Reader

Reader | Metamorphoses, Book 4

Metamorphoses

Ovid

Book 4 | Primary edition: Hugo Magnus

Text

Position

Line 1 of 804

Waypoints

Line RefHugo Magnus | Latin
1

Primary

At non Alcithoe Minyeias orgia censet

2

Primary

accipienda dei, sed adhuc temeraria Bacchum

3

Primary

progeniem negat esse Iovis, sociasque sorores

4

Primary

inpietatis habet. Festum celebrare sacerdos

5

Primary

inmunesque operum famulas dominasque suorum

6

Primary

pectora pelle tegi, crinales solvere vittas,

7

Primary

serta coma, manibus frondentes sumere thyrsos

8

Primary

iusserat, et saevam laesi fore numinis iram

9

Primary

vaticinatus erat. Parent matresque nurusque

10

Primary

telasque calathosque infectaque pensa reponunt,

11

Primary

turaque dant Bacchumque vocant Bromiumque Lyaeumque

12

Primary

ignigenamque satumque iterum solumque bimatrem:

13

Primary

additur his Nyseus indetonsusque Thyoneus,

14

Primary

et cum Lenaeo genialis consitor uvae,

15

Primary

Nycteliusque Eleleusque parens et Iacchus et Euhan,

16

Primary

et quae praeterea per Graias plurima gentes

17

Primary

nomina, Liber, habes. Tibi enim inconsumpta iuventa est,

18

Primary

tu puer aeternus, tu formosissimus alto

19

Primary

conspiceris caelo, tibi, cum sine cornibus adstas,

20

Primary

virgineum caput est. Oriens tibi victus, adusque

21

Primary

decolor extremo qua tingitur India Gange:

22

Primary

Penthea tu, venerande, bipenniferumque Lycurgum

23

Primary

sacrilegos mactas, Tyrrhenaque mittis in aequor

24

Primary

corpora, tu biiugum pictis insignia frenis

25

Primary

colla premis lyncum; bacchae satyrique sequuntur,

26

Primary

quique senex ferula titubantes ebrius artus

27

Primary

sustinet et pando non fortiter haeret asello.

28

Primary

Quacumque ingrederis, clamor iuvenalis et una

29

Primary

femineae voces inpulsaque tympana palmis

30

Primary

concavaque aera sonant longoque foramine buxus.

31

Primary

“Placatus mitisque” rogant Ismenides “adsis,”

32

Primary

iussaque sacra colunt. Solae Minyeides intus

33

Primary

intempestiva turbantes festa Minerva

34

Primary

aut ducunt lanas, aut stamina pollice versant,

35

Primary

aut haerent telae famulasque laboribus urgent.

36

Primary

E quibus una levi deducens pollice filum

37

Primary

“dum cessant aliae commentaque sacra frequentant,

38

Primary

nos quoque, quas Pallas, melior dea, detinet” inquit,

39

Primary

“utile opus manuum vario sermone levemus:

40

Primary

perque vices aliquid, quod tempora longa videri

41

Primary

non sinat, in medium vacuas referamus ad aures.”

42

Primary

Dicta probant primamque iubent narrare sorores.

43

Primary

Illa, quid e multis referat (nam plurima norat),

44

Primary

cogitat et dubia est, de te, Babylonia, narret,

45

Primary

Derceti, quam versa squamis velantibus artus

46

Primary

stagna Palaestini credunt motasse figura;

47

Primary

an magis, ut sumptis illius filia pennis

48

Primary

extremos albis in turribus egerit annos;

49

Primary

nais an ut cantu nimiumque potentibus herbis

50

Primary

verterit in tacitos iuvenalia corpora pisces,

51

Primary

donec idem passa est; an, quae poma alba ferebat,

52

Primary

ut nunc nigra ferat contactu sanguinis arbor.

53

Primary

Hoc placet, hanc, quoniam vulgaris fabula non est,

54

Primary

talibus orsa modis, lana sua fila sequente:

55

Primary

“Pyramus et Thisbe, iuvenum pulcherrimus alter,

56

Primary

altera, quas oriens habuit, praelata puellis,

57

Primary

contiguas tenuere domos, ubi dicitur altam

58

Primary

coctilibus muris cinxisse Semiramis urbem.

59

Primary

Notitiam primosque gradus vicinia fecit:

60

Primary

tempore crevit amor. Taedae quoque iure coissent:

61

Primary

sed vetuere patres. Quod non potuere vetare,

62

Primary

ex aequo captis ardebant mentibus ambo.

63

Primary

Conscius omnis abest: nutu signisque loquuntur,

64

Primary

quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis.

65

Primary

Fissus erat tenui rima, quam duxerat olim,

66

Primary

cum fieret paries domui communis utrique.

67

Primary

Id vitium nulli per saecula longa notatum

68

Primary

(quid non sentit amor?) primi vidistis amantes,

69

Primary

et vocis fecistis iter; tutaeque per illud

70

Primary

murmure blanditiae minimo transire solebant.

71

Primary

Saepe, ubi constiterant hinc Thisbe, Pyramus illinc,

72

Primary

inque vices fuerat captatus anhelitus oris,

73

Primary

“invide” dicebant “paries, quid amantibus obstas?

74

Primary

quantum erat, ut sineres toto nos corpore iungi,

75

Primary

aut hoc si nimium est, vel ad oscula danda pateres?

76

Primary

Nec sumus ingrati: tibi nos debere fatemur,

77

Primary

quod datus est verbis ad amicas transitus aures.”

78

Primary

Talia diversa nequiquam sede locuti

79

Primary

sub noctem dixere ”vale” partique dedere

80

Primary

oscula quisque suae non pervenientia contra.

81

Primary

Postera nocturnos aurora removerat ignes,

82

Primary

solque pruinosas radiis siccaverat herbas:

83

Primary

ad solitum coiere locum. Tum murmure parvo

84

Primary

multa prius questi, statuunt, ut nocte silenti

85

Primary

fallere custodes foribusque excedere temptent,

86

Primary

cumque domo exierint, urbis quoque tecta relinquant;

87

Primary

neve sit errandum lato spatiantibus arvo,

88

Primary

conveniant ad busta Nini lateantque sub umbra

89

Primary

arboris. Arbor ibi, niveis uberrima pomis

90

Primary

ardua morus, erat, gelido contermina fonti.

91

Primary

Pacta placent. Et lux, tarde discedere visa,

92

Primary

praecipitatur aquis, et aquis nox exit ab isdem.

93

Primary

Callida per tenebras versato cardine Thisbe

94

Primary

egreditur fallitque suos, adopertaque vultum

95

Primary

pervenit ad tumulum, dictaque sub arbore sedit.

96

Primary

Audacem faciebat amor. Venit ecce recenti

97

Primary

caede leaena boum spumantes oblita rictus,

98

Primary

depositura sitim vicini fontis in unda.

