Reader

Reader | Metamorphoses, Book 9

Metamorphoses

Ovid

Book 9 | Primary edition: Hugo Magnus

Text

Position

Line 1 of 797

Waypoints

Line RefHugo Magnus | Latin
1

Primary

Quae gemitus truncaeque deo Neptunius heros

2

Primary

causa rogat frontis, cum sic Calydonius amnis

3

Primary

coepit inornatos redimitus harundine crines:

4

Primary

“Triste petis munus. Quis enim sua proelia victus

5

Primary

commemorare velit? Referam tamen ordine. Nec tam

6

Primary

turpe fuit vinci, quam contendisse decorum est,

7

Primary

magnaque dat nobis tantus solacia victor.

8

Primary

Nomine siqua suo fando pervenit ad aures

9

Primary

Deianira tuas—quondam pulcherrima virgo

10

Primary

multorumque fuit spes invidiosa procorum.

11

Primary

Cum quibus ut soceri domus est intrata petiti,

12

Primary

“accipe me generum,” dixi “Parthaone nate:”

13

Primary

dixit et Alcides. Alii cessere duobus.

14

Primary

Ille Iovem socerum dare se famamque laborum

15

Primary

et superata suae referebat iussa novercae.

16

Primary

Contra ego “turpe deum mortali cedere” dixi

17

Primary

(nondum erat ille deus), “regem me cernis aquarum

18

Primary

cursibus obliquis inter tua regna fluentum.

19

Primary

Nec gener externis hospes tibi missus ab oris,

20

Primary

sed popularis ero et rerum pars una tuarum.

21

Primary

Tantum ne noceat, quod me nec regia Iuno

22

Primary

odit et omnis abest iussorum poena laborum.

23

Primary

Nam, quo te iactas, Alcmena nate, creatum,

24

Primary

Iuppiter aut falsus pater est, aut crimine verus.

25

Primary

Matris adulterio patrem petis. Elige, fictum

26

Primary

esse Iovem malis, an te per dedecus ortum.”

27

Primary

Talia dicentem iamdudum lumine torvo

28

Primary

spectat et accensae non fortiter imperat irae

29

Primary

verbaque tot reddit: “Melior mihi dextera lingua.

30

Primary

Dummodo pugnando superem, tu vince loquendo,”

31

Primary

congrediturque ferox. Puduit modo magna locutum

32

Primary

cedere: reieci viridem de corpore vestem

33

Primary

bracchiaque opposui tenuique a pectore varas

34

Primary

in statione manus et pugnae membra paravi.

35

Primary

Ille cavis hausto spargit me pulvere palmis

36

Primary

inque vicem fulvae tactu flavescit harenae.

37

Primary

Et modo cervicem, modo crura micantia captat,

38

Primary

aut captare putes, omnique a parte lacessit.

39

Primary

Me mea defendit gravitas frustraque petebar,

40

Primary

haud secus ac moles, quam magno murmure fluctus

41

Primary

oppugnant: manet illa suoque est pondere tuta.

42

Primary

Digredimur paulum rursusque ad bella coimus,

43

Primary

inque gradu stetimus, certi non cedere; eratque

44

Primary

cum pede pes iunctus, totoque ego pectore pronus

45

Primary

et digitos digitis et frontem fronte premebam.

46

Primary

Non aliter vidi fortes concurrere tauros,

47

Primary

cum pretium pugnae toto nitidissima saltu

48

Primary

expetitur coniunx: spectant armenta paventque

49

Primary

nescia, quem maneat tanti victoria regni.

50

Primary

Ter sine profectu voluit nitentia contra

51

Primary

reicere Alcides a se mea pectora; quarto

52

Primary

excutit amplexus adductaque bracchia solvit,

53

Primary

inpulsumque manu (certum est mihi vera fateri)

54

Primary

protinus avertit tergoque onerosus inhaesit.

