Primary

sanguineam torquens aciem, torvumque repente

400

Primary

clamat: Io matres, audite, ubi quaeque, Latinae:

401

Primary

Siqua piis animis manet infelicis Amatae

402

Primary

gratia, si iuris materni cura remordet,

403

Primary

solvite crinalis vittas, capite orgia mecum.

404

Primary

Talem inter silvas, inter deserta ferarum,

405

Primary

reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi.

406

Primary

Postquam visa satis primos acuisse furores

407

Primary

consiliumque omnemque domum vertisse Latini,

408

Primary

protinus hinc fuscis tristis dea tollitur alis

409

Primary

audacis Rutuli ad muros, quam dicitur urbem

410

Primary

Acrisioneis Danae fundasse colonis,

411

Primary

praecipiti delata noto. Locus Ardea quondam

412

Primary

dictus avis, et nunc magnum manet Ardea nomen,

413

Primary

sed fortuna fuit; tectis hic Turnus in altis

414

Primary

iam mediam nigra carpebat nocte quietem.

415

Primary

Allecto torvam faciem et furialia membra

416

Primary

exuit, in vultus sese transformat anilis;

417

Primary

et frontem obscenam rugis arat, induit albos

418

Primary

cum vitta crinis, tum ramum innectit olivae;

419

Primary

fit Calybe Iunonis anus templique sacerdos

420

Primary

et iuveni ante oculos his se cum vocibus offert:

421

Primary

Turne, tot incassum fusos patiere labores

422

Primary

et tua Dardaniis transcribi sceptra colonis?

423

Primary

Rex tibi coniugium et quaesitas sanguine dotes

424

Primary

abnegat, externusque in regnum quaeritur heres.

425

Primary

I nunc, ingratis offer te, inrise, periclis;

426

Primary

Tyrrhenas, i, sterne acies; tege pace Latinos.

427

Primary

Haec adeo tibi me, placida cum nocte iaceres,

428

Primary

ipsa palam fari omnipotens Saturnia iussit.

429

Primary

Quare age et armari pubem portisque moveri

430

Primary

laetus in arma para, et Phrygios qui flumine pulchro

431

Primary

consedere duces pictasque exure carinas.

432

Primary

Caelestum vis magna iubet. Rex ipse Latinus,

433

Primary

ni dare coniugium et dicto parere fatetur,

434

Primary

sentiat et tandem Turnum experiatur in armis.

435

Primary

Hic iuvenis vatem inridens sic orsa vicissim

436

Primary

ore refert: Classis invectas Thybridis undam

437

Primary

non, ut rere, meas effugit nuntius auris.

438

Primary

Ne tantos mihi finge metus; nec regia Iuno

439

Primary

inmemor est nostri.

440

Primary

Sed te victa situ verique effeta senectus,

441

Primary

o mater, curis nequiquam exercet et arma

442

Primary

regum inter falsa vatem formidine ludit.

443

Primary

Cura tibi divom effigies et templa tueri:

444

Primary

bella viri pacemque gerent, quis bella gerenda.

445

Primary

Talibus Allecto dictis exarsit in iras,

446

Primary

at iuveni oranti subitus tremor occupat artus,

447

Primary

deriguere oculi: tot Erinys sibilat hydris

448

Primary

tantaque se facies aperit; tum flammea torquens

449

Primary

lumina cunctantem et quaerentem dicere plura

450

Primary

reppulit et geminos erexit crinibus anguis

451

Primary

verberaque insonuit rabidoque haec addidit ore:

452

Primary

En ego victa situ, quam veri effeta senectus

453

Primary

arma inter regum falsa formidine ludit.

454

Primary

Respice ad haec: adsum dirarum ab sede sororum,

455

Primary

bella manu letumque gero.

456

Primary

Sic effata facem iuveni coniecit et atro

457

Primary

lumine fumantis fixit sub pectore taedas.