99

Primary

Quam procul ad lunae radios Babylonia Thisbe

100

Primary

vidit et obscurum timido pede fugit in antrum,

101

Primary

dumque fugit, tergo velamina lapsa reliquit.

102

Primary

Ut lea saeva sitim multa conpescuit unda,

103

Primary

dum redit in silvas, inventos forte sine ipsa

104

Primary

ore cruentato tenues laniavit amictus.

105

Primary

Serius egressus vestigia vidit in alto

106

Primary

pulvere certa ferae totoque expalluit ore

107

Primary

Pyramus: ut vero vestem quoque sanguine tinctam

108

Primary

repperit, “una duos” inquit “nox perdet amantes.

109

Primary

E quibus illa fuit longa dignissima vita,

110

Primary

nostra nocens anima est: ego te, miseranda, peremi,

111

Primary

in loca plena metus qui iussi nocte venires,

112

Primary

nec prior huc veni. Nostrum divellite corpus,

113

Primary

et scelerata fero consumite viscera morsu,

114

Primary

o quicumque sub hac habitatis rupe, leones.

115

Primary

Sed timidi est optare necem.” Velamina Thisbes

116

Primary

tollit et ad pactae secum fert arboris umbram;

117

Primary

utque dedit notae lacrimas, dedit oscula vesti,

118

Primary

“accipe nunc” inquit “nostri quoque sanguinis haustus!”

119

Primary

quoque erat accinctus, demisit in ilia ferrum,

120

Primary

nec mora, ferventi moriens e vulnere traxit.

121

Primary

Ut iacuit resupinus humo: cruor emicat alte,

122

Primary

non aliter quam cum vitiato fistula plumbo

123

Primary

scinditur et tenui stridente foramine longas

124

Primary

eiaculatur aquas atque ictibus aera rumpit.

125

Primary

Arborei fetus adspergine caedis in atram

126

Primary

vertuntur faciem, madefactaque sanguine radix

127

Primary

purpureo tingit pendentia mora colore.

128

Primary

Ecce metu nondum posito, ne fallat amantem,

129

Primary

illa redit iuvenemque oculis animoque requirit,

130

Primary

quantaque vitarit narrare pericula gestit.

131

Primary

Utque locum et visa cognoscit in arbore formam,

132

Primary

sic facit incertam pomi color: haeret, an haec sit.

133

Primary

Dum dubitat, tremebunda videt pulsare cruentum

134

Primary

membra solum, retroque pedem tulit, oraque buxo

135

Primary

pallidiora gerens exhorruit aequoris instar,

136

Primary

quod tremit, exigua cum summum stringitur aura.

137

Primary

Sed postquam remorata suos cognovit amores,

138

Primary

percutit indignos claro plangore lacertos,

139

Primary

et laniata comas amplexaque corpus amatum

140

Primary

vulnera supplevit lacrimis fletumque cruori

141

Primary

miscuit et gelidis in vultibus oscula figens

142

Primary

“Pyrame” clamavit “quis te mihi casus ademit?

143

Primary

Pyrame, responde: tua te carissima Thisbe

144

Primary

nominat: exaudi vultusque attolle iacentes!”

145

Primary

Ad nomen Thisbes oculos iam morte gravatos

146

Primary

Pyramus erexit, visaque recondidit illa.

147

Primary

Quae postquam vestemque suam cognovit et ense

148

Primary

vidit ebur vacuum, “tua te manus” inquit “amorque

149

Primary

perdidit, infelix. Est et mihi fortis in unum

150

Primary

hoc manus, est et amor: dabit hic in vulnera vires.

151

Primary

Persequar exstinctum letique miserrima dicar

152

Primary

causa comesque tui; quique a me morte revelli

153

Primary

heu sola poteras, poteris nec morte revelli.

154

Primary

Hoc tamen amborum verbis estote rogati,

155

Primary

o multum miseri meus illiusque parentes,

156

Primary

ut quos certus amor, quos hora novissima iunxit,

157

Primary

conponi tumulo non invideatis eodem.

158

Primary

At tu quae ramis arbor miserabile corpus

159

Primary

nunc tegis unius, mox es tectura duorum,

160

Primary

signa tene caedis pullosque et luctibus aptos

161

Primary

semper habe fetus, gemini monimenta cruoris.”

162

Primary

Dixit, et aptato pectus mucrone sub imum

163

Primary

incubuit ferro, quod adhuc a caede tepebat.

164

Primary

Vota tamen tetigere deos, tetigere parentes:

165

Primary

nam color in pomo est, ubi permaturuit, ater,

166

Primary

quodque rogis superest, una requiescit in urna.”

167

Primary

Desierat, mediumque fuit breve tempus, et orsa est

168

Primary

dicere Leuconoe: vocem tenuere sorores.

169

Primary

“Hunc quoque, siderea qui temperat omnia luce,

170

Primary

cepit amor Solem: Solis referemus amores.

171

Primary

Primus adulterium Veneris cum Marte putatur

172

Primary

hic vidisse deus: videt hic deus omnia primus.

173

Primary

Indoluit facto, Iunonigenaeque marito

174

Primary

furta tori furtique locum monstravit. At illi

175

Primary

et mens et quod opus fabrilis dextra tenebat

176

Primary

excidit. Extemplo graciles ex aere catenas

177

Primary

retiaque et laqueos, quae lumina fallere possent,

178

Primary

elimat (non illud opus tenuissima vincant

179

Primary

stamina, non summo quae pendet aranea tigno),

180

Primary

utque leves tactus momentaque parva sequantur

181

Primary

efficit et lecto circumdata collocat arte.

182

Primary

Ut venere torum coniunx et adulter in unum,

183

Primary

arte viri vinclisque nova ratione paratis

184

Primary

in mediis ambo deprensi amplexibus haerent.

185

Primary

Lemnius extemplo valvas patefecit eburnas

186

Primary

admisitque deos: illi iacuere ligati

187

Primary

turpiter; atque aliquis de dis non tristibus optat

188

Primary

sic fieri turpis: superi risere, diuque

189

Primary

haec fuit in toto notissima fabula caelo.

190

Primary

Exigit indicii memorem Cythereia poenam,

191

Primary

inque vices illum, tectos qui laesit amores,

192

Primary

laedit amore pari. Quid nunc, Hyperione nate,

193

Primary

forma colorque tibi radiataque lumina prosunt?

194

Primary

Nempe tuis omnes qui terras ignibus uris,

195

Primary

ureris igne novo; quique omnia cernere debes,

196

Primary

Leucothoen spectas, et virgine figis in una,

197

Primary

quos mundo debes oculos. Modo surgis Eoo

198

Primary

temperius caelo, modo serius incidis undis,

199

Primary

spectandique mora brumales porrigis horas,

200

Primary

deficis interdum, vitiumque in lumina mentis

201

Primary

transit et obscurus mortalia pectora terres.

202

Primary

Nec, tibi quod lunae terris propioris imago

203

Primary

obstiterit, palles: facit hunc amor iste colorem.