55

Primary

Siqua fides neque ficta mihi nunc gloria voce

56

Primary

quaeritur, inposito pressus mihi monte videbar.

57

Primary

Vix tamen inserui sudore fluentia multo

58

Primary

bracchia, vix solvi duros a corpore nexus:

59

Primary

instat anhelanti prohibetque resumere vires,

60

Primary

et cervice mea potitur. Tum denique tellus

61

Primary

pressa genu nostro est, et harenas ore momordi.

62

Primary

Inferior virtute meas divertor ad artes,

63

Primary

elaborque viro longum formatus in anguem.

64

Primary

Qui postquam flexos sinuavi corpus in orbes

65

Primary

cumque fero movi linguam stridore bisulcam,

66

Primary

risit et inludens nostras Tirynthius artes

67

Primary

“cunarum labor est angues superare mearum,”

68

Primary

dixit “et ut vincas alios, Acheloe, dracones,

69

Primary

pars quota Lernaeae serpens eris unus echidnae?

70

Primary

Vulneribus fecunda suis erat illa, nec ullum

71

Primary

de centum numero caput est inpune recisum,

72

Primary

quin gemino cervix herede valentior esset.

73

Primary

Hanc ego ramosam natis e caede colubris

74

Primary

crescentemque malo domui domitamque reclusi.

75

Primary

Quid fore te credas, falsum qui versus in anguem

76

Primary

arma aliena moves, quem forma precaria celat?”

77

Primary

Dixerat, et summo digitorum vincula collo

78

Primary

inicit: angebar ceu guttura forcipe pressus,

79

Primary

pollicibusque meas pugnabam evellere fauces.

80

Primary

Sic quoque devicto restabat tertia tauri

81

Primary

forma trucis: tauro mutatus membra rebello.

82

Primary

Induit ille toris a laeva parte lacertos,

83

Primary

admissumque trahens sequitur depressaque dura

84

Primary

cornua figit humo meque alta sternit harena.

85

Primary

Nec satis hoc fuerat: rigidum fera dextera cornu

86

Primary

dum tenet, infregit truncaque a fronte revellit.

87

Primary

Naides hoc, pomis et odoro flore repletum,

88

Primary

sacrarunt, divesque meo Bona Copia cornu est.”

89

Primary

Dixerat, et nymphe ritu succincta Dianae,

90

Primary

una ministrarum, fusis utrimque capillis,

91

Primary

incessit totumque tulit praedivite cornu

92

Primary

autumnum et mensas, felicia poma, secundas.

93

Primary

Lux subit, et primo feriente cacumina sole

94

Primary

discedunt iuvenes: neque enim dum flumina pacem

95

Primary

et placidos habeant lapsus totaeque residant,

96

Primary

opperiuntur, aquae. Vultus Achelous agrestes

97

Primary

et lacerum cornu mediis caput abdidit undis.

98

Primary

Hunc tamen ablati domuit iactura decoris,

99

Primary

cetera sospes habet; capitis quoque fronde saligna

100

Primary

aut super inposita celatur harundine damnum.

101

Primary

At te, Nesse ferox, eiusdem virginis ardor

102

Primary

perdiderat volucri traiectum terga sagitta.

103

Primary

Namque nova repetens patrios cum coniuge muros

104

Primary

venerat Eueni rapidas Iove natus ad undas.

105

Primary

Uberior solito, nimbis hiemalibus auctus

106

Primary

verticibusque frequens erat atque inpervius amnis.

107

Primary

Intrepidum pro se, curam de coniuge agentem

108

Primary

Nessus adit, membrisque valens scitusque vadorum,

109

Primary

“officio” que “meo ripa sistetur in illa

110

Primary

haec,” ait “Alcide. Tu viribus utere nando!”

111

Primary

pallentemque metu fluviumque ipsumque timentem

112

Primary

tradidit Aonius pavidam Calydonida Nesso.