458

Primary

Olli somnum ingens rumpit pavor, ossaque et artus

459

Primary

perfundit toto proruptus corpore sudor;

460

Primary

arma amens fremit, arma toro tectisque requirit;

461

Primary

saevit amor ferri et scelerata insania belli,

462

Primary

ira super: magno veluti cum flamma sonore

463

Primary

virgea suggeritur costis undantis aëni

464

Primary

exsultantque aestu latices, furit intus aquaï

465

Primary

fumidus atque alte spumis exuberat amnis,

466

Primary

nec iam se capit unda, volat vapor ater ad auras.

467

Primary

Ergo iter ad regem polluta pace Latinum

468

Primary

indicit primis iuvenum et iubet arma parari,

469

Primary

tutari Italiam, detrudere finibus hostem:

470

Primary

se satis ambobus Teucrisque venire Latinisque.

471

Primary

Haec ubi dicta dedit divosque in vota vocavit,

472

Primary

certatim sese Rutuli exhortantur in arma:

473

Primary

hunc decus egregium formae movet atque iuventae,

474

Primary

hunc atavi reges, hunc claris dextera factis.

475

Primary

Dum Turnus Rutulos animis audacibus implet,

476

Primary

Allecto in Teucros Stygiis se concitat alis,

477

Primary

arte nova speculata locum, quo litore pulcher

478

Primary

insidiis cursuque feras agitabat Iulus.

479

Primary

Hic subitam canibus rabiem Cocytia virgo

480

Primary

obicit et noto naris contingit odore,

481

Primary

ut cervum ardentes agerent; quae prima laborum

482

Primary

causa fuit belloque animos accendit agrestis.

483

Primary

Cervus erat forma praestanti et cornibus ingens,

484

Primary

Tyrrhidae pueri quem matris ab ubere raptum

485

Primary

nutribant Tyrrhusque pater, cui regia parent

486

Primary

armenta et late custodia credita campi.

487

Primary

Adsuetum imperiis soror omni Silvia cura

488

Primary

mollibus intexens ornabat cornua sertis

489

Primary

pectebatque ferum puroque in fonte lavabat.

490

Primary

Ille, manum patiens mensaeque adsuetus erili,

491

Primary

errabat silvis rursusque ad limina nota

492

Primary

ipse domum sera quamvis se nocte ferebat.

493

Primary

Hunc procul errantem rabidae venantis Iuli

494

Primary

commovere canes, fluvio cum forte secundo

495

Primary

deflueret ripaque aestus viridante levaret.

496

Primary

Ipse etiam, eximiae laudis succensus amore,

497

Primary

Ascanius curvo direxit spicula cornu;

498

Primary

nec dextrae erranti deus afuit, actaque multo

499

Primary

perque uterum sonitu perque ilia venit harundo.

500

Primary

Saucius at quadrupes nota intra tecta refugit

501

Primary

successitque gemens stabulis questuque cruentus

502

Primary

atque imploranti similis tectum omne replebat.

503

Primary

Silvia prima soror, palmis percussa lacertos,

504

Primary

auxilium vocat et duros conclamat agrestis.

505

Primary

Olli, pestis enim tacitis latet aspera silvis,

506

Primary

inprovisi adsunt, hic torre armatus obusto,

507

Primary

stipitis hic gravidi nodis: quod cuique repertum

508

Primary

rimanti, telum ira facit. Vocat agmina Tyrrhus,

509

Primary

quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis

510

Primary

scindebat, rapta spirans immane securi.

511

Primary

At saeva e speculis tempus dea nacta nocendi

512

Primary

ardua tecta petit stabuli et de culmine summo

513

Primary

pastorale canit signum cornuque recurvo

514

Primary

Tartaream intendit vocem, qua protinus omne

515

Primary

contremuit nemus et silvae insonuere profundae;

516

Primary

audiit et Triviae longe lacus, audiit amnis

517

Primary

sulfurea Nar albus aqua fontesque Velini,

518

Primary

et trepidae matres pressere ad pectora natos.

519

Primary

Tum vero ad vocem celeres, qua bucina signum

520

Primary

dira dedit, raptis concurrunt undique telis

521

Primary

indomiti agricolae; nec non et Troïa pubes

522

Primary

Ascanio auxilium castris effundit apertis.