204

Primary

Diligis hanc unam; nec te Clymeneque Rhodosque

205

Primary

nec tenet Aeaeae genetrix pulcherrima Circes,

206

Primary

quaeque tuos Clytie quamvis despecta petebat

207

Primary

concubitus ipsoque illo grave vulnus habebat

208

Primary

tempore: Leucothoe multarum oblivia fecit,

209

Primary

gentis odoriferae quam formosissima partu

210

Primary

edidit Eurynome. Sed postquam filia crevit,

211

Primary

quam mater cunctas, tam matrem filia vicit.

212

Primary

Rexit Achaemenias urbes pater Orchamus, isque

213

Primary

septimus a prisco numeratur origine Belo.

214

Primary

Axe sub Hesperio sunt pascua Solis equorum.

215

Primary

Ambrosiam pro gramine habent: ea fessa diurnis

216

Primary

membra ministeriis nutrit reparatque labori.

217

Primary

Dumque ibi quadrupedes caelestia pabula carpunt,

218

Primary

noxque vicem peragit, thalamos deus intrat amatos,

219

Primary

versus in Eurynomes faciem genetricis, et inter

220

Primary

bis sex Leucothoen famulas ad lumina cernit

221

Primary

levia versato ducentem stamina fuso.

222

Primary

Ergo ubi ceu mater carae dedit oscula natae,

223

Primary

“res” ait “arcana est. Famulae, discedite neve

224

Primary

eripite arbitrium matri secreta loquendi.”

225

Primary

Paruerant: thalamoque deus sine teste relicto

226

Primary

“ille ego sum” dixit, “qui longum metior annum,

227

Primary

omnia qui video, per quem videt omnia tellus,

228

Primary

mundi oculus. Mihi, crede, places.” Pavet illa, metuque

229

Primary

et colus et fusus digitis cecidere remissis.

230

Primary

Ipse timor decuit. Nec longius ille moratus

231

Primary

in veram rediit speciem solitumque nitorem:

232

Primary

at virgo, quamvis inopino territa visu,

233

Primary

victa nitore dei posita vim passa querella est.

234

Primary

Invidit Clytie (neque enim moderatus in illa

235

Primary

Solis amor fuerat), stimulataque paelicis ira

236

Primary

vulgat adulterium diffamatumque parenti

237

Primary

indicat. Ille ferox inmansuetusque precantem

238

Primary

tendentemque manus ad lumina Solis et “ille

239

Primary

vim tulit invitae” dicentem defodit alta

240

Primary

crudus humo, tumulumque super gravis addit harenae.

241

Primary

Dissipat hunc radiis Hyperione natus iterque

242

Primary

dat tibi, qua possis defossos promere vultus.

243

Primary

Nec tu iam poteras enectum pondere terrae

244

Primary

tollere, nympha, caput corpusque exsangue iacebas.

245

Primary

Nil illo fertur volucrum moderator equorum

246

Primary

post Phaethonteos vidisse dolentius ignes.

247

Primary

Ille quidem gelidos radiorum viribus artus

248

Primary

si queat in vivum temptat revocare calorem:

249

Primary

sed quoniam tantis fatum conatibus obstat,

250

Primary

nectare odorato sparsit corpusque locumque,

251

Primary

multaque praequestus “tanges tamen aethera” dixit.

252

Primary

Protinus inbutum caelesti nectare corpus

253

Primary

dilicuit terramque suo madefecit odore:

254

Primary

virgaque per glaebas sensim radicibus actis

255

Primary

turea surrexit tumulumque cacumine rupit.

256

Primary

At Clytien, quamvis amor excusare dolorem,

257

Primary

indiciumque dolor poterat, non amplius auctor

258

Primary

lucis adit venerisque modum sibi fecit in illa.

259

Primary

Tabuit ex illo dementer amoribus usa

260

Primary

nympha larum inpatiens, et sub Iove nocte dieque

261

Primary

sedit humo nuda, nudis incompta capillis,

262

Primary

perque novem luces expers undaeque cibique

263

Primary

rore mero lacrimisque suis ieiunia pavit

264

Primary

nec se movit humo: tantum spectabat euntis

265

Primary

ora dei vultusque suos flectebat ad illum.

266

Primary

Membra ferunt haesisse solo, partemque coloris

267

Primary

luridus exsangues pallor convertit in herbas;

268

Primary

est in parte rubor, violaeque simillimus ora

269

Primary

flos tegit. Illa suum, quamvis radice tenetur,

270

Primary

vertitur ad Solem, mutataque servat amorem.”

271

Primary

Dixerat, et factum mirabile ceperat aures.

272

Primary

Pars fieri potuisse negant, pars omnia veros

273

Primary

posse deos memorant: sed non et Bacchus in illis.

274

Primary

Poscitur Alcithoe, postquam siluere sorores.

275

Primary

Quae radio stantis percurrens stamina telae

276

Primary

“vulgatos taceo” dixit “pastoris amores

277

Primary

Daphnidis Idaei, quem nymphe paelicis ira

278

Primary

contulit in saxum (tantus dolor urit amantes).

279

Primary

Nec loquor, ut quondam naturae iure novato

280

Primary

ambiguus fuerit modo vir, modo femina Sithon.

281

Primary

Te quoque, nunc adamas, quondam fidissime parvo,

282

Primary

Celmi, Iovi, largoque satos Curetas ab imbri

283

Primary

et Crocon in parvos versum cum Smilace flores

284

Primary

praetereo, dulcique animos novitate tenebo.

285

Primary

Unde sit infamis, quare male fortibus undis

286

Primary

Salmacis enervet tactosque remolliat artus,

287

Primary

discite. Causa latet, vis est notissima fontis.

288

Primary

Mercurio puerum diva Cythereide natum

289

Primary

naides Idaeis enutrivere sub antris;

290

Primary

cuius erat facies, in qua materque paterque

291

Primary

cognosci possent; nomen quoque traxit ab illis.

292

Primary

Is tria cum primum fecit quinquennia, montes

293

Primary

deseruit patrios, Idaque altrice relicta

294

Primary

ignotis errare locis, ignota videre

295

Primary

flumina gaudebat, studio minuente laborem.

296

Primary

Ille etiam Lycias urbes Lyciaeque propinquos

297

Primary

Caras adit. Videt hic stagnum lucentis ad imum

298

Primary

usque solum lymphae. Non illic canna palustris

299

Primary

nec steriles ulvae nec acuta cuspide iunci:

300

Primary

perspicuus liquor est; stagni tamen ultima vivo

301

Primary

caespite cinguntur semperque virentibus herbis.

302

Primary

Nympha colit, sed nec venatibus apta, nec arcus

303

Primary

flectere quae soleat nec quae contendere cursu,

304

Primary

solaque naiadum celeri non nota Dianae.

305

Primary

Saepe suas illi fama est dixisse sorores:

306

Primary

“Salmaci, vel iaculum vel pictas sume pharetras,

307

Primary

et tua cum duris venatibus otia misce.”

308

Primary

Nec iaculum sumit nec pictas illa pharetras,

309

Primary

nec sua cum duris venatibus otia miscet,

310

Primary

sed modo fonte suo formosos perluit artus,

311

Primary

saepe Cytoriaco deducit pectine crines

312

Primary

et, quid se deceat, spectatas consulit undas;

313

Primary

nunc perlucenti circumdata corpus amictu

314

Primary

mollibus aut foliis aut mollibus incubat herbis;

315

Primary

saepe legit flores. Et tunc quoque forte legebat,

316

Primary

cum puerum vidit visumque optavit habere.

317

Primary

Nec tamen ante adiit, etsi properabat adire,

318

Primary

quam se conposuit, quam circumspexit amictus,

319

Primary

et finxit vultum et meruit formosa videri.

320

Primary

Tum sic orsa loqui: “Puer o dignissime credi

321

Primary

esse deus, seu tu deus es, potes esse Cupido,

322

Primary

sive es mortalis, qui te genuere, beati,

323

Primary

et frater felix, et fortunata profecto,

324

Primary

siqua tibi soror est, et quae dedit ubera nutrix:

325

Primary

sed longe cunctis longeque beatior illa,

326

Primary

siqua tibi sponsa est, siquam dignabere taeda.

327

Primary

Haec tibi sive aliqua est, mea sit furtiva voluptas,

328

Primary

seu nulla est, ego sim, thalamumque ineamus eundem.”

329

Primary

Nais ab his tacuit. Pueri rubor ora notavit

330

Primary

(nescit enim, quid amor), sed et erubuisse decebat.

331

Primary

Hic color aprica pendentibus arbore pomis

332

Primary

aut ebori tincto est, aut sub candore rubenti,

333

Primary

cum frustra resonant aera auxiliaria, lunae.

334

Primary

Poscenti nymphae sine fine sororia saltem

335

Primary

oscula iamque manus ad eburnea colla ferenti

336

Primary

“desinis? aut fugio, tecumque” ait “ista relinquo.”

337

Primary

Salmacis extimuit “loca” que “haec tibi libera trado,

338

Primary

hospes” ait, simulatque gradu discedere verso,

339

Primary

tunc quoque respiciens, fruticumque recondita silva

340

Primary

delituit, flexuque genu submisit. At ille,

341

Primary

scilicet ut vacuis et inobservatus in herbis,

342

Primary

huc it et hinc illuc, et in adludentibus undis

343

Primary

summa pedum taloque tenus vestigia tingit;

344

Primary

nec mora, temperie blandarum captus aquarum

345

Primary

mollia de tenero velamina corpore ponit.

346

Primary

Tum vero placuit, nudaeque cupidine formae

347

Primary

Salmacis exarsit: flagrant quoque lumina nymphae,

348

Primary

non aliter quam cum puro nitidissimus orbe

349

Primary

opposita speculi referitur imagine Phoebus.

350

Primary

Vixque moram patitur, vix iam sua gaudia differt,

351

Primary

iam cupit amplecti, iam se male continet amens.

352

Primary

Ille cavis velox adplauso corpore palmis

353

Primary

desilit in latices, alternaque bracchia ducens

354

Primary

in liquidis translucet aquis, ut eburnea siquis

355

Primary

signa tegat claro vel candida lilia vitro.

356

Primary

“Vicimus et meus est!” exclamat nais et omni

357

Primary

veste procul iacta mediis inmittitur undis,

358

Primary

pugnantemque tenet luctantiaque oscula carpit,

359

Primary

subiectatque manus invitaque pectora tangit,

360

Primary

et nunc hac iuveni, nunc circumfunditur illac;

361

Primary

denique nitentem contra elabique volentem

362

Primary

inplicat, ut serpens, quam regia sustinet ales

363

Primary

sublimemque rapit: pendens caput illa pedesque

364

Primary

adligat et cauda spatiantes inplicat alas:

365

Primary

utve solent hederae longos intexere truncos,

366

Primary

utque sub aequoribus deprensum polypus hostem

367

Primary

continet, ex omni dimissis parte flagellis.

368

Primary

Perstat Atlantiades, sperataque gaudia nymphae

369

Primary

denegat. Illa premit, commissaque corpore toto

370

Primary

sicut inhaerebat, “pugnes licet, inprobe” dixit,

371

Primary

“non tamen effugies. Ita di iubeatis! et istum

372

Primary

nulla dies a me nec me diducat ab isto.”

373

Primary

Vota suos habuere deos: nam mixta duorum

374

Primary

corpora iunguntur, faciesque inducitur illis

375

Primary

una, velut, siquis conducat cortice ramos,

376

Primary

crescendo iungi pariterque adolescere cernit.

377

Primary

Sic ubi conplexu coierunt membra tenaci,

378

Primary

nec duo sunt et forma duplex, nec femina dici

379

Primary

nec puer ut possit: neutrumque et utrumque videntur.

380

Primary

Ergo ubi se liquidas, quo vir descenderat, undas

381

Primary

semimarem fecisse videt, mollitaque in illis

382

Primary

membra, manus tendens, sed non iam voce virili,

383

Primary

Hermaphroditus ait: “Nato date munera vestro,

384

Primary

et pater et genetrix, amborum nomen habenti:

385

Primary

quisquis in hos fontes vir venerit, exeat inde

386

Primary

semivir et tactis subito mollescat in undis.”

387

Primary

Motus uterque parens nati rata verba biformis

388

Primary

fecit et incesto fontem medicamine tinxit.”

389

Primary

Finis erat dictis. Sed adhuc Minyeia proles

390

Primary

urget opus spernitque deum festumque profanat,

391

Primary

tympana cum subito non adparentia raucis

392

Primary

obstrepuere sonis, et adunco tibia cornu

393

Primary

tinnulaque aera sonant; redolent murraeque crocique,

394

Primary

resque fide maior, coepere virescere telae

395

Primary

inque hederae faciem pendens frondescere vestis.

396

Primary

Pars abit in vites, et quae modo fila fuerunt,

397

Primary

palmite mutantur; de stamine pampinus exit;

398

Primary

purpura fulgorem pictis adcommodat uvis.

399

Primary

Iamque dies exactus erat, tempusque subibat,

400

Primary

quod tu nec tenebras nec possis dicere lucem,

401

Primary

sed cum luce tamen dubiae confinia noctis:

402

Primary

tecta repente quati pinguesque ardere videntur

403

Primary

lampades et rutilis conlucere ignibus aedes

404

Primary

falsaque saevarum simulacra ululare ferarum.

405

Primary

Fumida iamdudum latitant per tecta sorores,

406

Primary

diversaeque locis ignes ac lumina vitant;

407

Primary

dumque petunt tenebras, parvos membrana per artus

408

Primary

porrigitur tenuique includit bracchia pinna.