523

Primary

Direxere acies. Non iam certamine agresti,

524

Primary

stipitibus duris agitur sudibusve praeustis,

525

Primary

sed ferro ancipiti decernunt atraque late

526

Primary

horrescit strictis seges ensibus aeraque fulgent

527

Primary

sole lacessita et lucem sub nubila iactant:

528

Primary

fluctus uti primo coepit cum albescere vento,

529

Primary

paulatim sese tollit mare et altius undas

530

Primary

erigit, inde imo consurgit ad aethera fundo.

531

Primary

Hic iuvenis primam ante aciem stridente sagitta,

532

Primary

natorum Tyrrhi fuerat qui maximus, Almo,

533

Primary

sternitur; haesit enim sub gutture volnus et udae

534

Primary

vocis iter tenuemque inclusit sanguine vitam.

535

Primary

Corpora multa virum circa seniorque Galaesus,

536

Primary

dum paci medium se offert, iustissimus unus

537

Primary

qui fuit Ausoniisque olim ditissimus arvis:

538

Primary

quinque greges illi balantum, quina redibant

539

Primary

armenta, et terram centum vertebat aratris.

540

Primary

Atque ea per campos aequo dum Marte geruntur,

541

Primary

promissi dea facta potens, ubi sanguine bellum

542

Primary

imbuit et primae commisit funera pugnae,

543

Primary

deserit Hesperiam et caeli convexa per auras

544

Primary

Iunonem victrix adfatur voce superba:

545

Primary

En, perfecta tibi bello discordia tristi:

546

Primary

dic in amicitiam coeant et foedera iungant.

547

Primary

Quando quidem Ausonio respersi sanguine Teucros,

548

Primary

hoc etiam his addam, tua si mihi certa voluntas:

549

Primary

finitimas in bella feram rumoribus urbes

550

Primary

accendamque animos insani Martis amore,

551

Primary

undique ut auxilio veniunt; spargam arma per agros.

552

Primary

Tum contra Iuno; Terrorum et fraudis abunde est;

553

Primary

stant belli causae, pugnatur comminus armis,

554

Primary

quae fors prima dedit sanguis novus imbuit arma.

555

Primary

Talia coniugia et talis celebrent hymenaeos

556

Primary

egregium Veneris genus et rex ipse Latinus.

557

Primary

Te super aetherias errare licentius auras

558

Primary

haud pater ille velit, summi regnator Olympi:

559

Primary

cede locis; ego, siqua super fortuna laborum est,

560

Primary

ipsa regam. Talis dederat Saturnia voces.

561

Primary

Illa autem attollit stridentis anguibus alas

562

Primary

Cocytique petit sedem, supera ardua linquens.

563

Primary

Est locus Italiae medio sub montibus altis,

564

Primary

nobilis et fama multis memoratus in oris,

565

Primary

Amsancti valles: densis hunc frondibus atrum

566

Primary

urguet utrimque latus nemoris, medioque fragosus

567

Primary

dat sonitum saxis et torto vertice torrens.

568

Primary

Hic specus horrendum et saevi spiracula Ditis

569

Primary

monstrantur, ruptoque ingens Acheronte vorago

570

Primary

pestiferas aperit fauces, quis condita Erinys,

571

Primary

invisum numen, terras caelumque levabat.

572

Primary

Nec minus interea extremam Saturnia bello

573

Primary

imponit regina manum. Ruit omnis in urbem

574

Primary

pastorum ex acie numerus caesosque reportant

575

Primary

Almonem puerum foedatique ora Galaesi

576

Primary

implorantque deos obtestanturque Latinum.

577

Primary

Turnus adest medioque in crimine caedis et igni

578

Primary

terrorem ingeminat: Teucros in regna vocari,

579

Primary

stirpem admisceri Phrygiam, se limine pelli.

580

Primary

Tum quorum attonitae Baccho nemora avia matres

581

Primary

insultant thiasis (neque enim leve nomen Amatae),

582

Primary

undique collecti coeunt Martemque fatigant.

583

Primary

Ilicet infandum cuncti contra omina bellum,

584

Primary

contra fata deum perverso numine poscunt,

585

Primary

certatim regis circumstant tecta Latini.