409

Primary

Nec qua perdiderint veterem ratione figuram

410

Primary

scire sinunt tenebrae. Non illas pluma levavit,

411

Primary

sustinuere tamen se perlucentibus alis;

412

Primary

conataeque loqui minimam et pro corpore vocem

413

Primary

emittunt, peraguntque leves stridore querellas.

414

Primary

Tectaque, non silvas celebrant lucemque perosae

415

Primary

nocte volant, seroque tenent a vespere nomen.

416

Primary

Tum vero totis Bacchi memorabile Thebis

417

Primary

numen erat, magnasque novi matertera vires

418

Primary

narrat ubique dei, de totque sororibus expers

419

Primary

una doloris erat, nisi quem fecere sorores.

420

Primary

Adspicit hanc natis thalamoque Athamantis habentem

421

Primary

sublimes animos et alumno numine Iuno,

422

Primary

nec tulit, et secum “potuit de paelice natus

423

Primary

vertere Maeonios pelagoque inmergere nautas

424

Primary

et laceranda suae nati dare viscera matri

425

Primary

et triplices operire novis Minyeidas alis:

426

Primary

nil poterit Iuno nisi inultos flere dolores?

427

Primary

idque mihi satis est? haec una potentia nostra est?

428

Primary

ipse docet, quid agam (fas est et ab hoste doceri),

429

Primary

quidque furor valeat, Penthea caede satisque

430

Primary

ac super ostendit: cur non stimuletur eatque

431

Primary

per cognata suis exempla furoribus Ino?”

432

Primary

Est via declivis funesta nubila taxo,

433

Primary

ducit ad infernas per muta silentia sedes.

434

Primary

Styx nebulas exhalat iners, umbraeque recentes

435

Primary

descendunt illac simulacraque functa sepulcris.

436

Primary

Pallor hiemsque tenent late loca senta, novique,

437

Primary

qua sit iter, manes, Stygiam qua ducat ad urbem,

438

Primary

ignorant, ubi sit nigri fera regia Ditis.

439

Primary

Mille capax aditus et apertas undique portas

440

Primary

urbs habet, utque fretum de tota flumina terra,

441

Primary

sic omnes animas locus accipit ille, nec ulli

442

Primary

exiguus populo est, turbamve accedere sentit.

443

Primary

Errant exsangues sine corpore et ossibus umbrae,

444

Primary

parsque forum celebrant, pars imi tecta tyranni,

445

Primary

pars aliquas artes, antiquae imitamina vitae.

446

Primary

exercent, aliam partem sua poena coercet

447

Primary

Sustinet ire illuc caelesti sede relicta

448

Primary

(tantum odiis iraeque dabat) Saturnia Iuno.

449

Primary

Quo simul intravit sacroque a corpore pressum

450

Primary

ingemuit limen, tria Cerberus extulit ora

451

Primary

et tres latratus semel edidit. Illa sorores

452

Primary

Nocte vocat genitas, grave et inplacabile numen.

453

Primary

Carceris ante fores clausas adamante sedebant

454

Primary

deque suis atros pectebant crinibus angues.

455

Primary

Quam simul agnorunt inter caliginis umbras,

456

Primary

surrexere deae. Sedes scelerata vocatur:

457

Primary

viscera praebebat Tityos lanianda novemque

458

Primary

iugeribus distentus erat; tibi, Tantale, nullae

459

Primary

deprenduntur aquae, quaeque inminet, effugit arbor;

460

Primary

aut petis aut urges rediturum, Sisyphe, saxum;

461

Primary

volvitur Ixion et se sequiturque fugitque;

462

Primary

molirique suis letum patruelibus ausae

463

Primary

adsiduae repetunt, quas perdant, Belides undas.

464

Primary

Quos omnes acie postquam Saturnia torva

465

Primary

vidit et ante omnes Ixiona, rursus ab illo

466

Primary

Sisyphon adspiciens “cur hic e fratribus” inquit

467

Primary

“perpetuas patitur poenas, Athamanta superbum

468

Primary

regia dives habet, qui me cum coniuge semper

469

Primary

sprevit?” et exponit causas odiique viaeque,

470

Primary

quidque velit. Quod vellet, erat, ne regia Cadmi

471

Primary

staret, et in facinus traherent Athamanta sorores.

472

Primary

Imperium, promissa, preces confundit in unum

473

Primary

sollicitatque deas. Sic haec Iunone locuta,

474

Primary

Tisiphone, canos ut erat turbata capillos,

475

Primary

movit et obstantes reiecit ab ore colubras

476

Primary

atque ita “non longis opus est ambagibus” inquit:

477

Primary

“facta puta, quaecumque iubes. Inamabile regnum

478

Primary

desere teque refer caeli melioris ad auras.”

479

Primary

Laeta redit Iuno, quam caelum intrare parantem

480

Primary

roratis lustravit aquis Thaumantias Iris.

481

Primary

Nec mora, Tisiphone madefactam sanguine sumit

482

Primary

inportuna facem, fluidoque cruore rubentem

483

Primary

induitur pallam tortoque incingitur angue

484

Primary

egrediturque domo. Luctus comitatur euntem

485

Primary

et Pavor et Terror trepidoque Insania vultu.

486

Primary

Limine constiterat: postes tremuisse feruntur

487

Primary

Aeolii pallorque fores infecit acernas,

488

Primary

solque locum fugit. Monstris exterrita coniunx,

489

Primary

territus est Athamas. Tectoque exire parabant:

490

Primary

obstitit infelix aditumque obsedit Erinys,

491

Primary

nexaque vipereis distendens bracchia nodis

492

Primary

caesariem excussit. Motae sonuere colubrae,

493

Primary

parsque iacent umeris, pars circum pectora lapsae

494

Primary

sibila dant saniemque vomunt linguisque coruscant.

495

Primary

Inde duos mediis abrumpit crinibus angues

496

Primary

pestiferaque manu raptos inmisit. At illi

497

Primary

Inoosque sinus Athamanteosque pererrant

498

Primary

inspirantque graves animas. Nec vulnera membris

499

Primary

ulla ferunt: mens est, quae diros sentiat ictus.

500

Primary

Attulerat secum liquidi quoque monstra veneni,

501

Primary

oris Cerberei spumas et virus Echidnae

502

Primary

erroresque vagos caecaeque oblivia mentis

503

Primary

et scelus et lacrimas rabiemque et caedis amorem,

504

Primary

omnia trita simul; quae sanguine mixta recenti

505

Primary

coxerat aere cavo viridi versata cicuta.

506

Primary

Dumque pavent illi, vergit furiale venenum

507

Primary

pectus in amborum praecordiaque intima movit.

508

Primary

Tum face iactata per eundem saepius orbem

509

Primary

consequitur motis velociter ignibus ignes.

510

Primary

Sic victrix iussique potens ad inania magni

511

Primary

regna redit Ditis sumptumque recingitur anguem.

512

Primary

Protinus Aeolides media furibundus in aula

513

Primary

clamat “io, comites, his retia tendite silvis!

514

Primary

hic modo cum gemina visa est mihi prole leaena:”

515

Primary

utque ferae sequitur vestigia coniugis amens

516

Primary

deque sinu matris ridentem et parva Learchum

517

Primary

bracchia tendentem rapit et bis terque per auras

518

Primary

more rotat fundae rigidoque infantia saxo

519

Primary

discutit ora ferox. Tum denique concita mater,

520

Primary

seu dolor hoc fecit seu sparsi causa veneni,

521

Primary

exululat passisque fugit male sana capillis

522

Primary

teque ferens parvum nudis, Melicerta, lacertis

523

Primary

“euhoe Bacche” sonat. Bacchi sub nomine Iuno

524

Primary

risit et “hos usus praestet tibi” dixit “alumnus.”

525

Primary

Inminet aequoribus scopulus: pars ima cavatur

526

Primary

fluctibus et tectas defendit ab imbribus undas,

527

Primary

summa riget frontemque in apertum porrigit aequor.

528

Primary

Occupat hunc (vires insania fecerat) Ino,

529

Primary

seque super pontum nullo tardata timore

530

Primary

mittit onusque suum; percussa recanduit unda.

531

Primary

At Venus, inmeritae neptis miserata labores,

532

Primary

sic patruo blandita suo est: “O numen aquarum,

533

Primary

proxima cui caelo cessit, Neptune, potestas,

534

Primary

magna quidem posco, sed tu miserere meorum,

535

Primary

iactari quos cernis in Ionio inmenso,

536

Primary

et dis adde tuis. Aliqua et mihi gratia ponto est,

537

Primary

si tamen in medio quondam concreta profundo

538

Primary

spuma fui Graiumque manet mihi nomen ab illa.”

539

Primary

Adnuit oranti Neptunus et abstulit illis,

540

Primary

quod mortale fuit, maiestatemque verendam

541

Primary

inposuit nomenque simul faciemque novavit

542

Primary

Leucothoeque deum cum matre Palaemona dixit.

543

Primary

Sidoniae comites, quantum valuere secutae

544

Primary

signa pedum, primo videre novissima saxo;

545

Primary

nec dubium de morte ratae Cadmeida palmis

546

Primary

deplanxere domum, scissae cum veste capillos,

547

Primary

utque parum iustae nimiumque in paelice saevae

548

Primary

invidiam fecere deae. Convicia Iuno

549

Primary

non tulit et “faciam vos ipsas maxima” dixit

550

Primary

“saevitiae monimenta meae.” Res dicta secuta est.

551

Primary

Nam quae praecipue fuerat pia, “persequar” inquit

552

Primary

“in freta reginam” saltumque datura moveri

553

Primary

haud usquam potuit scopuloque adfixa cohaesit.

554

Primary

Altera, dum solito temptat plangore ferire

555

Primary

pectora, temptatos sensit riguisse lacertos;

556

Primary

illa, manus ut forte tetenderat in maris undas,

557

Primary

saxea facta manus in easdem porrigit undas;

558

Primary

huius, ut arreptum laniabat vertice crinem,

559

Primary

duratos subito digitos in crine videres:

560

Primary

quo quaeque in gestu deprensa est, haesit in illo.

561

Primary

Pars volucres factae; quae nunc quoque gurgite in illo

562

Primary

aequora destringunt summis Ismenides alis.

563

Primary

Nescit Agenorides natam parvumque nepotem

564

Primary

aequoris esse deos: luctu serieque malorum

565

Primary

victus et ostentis, quae plurima viderat, exit

566

Primary

conditor urbe sua, tamquam fortuna locorum,

567

Primary

non sua se premeret; longisque erroribus actus

568

Primary

contigit Illyricos profuga cum coniuge fines.

569

Primary

Iamque malis annisque graves, dum prima retractant

570

Primary

fata domus releguntque suos sermone labores,

571

Primary

“num sacer ille mea traiectus cuspide serpens”

572

Primary

Cadmus ait “fuerat, tum, cum Sidone profectus

573

Primary

vipereos sparsi per humum, nova semina, dentes?

574

Primary

Quem si cura deum tam certa vindicat ira,

575

Primary

ipse precor serpens in longam porrigar alvum.”

576

Primary

Dixit, et ut serpens in longam tenditur alvum

577

Primary

durataeque cuti squamas increscere sentit

578

Primary

nigraque caeruleis variari corpora guttis.

579

Primary

In pectusque cadit pronus. Commissaque in unum

580

Primary

paulatim tereti tenuantur acumine crura.

581

Primary

Bracchia iam restant: quae restant bracchia tendit

582

Primary

et lacrimis per adhuc humana fluentibus ora

583

Primary

“accede, o coniunx, accede, miserrima,” dixit

584

Primary

“dumque aliquid superest de me, me tange manumque

585

Primary

accipe, dum manus est, dum non totum occupat anguis!”

586

Primary

Ille quidem vult plura loqui, sed lingua repente

587

Primary

in partes est fissa duas: nec verba volenti

588

Primary

sufficiunt, quotiensque aliquos parat edere questus,

589

Primary

sibilat: hanc illi vocem natura reliquit.

590

Primary

Nuda manu feriens exclamat pectora coniunx

591

Primary

“Cadme, mane, teque, infelix, his exue monstris!

592

Primary

Cadme, quid hoc? ubi pes, ubi sunt umerique manusque

593

Primary

et color et facies et, dum loquor, omnia? cur non

594

Primary

me quoque, caelestes, in eandem vertitis anguem?”

595

Primary

Dixerat: ille suae lambebat coniugis ora

596

Primary

inque sinus caros, veluti cognosceret, ibat

597

Primary

et dabat amplexus adsuetaque colla petebat.

598

Primary

Quisquis adest (aderant comites), terretur: at illa

599

Primary

lubrica permulcet cristati colla draconis.

600

Primary

Et subito duo sunt iunctoque volumine serpunt,

601

Primary

donec in adpositi nemoris subiere latebras.

602

Primary

Nunc quoque nec fugiunt hominem nec vulnere laedunt

603

Primary

quidque prius fuerint, placidi meminere dracones.

604

Primary

Sed tamen ambobus versae solacia formae

605

Primary

magna nepos dederat, quem debellata colebat

606

Primary

India, quem positis celebrabat Achaia templis.

607

Primary

Solus Abantiades ab origine cretus eadem

608

Primary

Acrisius superest, qui moenibus arceat urbis

609

Primary

Argolicae contraque deum ferat arma genusque

610

Primary

non putet esse Iovis; neque enim Iovis esse putabat

611

Primary

Persea, quem pluvio Danae conceperat auro.

612

Primary

Mox tamen Acrisium (tanta est praesentia veri)

613

Primary

tam violasse deum quam non agnosse nepotem

614

Primary

paenitet: inpositus iam caelo est alter, at alter

615

Primary

viperei referens spolium memorabile monstri

616

Primary

aera carpebat tenerum stridentibus alis.