586

Primary

Ille velut pelagi rupes immota resistit,

587

Primary

ut pelagi rupes magno veniente fragore,

588

Primary

quae sese multis circum latrantibus undis

589

Primary

mole tenet; scopuli nequiquam et spumea circum

590

Primary

saxa fremunt laterique inlisa refunditur alga.

591

Primary

Verum ubi nulla datur caecum exsuperare potestas

592

Primary

consilium et saevae nutu Iunonis eunt res,

593

Primary

multa deos aurasque pater testatus inanis:

594

Primary

Frangimur heu fatis, inquit, ferimurque procella!

595

Primary

Ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas,

596

Primary

O miseri. Te, Turne, nefas, te triste manebit

597

Primary

supplicium, votisque deos venerabere seris.

598

Primary

Nam mihi parta quies, omnisque in limine portus;

599

Primary

funere felici spolior. Nec plura locutus

600

Primary

saepsit se tectis rerumque reliquit habenas.

601

Primary

Mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes

602

Primary

Albanae coluere sacrum nunc maxima rerum

603

Primary

Roma colit, cum prima movent in proelia Martem,

604

Primary

sive Getis inferre manu lacrimabile bellum

605

Primary

Hyrcanisve Arabisve parant seu tendere ad Indos

606

Primary

Auroramque sequi Parthosque reposcere signa.

607

Primary

Sunt geminae belli portae (sic nomine dicunt)

608

Primary

religione sacrae et saevi formidine Martis;

609

Primary

centum aerei claudunt vectes aeternaque ferri

610

Primary

robora, nec custos absistit limine Ianus:

611

Primary

has, ubi certa sedet patribus sententia pugnae,

612

Primary

ipse Quirinali trabea cinctuque Gabino

613

Primary

insignis reserat stridentia limina consul,

614

Primary

ipse vocat pugnas; sequitur tum cetera pubes,

615

Primary

aereaque adsensu conspirant cornua rauco.

616

Primary

Hoc et tum Aeneadis indicere bella Latinus

617

Primary

more iubebatur tristisque recludere portas.

618

Primary

Abstinuit tactu pater aversusque refugit

619

Primary

foeda ministeria et caecis se condidit umbris.

620

Primary

Tum regina deum caelo delapsa morantis

621

Primary

impulit ipsa manu portas, et cardine verso

622

Primary

belli ferratos rumpit Saturnia postes.

623

Primary

Ardet inexcita Ausonia atque immobilis ante;

624

Primary

Pars pedes ire parat campis, pars arduus altis

625

Primary

pulverulentus equis furit; omnes arma requirunt.

626

Primary

Pars levis clipeos et spicula lucida tergent

627

Primary

arvina pingui subiguntque in cote secures;

628

Primary

signaque ferre iuvat sonitusque audire tubarum.

629

Primary

Quinque adeo magnae positis incudibus urbes

630

Primary

tela novant, Atina potens Tiburque superbum,

631

Primary

Ardea Crustumerique et turrigerae Antemnae.

632

Primary

Tegmina tuta cavant capitum flectuntque salignas

633

Primary

umbonum cratis; alii thoracas aenos

634

Primary

aut levis ocreas lento ducunt argento;

635

Primary

vomeris huc et falcis honos, huc omnis aratri

636

Primary

cessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses.

637

Primary

Classica iamque sonant; it bello tessera signum.

638

Primary

Hic galeam tectis trepidus rapit, ille frementis

639

Primary

ad iuga cogit equos clipeumque auroque trilicem

640

Primary

loricam induitur fidoque accingitur ense.

641

Primary

Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete,

642

Primary

qui bello exciti reges, quae quemque secutae

643

Primary

complerint campos acies, quibus Itala iam tum

644

Primary

floruerit terra alma viris, quibus arserit armis.

645

Primary

Et meministis enim, divae, et memorare potestis:

646

Primary

ad nos vix tenuis famae perlabitur aura.

647

Primary

Primus init bellum Tyrrhenis asper ab oris

648

Primary

contemptor divom Mezentius agminaque armat.