617

Primary

Cumque super Libycas victor penderet harenas,

618

Primary

Gorgonei capitis guttae cecidere cruentae.

619

Primary

Quas humus exceptas varios animavit in angues:

620

Primary

unde frequens illa est infestaque terra colubris.

621

Primary

Inde per inmensum ventis discordibus actus

622

Primary

nunc huc, nunc illuc exemplo nubis aquosae

623

Primary

fertur et ex alto seductas aethere longe

624

Primary

despectat terras totumque supervolat orbem.

625

Primary

Ter gelidas Arctos, ter Cancri bracchia vidit:

626

Primary

saepe sub occasus, saepe est ablatus in ortus.

627

Primary

Iamque cadente die, veritus se credere nocti,

628

Primary

constitit Hesperio, regnis Atlantis, in orbe,

629

Primary

exiguamque petit requiem, dum Lucifer ignes

630

Primary

evocet Aurorae, currus Aurora diurnos.

631

Primary

Hic hominum cunctis ingenti corpore praestans

632

Primary

Iapetionides Atlas fuit. Ultima tellus

633

Primary

rege sub hoc et pontus erat, qui Solis anhelis

634

Primary

aequora subdit equis et fessos excipit axes.

635

Primary

Mille greges illi totidemque armenta per herbas

636

Primary

errabant, et humum vicinia nulla premebant.

637

Primary

Arboreae frondes auro radiante nitentes

638

Primary

ex auro ramos, ex auro poma tegebant.

639

Primary

“Hospes,” ait Perseus illi, “seu gloria tangit

640

Primary

te generis magni, generis mihi Iuppiter auctor;

641

Primary

sive es mirator rerum, mirabere nostras.

642

Primary

Hospitium requiemque peto.” Memor ille vetustae

643

Primary

sortis erat: Themis hanc dederat Parnasia sortem:

644

Primary

“Tempus, Atla, veniet, tua quo spoliabitur auro

645

Primary

arbor, et hunc praedae titulum Iove natus habebit.”

646

Primary

Id metuens solidis pomaria clauserat Atlas

647

Primary

moenibus et vasto dederat servanda draconi

648

Primary

arcebatque suis externos finibus omnes.

649

Primary

Huic quoque “vade procul, ne longe gloria rerum,

650

Primary

quam mentiris” ait, “longe tibi Iuppiter absit!”

651

Primary

vimque minis addit manibusque expellere temptat

652

Primary

cunctantem et placidis miscentem fortia dictis.

653

Primary

Viribus inferior (quis enim par esset Atlantis

654

Primary

viribus?) “at quoniam parvi tibi gratia nostra est,

655

Primary

accipe munus!” ait, laevaque a parte Medusae

656

Primary

ipse retro versus squalentia protulit ora.

657

Primary

Quantus erat, mons factus Atlas: nam barba comaeque

658

Primary

in silvas abeunt, iuga sunt umerique manusque,

659

Primary

quod caput ante fuit, summo est in monte cacumen,

660

Primary

ossa lapis fiunt: tum partes auctus in omnes

661

Primary

crevit in inmensum (sic, di, statuistis) et omne

662

Primary

cum tot sideribus caelum requievit in illo.

663

Primary

Clauserat Hippotades aeterno carcere ventos,

664

Primary

admonitorque operum caelo clarissimus alto

665

Primary

Lucifer ortus erat. Pennis ligat ille resumptis

666

Primary

parte ab utraque pedes teloque accingitur unco

667

Primary

et liquidum motis talaribus aera findit.

668

Primary

Gentibus innumeris circumque infraque relictis

669

Primary

Aethiopum populos Cepheaque conspicit arva.

670

Primary

Illic inmeritam maternae pendere linguae

671

Primary

Andromedan poenas iniustus iusserat Ammon.

672

Primary

Quam simul ad duras religatam bracchia cautes

673

Primary

vidit Abantiades (nisi quod levis aura capillos

674

Primary

moverat et tepido manabant lumina fletu,

675

Primary

marmoreum ratus esset opus), trahit inscius ignes

676

Primary

et stupet et visae correptus imagine formae

677

Primary

paene suas quatere est oblitus in aere pennas.

678

Primary

Ut stetit, “o” dixit “non istis digna catenis,

679

Primary

sed quibus inter se cupidi iunguntur amantes,

680

Primary

pande requirenti nomen terraeque tuumque,

681

Primary

et cur vincla geras.” Primo silet illa, nec audet

682

Primary

adpellare virum virgo; manibusque modestos

683

Primary

celasset vultus, si non religata fuisset:

684

Primary

lumina, quod potuit, lacrimis inplevit obortis.

685

Primary

Saepius instanti, sua ne delicta fateri

686

Primary

nolle videretur, nomen terraeque suumque,

687

Primary

quantaque maternae fuerit fiducia formae,

688

Primary

indicat. Et nondum memoratis omnibus unda

689

Primary

insonuit, veniensque inmenso belua ponto

690

Primary

inminet et latum sub pectore possidet aequor.

691

Primary

Conclamat virgo: genitor lugubris et una

692

Primary

mater adest, ambo miseri, sed iustius illa.

693

Primary

Nec secum auxilium, sed dignos tempore fletus

694

Primary

plangoremque ferunt vinctoque in corpore adhaerent,

695

Primary

cum sic hospes ait: “Lacrimarum longa manere

696

Primary

tempora vos poterunt: ad opem brevis hora ferendam est.

697

Primary

Hanc ego si peterem Perseus Iove natus et illa,

698

Primary

quam clausam inplevit fecundo Iuppiter auro,

699

Primary

Gorgonis anguicomae Perseus superator et alis

700

Primary

aerias ausus iactatis ire per auras,

701

Primary

praeferrer cunctis certe gener. Addere tantis

702

Primary

dotibus et meritum, faveant modo numina, tempto:

703

Primary

ut mea sit servata mea virtute, paciscor.”

704

Primary

Accipiunt legem (quis enim dubitaret?) et orant

705

Primary

promittuntque super regnum dotale parentes.

706

Primary

Ecce velut navis praefixo concita rostro

707

Primary

sulcat aquas, iuvenum sudantibus acta lacertis,

708

Primary

sic fera dimotis inpulsu pectoris undis

709

Primary

tantum aberat scopulis, quantum Balearica torto

710

Primary

funda potest plumbo medii transmittere caeli:

711

Primary

cum subito iuvenis pedibus tellure repulsa

712

Primary

arduus in nubes abiit. Ut in aequore summo

713

Primary

umbra viri visa est, visa fera saevit in umbra.

714

Primary

Utque Iovis praepes, vacuo cum vidit in arvo

715

Primary

praebentem Phoebo liventia terga draconem,

716

Primary

occupat aversum, neu saeva retorqueat ora,

717

Primary

squamigeris avidos figit cervicibus ungues,

718

Primary

sic celeri missus praeceps per inane volatu

719

Primary

terga ferae pressit dextroque frementis in armo

720

Primary

Inachides ferrum curvo tenus abdidit hamo.

721

Primary

Vulnere laesa gravi modo se sublimis in auras

722

Primary

attollit, modo subdit aquis, modo more ferocis

723

Primary

versat apri, quem turba canum circumsona terret.

724

Primary

Ille avidos morsus velocibus effugit alis

725

Primary

quaque patet, nunc terga cavis super obsita conchis,

726

Primary

nunc laterum costas, nunc qua tenuissima cauda

727

Primary

desinit in piscem, falcato vulnerat ense.

728

Primary

Belua puniceo mixtos cum sanguine fluctus

729

Primary

ore vomit: maduere graves adspergine pennae.

730

Primary

Nec bibulis ultra Perseus talaribus ausus

731

Primary

credere, conspexit scopulum, qui vertice summo

732

Primary

stantibus exstat aquis, operitur ab aequore moto.

733

Primary

Nixus eo rupisque tenens iuga prima sinistra

734

Primary

ter quater exegit repetita per ilia ferrum.

735

Primary

Litora cum plausu clamor superasque deorum

736

Primary

inplevere domos: gaudent generumque salutant

737

Primary

auxiliumque domus servatoremque fatentur

738

Primary

Cassiope Cepheusque pater. Resoluta catenis

739

Primary

incedit virgo, pretiumque et causa laboris.

740

Primary

Ipse manus hausta victrices abluit unda,

741

Primary

anguiferumque caput dura ne laedat harena,

742

Primary

mollit humum foliis natasque sub aequore virgas

743

Primary

sternit et inponit Phorcynidos ora Medusae.

744

Primary

Virga recens bibulaque etiamnum viva medulla

745

Primary

vim rapuit monstri tactuque induruit huius

746

Primary

percepitque novum ramis et fronde rigorem.

747

Primary

At pelagi nymphae factum mirabile temptant

748

Primary

pluribus in virgis et idem contingere gaudent

749

Primary

seminaque ex illis iterant iactata per undas.

750

Primary

Nunc quoque curaliis eadem natura remansit,

751

Primary

duritiam tacto capiant ut ab aere, quodque

752

Primary

vimen in aequore erat, fiat super aequora saxum.

753

Primary

Dis tribus ille focos totidem de caespite ponit,

754

Primary

laevum Mercurio, dextrum tibi, bellica virgo,

755

Primary

ara Iovis media est. Mactatur vacca Minervae,

756

Primary

alipedi vitulus, taurus tibi, summe deorum.

757

Primary

protinus Andromedan et tanti praemia facti

758

Primary

indotata rapit: taedas Hymenaeus Amorque

759

Primary

praecutiunt, largis satiantur odoribus ignes,

760

Primary

sertaque dependent tectis et ubique lyraeque

761

Primary

tibiaque et cantus, animi felicia laeti

762

Primary

argumenta, sonant. Reseratis aurea valvis

763

Primary

atria tota patent, pulchroque instructa paratu

764

Primary

Cepheni proceres ineunt convivia regis.

765

Primary

Postquam epulis functi generosi munere Bacchi

766

Primary

diffudere animos, cultusque genusque locorum

767

Primary

quaerit Lyncides moresque animumque virorum.

767

Primary

quaerit Abantiades: quaerenti protinus unus

768

Primary

narrat Lyncides moresque animumque virorum

769

Primary

Quae simul edocuit, “nunc, o fortissime,” dixit

770

Primary

“fare, precor, Perseu, quanta virtute quibusque

771

Primary

artibus abstuleris crinita draconibus ora.”

772

Primary

Narrat Agenorides gelido sub Atlante iacentem

773

Primary

esse locum solidae tutum munimine molis;

774

Primary

cuius in introitu geminas habitasse sorores

775

Primary

Phorcidas, unius partitas luminis usum.

776

Primary

Id se sollerti furtim, dum traditur, astu

777

Primary

supposita cepisse manu perque abdita longe

778

Primary

deviaque et silvis horrentia saxa fragosis

779

Primary

Gorgoneas tetigisse domos, passimque per agros

780

Primary

perque vias vidisse hominum simulacra ferarumque

781

Primary

in silicem ex ipsis visa conversa Medusa.

782

Primary

Se tamen horrendae clipei, quem laeva gerebat,

783

Primary

aere repercusso formam adspexisse Medusae,

784

Primary

dumque gravis somnus colubrasque ipsamque tenebat,

785

Primary

eripuisse caput collo; pennisque fugacem

786

Primary

Pegason et fratrem matris de sanguine natos

787

Primary

addidit et longi non falsa pericula cursus,

788

Primary

quae freta, quas terras sub se vidisset ab alto

789

Primary

et quae iactatis tetigisset sidera pennis.

790

Primary

Ante exspectatum tacuit tamen. Excipit unus

791

Primary

ex numero procerum quaerens, cur sola sororum

792

Primary

gesserit alternis inmixtos crinibus angues.

793

Primary

Hospes ait: “Quoniam scitaris digna relatu,

794

Primary

accipe quaesiti causam. Clarissima forma

795

Primary

multorumque fuit spes invidiosa procorum

796

Primary

illa: neque in tota conspectior ulla capillis

797

Primary

pars fuit. Inveni, qui se vidisse referret.

798

Primary

Hanc pelagi rector templo vitiasse Minervae

799

Primary

dicitur. Aversa est et castos aegide vultus

800

Primary

nata Iovis texit; neve hoc inpune fuisset,

801

Primary

Gorgoneum crinem turpes mutavit in hydros.

802

Primary

Nunc quoque, ut attonitos formidine terreat hostes,

803

Primary

pectore in adverso, quos fecit, sustinet angues.”

Text notes and edition context

Work

Metamorphoses

Ovid arranges myth as a chain of transformations, linking creation, desire, punishment, divine violence, and poetic self-fashioning across fifteen books.

Mythological epic / narrative poem | Original language: Latin

Early Imperial Roman poem, completed in the early 1st century CE

You are reading Book 4.

Primary Edition

Hugo Magnus

Latin | Verse

Latin base text via Perseus canonical TEI

This is the Magnus Latin text as distributed in the Perseus canonical repository.

Pilot canonical-spine import for Metamorphoses source books with line-level CTS identity preserved.

Source family: Latin canonical pilot texts

PerseusDL canonical-latinLit | CC BY-SA 4.0 upstream canonical text

Pinned canonical Latin TEI imports staged as pilot source-of-truth readings.

CTS range: urn:cts:latinLit:phi0959.phi006.perseus-lat2:4.1 -> urn:cts:latinLit:phi0959.phi006.perseus-lat2:4.803

Pinned source commit: e69eee761e5b

Source path: data/phi0959/phi006/phi0959.phi006.perseus-lat2.xml

Primary source: Latin canonical pilot texts | PerseusDL canonical-latinLit.

Canonical pilot note: this original-language edition is currently imported for Book 4 only and carries line-level CTS URNs in the runtime corpus.