649

Primary

Filius huic iuxta Lausus, quo pulchrior alter

650

Primary

non fuit excepto Laurentis corpore Turni,

651

Primary

Lausus, equum domitor debellatorque ferarum,

652

Primary

ducit Agyllina nequiquam ex urbe secutos

653

Primary

mille viros, dignus, patriis qui laetior esset

654

Primary

imperiis et cui pater haud Mezentius esset.

655

Primary

Post hos insignem palma per gramina currum

656

Primary

victoresque ostentat equos satus Hercule pulchro

657

Primary

pulcher Aventinus, clipeoque insigne paternum

658

Primary

centum angues cinctamque gerit serpentibus hydram;

659

Primary

collis Aventini silva quem Rhea sacerdos

660

Primary

furtivum partu sub luminis edidit oras,

661

Primary

mixta deo mulier, postquam Laurentia victor

662

Primary

Geryone extincto Tirynthius attigit arva

663

Primary

Tyrrhenoque boves in flumine lavit Hiberas.

664

Primary

Pila manu saevosque gerunt in bella dolones

665

Primary

et tereti pugnant mucrone veruque Sabello.

666

Primary

Ipse pedes, tegumen torquens immane leonis,

667

Primary

terribili impexum saeta cum dentibus albis

668

Primary

indutus capiti, sic regia tecta subibat,

669

Primary

horridus, Herculeoque umeros innexus amictu.

670

Primary

Tum gemini fratres Tiburtia moenia linquunt,

671

Primary

fratris Tiburti dictam cognomine gentem,

672

Primary

Catillusque acerque Coras, Argiva iuventus,

673

Primary

et primam ante aciem densa inter tela feruntur:

674

Primary

ceu duo nubigenae cum vertice montis ab alto

675

Primary

descendunt centauri, Homolen Othrymque nivalem

676

Primary

linquentes cursu rapido; dat euntibus ingens

677

Primary

silva locum et magno cedunt virgulta fragore.

678

Primary

Nec Praenestinae fundator defuit urbis,

679

Primary

Volcano genitum pecora inter agrestia regem

680

Primary

inventumque focis omnis quem credidit aetas

681

Primary

Caeculus. Hunc late legio comitatur agrestis:

682

Primary

quique altum Praeneste viri quique arva Gabinae

683

Primary

Iunonis gelidumque Anienem et roscida rivis

684

Primary

Hernica saxa colunt, quos dives Anagnia pascit,

685

Primary

quos, Amasene pater. Non illis omnibus arma,

686

Primary

nec clipei currusve sonant: pars maxima glandes

687

Primary

liventis plumbi spargit, pars spicula gestat

688

Primary

bina manu, fulvosque lupi de pelle galeros

689

Primary

tegmen habent capiti, vestigia nuda sinistri

690

Primary

instituere pedis, crudus tegit altera pero.

691

Primary

At Messapus, equum domitor, Neptunia proles,

692

Primary

quem neque fas igni cuiquam nec sternere ferro,

693

Primary

iam pridem resides populos desuetaque bello

694

Primary

agmina in arma vocat subito ferrumque retractat.

695

Primary

Hi Fescenninas acies Aequosque Faliscos.

696

Primary

Hi Soractis habent arces Flaviniaque arva

697

Primary

et Cimini cum monte lacum lucosque Capenos.

698

Primary

Ibant aequati numero regemque canebant,

699

Primary

ceu quondam nivei liquida inter nubila cycni,

700

Primary

cum sese e pastu referunt et longa canoros

701

Primary

dant per colla modos, sonat amnis et Asia longe

702

Primary

pulsa palus.

703

Primary

Nec quisquam aeratas acies ex agmine tanto

704

Primary

misceri putet, aeriam sed gurgite ab alto

705

Primary

urgueri volucrum raucarum ad litora nubem.

706

Primary

Ecce Sabinorum prisco de sanguine magnum

707

Primary

agmen agens Clausus magnique ipse agminis instar,

708

Primary

Claudia nunc a quo diffunditur et tribus et gens

709

Primary

per Latium, postquam in partem data Roma Sabinis.

710

Primary

Una ingens Amiterna cohors priscique Quirites,

711

Primary

Ereti manus omnis oliviferaeque Mutuscae;

712

Primary

qui Nomentum urbem, qui Rosea rura Velini,

713

Primary

qui Tetricae horrentis rupes montemque Severum

714

Primary

Casperiamque colunt Forulosque et flumen Himellae,

715

Primary

qui Tiberim Fabarimque bibunt, quos frigida misit

716

Primary

Nursia, et Hortinae classes populique Latini,

717

Primary

quosque secans infaustum interluit Allia nomen:

718

Primary

quam multi Libyco volvuntur marmore fluctus

719

Primary

saevus ubi Orion hibernis conditur undis;

720

Primary

vel cum sole novo densae torrentur aristae

721

Primary

aut Hermi campo aut Lyciae flaventibus arvis.

722

Primary

Scuta sonant pulsuque pedum conterrita tellus.

723

Primary

Hinc Agamemnonius, Troiani nominis hostis,

724

Primary

curru iungit Halaesus equos Turnoque ferocis

725

Primary

mille rapit populos, vertunt felicia Baccho

726

Primary

Massica qui rastris et quos de collibus altis

727

Primary

Aurunci misere patres, Sidicinaque iuxta

728

Primary

aequora quique Cales linquunt, amnisque vadosi

729

Primary

accola Volturni, pariterque Saticulus asper

730

Primary

Oscorumque manus. Teretes sunt aclydes illis

731

Primary

tela, sed haec lento mos est aptare flagello;

732

Primary

laevas caetra tegit, falcati comminus enses.

733

Primary

Nec tu carminibus nostris indictus abibis,

734

Primary

Oebale, quem generasse Telon Sebethide nympha

735

Primary

fertur, Teleboum Capreas cum regna teneret,

736

Primary

iam senior; patriis sed non et filius arvis

737

Primary

contentus late iam tum dicione premebat

738

Primary

Sarrastis populos et quae rigat aequora Sarnus

739

Primary

quique Rufras Batulumque tenent atque arva Celemnae

740

Primary

et quos maliferae despectant moenia Abellae,

741

Primary

Teutonico ritu soliti torquere cateias,

742

Primary

tegmina quis capitum raptus de subere cortex,

743

Primary

aerataeque micant peltae, micat aereus ensis.

744

Primary

Et te montosae misere in proelia Nersae,

745

Primary

Ufens, insignem fama et felicibus armis;

746

Primary

horrida praecipue cui gens adsuetaque multo

747

Primary

venatu nemorum, duris Aequicula glaebis.

748

Primary

Armati terram exercent, semperque recentis

749

Primary

convectare iuvat praedas et vivere rapto.

750

Primary

Quin et Marruvia venit de gente sacerdos,

751

Primary

fronde super galeam et felici comptus oliva.

752

Primary

Archippi regis missu, fortissimus Umbro,

753

Primary

vipereo generi et graviter spirantibus hydris

754

Primary

spargere qui somnos cantuque manuque solebat

755

Primary

mulcebatque iras et morsus arte levabat.

756

Primary

Sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum

757

Primary

evaluit, neque eum iuvere in volnera cantus

758

Primary

somniferi et Marsis quaesitae montibus herbae.

759

Primary

Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda,

760

Primary

te liquidi flevere lacus.

761

Primary

Ibat et Hippolyti proles pulcherrima bello,

762

Primary

Virbius, insignem quem mater Aricia misit,

763

Primary

eductum Egeriae lucis umentia circum

764

Primary

litora, pinguis ubi et placabilis ara Dianae.

765

Primary

Namque ferunt fama Hippolytum, postquam arte novercae

766

Primary

occiderit patriasque explerit sanguine poenas

767

Primary

turbatis distractus equis, ad sidera rursus

768

Primary

aetheria et superas caeli venisse sub auras,

769

Primary

Paeoniis revocatum herbis et amore Dianae.

770

Primary

Tum pater omnipotens, aliquem indignatus ab umbris

771

Primary

mortalem infernis ad lumina surgere vitae,

772

Primary

ipse repertorem medicinae talis et artis

773

Primary

fulmine Phoebigenam Stygias detrusit ad undas.

774

Primary

At Trivia Hippolytum secretis alma recondit

775

Primary

sedibus et nymphae Egeriae nemorique relegat,

776

Primary

solus ubi in silvis Italis ignobilis aevom

777

Primary

exigeret versoque ubi nomine Virbius esset.

778

Primary

Unde etiam templo Triviae lucisque sacratis

779

Primary

cornipedes arcentur equi, quod litore currum

780

Primary

et iuvenem monstris pavidi effudere marinis.

781

Primary

Filius ardentis haud setius aequore campi

782

Primary

exercebat equos curruque in bella ruebat.

783

Primary

Ipse inter primos praestanti corpore Turnus

784

Primary

vertitur arma tenens et toto vertice supra est.

785

Primary

Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram

786

Primary

sustinet, Aetnaeos efflantem faucibus ignis:

787

Primary

tam magis illa fremens et tristibus effera flammis,

788

Primary

quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae.

789

Primary

At levem clipeum sublatis cornibus Io

790

Primary

auro insignibat, iam saetis obsita, iam bos

791

Primary

(argumentum ingens), et custos virginis Argus

792

Primary

caelataque amnem fundens pater Inachus urna.

793

Primary

Insequitur nimbus peditum clipeataque totis

794

Primary

agmina densentur campis, Argivaque pubes

795

Primary

Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani

796

Primary

et Sacranae acies et picti scuta Labici;

797

Primary

qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici

798

Primary

litus arant Rutulosque exercent vomere colles

799

Primary

Circaeumque iugum, quis Iuppiter Anxurus arvis

800

Primary

praesidet et viridi gaudens Feronia luco;

801

Primary

qua Saturae iacet atra palus gelidusque per imas

802

Primary

quaerit iter vallis atque in mare conditur Ufens.

803

Primary

Hos super advenit Volsca de gente Camilla

804

Primary

agmen agens equitum et florentis aere catervas,

805

Primary

bellatrix, non illa colo calathisve Minervae

806

Primary

femineas adsueta manus, sed proelia virgo

807

Primary

dura pati cursuque pedum praevertere ventos.

808

Primary

Illa vel intactae segetis per summa volaret

809

Primary

gramina nec teneras cursu laesisset aristas,

810

Primary

vel mare per medium fluctu suspensa tumenti

811

Primary

ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas.

812

Primary

Illam omnis tectis agrisque effusa iuventus

813

Primary

turbaque miratur matrum et prospectat euntem,

814

Primary

attonitis inhians animis, ut regius ostro

815

Primary

velet honos levis umeros, ut fibula crinem

816

Primary

auro internectat, Lyciam ut gerat ipsa pharetram

817

Primary

et pastoralem praefixa cuspide myrtum.

Text notes and edition context

Work

Aeneid

Virgil's national epic follows Aeneas from the fall of Troy to the wars that prepare Rome's imagined future foundation.

Epic poem | Original language: Latin

Augustan Roman epic, late 1st century BCE

You are reading Book 7.

Primary Edition

J. B. Greenough

Latin | Verse

Latin base text via Perseus canonical TEI

This is the Greenough Latin text as distributed in the Perseus canonical repository.

Pilot canonical-spine import for Aeneid source books with line-level CTS identity preserved.

Source family: Latin canonical pilot texts

PerseusDL canonical-latinLit | CC BY-SA 4.0 upstream canonical text

Pinned canonical Latin TEI imports staged as pilot source-of-truth readings.

CTS range: urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.perseus-lat2:7.1 -> urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.perseus-lat2:7.817

Pinned source commit: e69eee761e5b

Source path: data/phi0690/phi003/phi0690.phi003.perseus-lat2.xml

Primary source: Latin canonical pilot texts | PerseusDL canonical-latinLit.

Canonical pilot note: this original-language edition is currently imported for Book 7 only and carries line-level CTS URNs in the runtime corpus.