113

Primary

Mox, ut erat, pharetraque gravis spolioque leonis

114

Primary

(nam clavam et curvos trans ripam miserat arcus),

115

Primary

“quandoquidem coepi, superentur flumina!” dixit,

116

Primary

nec dubitat nec, qua sit clementissimus amnis,

117

Primary

quaerit et obsequio deferri spernit aquarum.

118

Primary

Iamque tenens ripam, missos cum tolleret arcus,

119

Primary

coniugis agnovit vocem: Nessoque paranti

120

Primary

fallere depositum “quo te fiducia” clamat

121

Primary

“vana pedum, violente, rapit? Tibi, Nesse biformis,

122

Primary

dicimus. Exaudi nec res intercipe nostras!

123

Primary

Si te nulla mei reverentia movit, at orbes

124

Primary

concubitus vetitos poterant inhibere paterni.

125

Primary

Haud tamen effugies, quamvis ope fidis equina:

126

Primary

vulnere, non pedibus te consequar.” Ultima dicta

127

Primary

res probat, et missa fugientia terga sagitta

128

Primary

traicit: exstabat ferrum de pectore aduncum.

129

Primary

Quod simul evulsum est, sanguis per utrumque foramen

130

Primary

emicuit mixtus Lernaei tabe veneni.

131

Primary

Excipit hunc Nessus “neque enim moriemur inulti”

132

Primary

secum ait et calido velamina tincta cruore

133

Primary

dat munus raptae velut inritamen amoris.

134

Primary

Longa fuit medii mora temporis, actaque magni

135

Primary

Herculis inplerant terras odiumque novercae.

136

Primary

Victor ab Oechalia Cenaeo sacra parabat

137

Primary

vota Iovi, cum Fama loquax praecessit ad aures,

138

Primary

Deianira, tuas, quae veris addere falsa

139

Primary

gaudet et e minimo sua per mendacia crescit,

140

Primary

Amphitryoniaden Ioles ardore teneri.

141

Primary

Credit amans, venerisque novae perterrita fama

142

Primary

indulsit primo lacrimis flendoque dolorem

143

Primary

diffudit miseranda suum; mox deinde “quid autem

144

Primary

flemus?” ait “paelex lacrimis laetabitur istis.

145

Primary

Quae quoniam adveniet, properandum aliquidque novandum est,

146

Primary

dum licet et nondum thalamos tenet altera nostros.

147

Primary

Conquerar an sileam? Repetam Calydona morerne?

148

Primary

Excedam tectis an, si nihil amplius, obstem?

149

Primary

Quid si me, Meleagre, tuam memor esse sororem

150

Primary

forte paro facinus, quantumque iniuria possit

151

Primary

femineusque dolor, iugulata paelice testor?”

152

Primary

In cursus animus varios abit: omnibus illis

153

Primary

praetulit inbutam Nesseo sanguine vestem

154

Primary

mittere, quae vires defecto reddat amori.

155

Primary

Ignaroque Lichae, quid tradat, nescia, luctus

156

Primary

ipsa suos tradit blandisque (miserrima!) verbis,

157

Primary

dona det illa viro, mandat. Capit inscius heros

158

Primary

induiturque umeris Lernaeae virus echidnae.

159

Primary

Tura dabat primis et verba precantia flammis

160

Primary

vinaque marmoreas patera fundebat in aras:

161

Primary

incaluit vis illa mali resolutaque flammis

162

Primary

Herculeos abiit late dilapsa per artus.

163

Primary

Dum potuit, solita gemitum virtute repressit;

164

Primary

victa malis postquam est patientia, reppulit aras

165

Primary

inplevitque suis nemorosam vocibus Oeten.

166

Primary

Nec mora, letiferam conatur scindere vestem:

167

Primary

qua trahitur, trahit illa cutem, foedumque relatu,

168

Primary

aut haeret membris frustra temptata revelli,

169

Primary

aut laceros artus et grandia detegit ossa.

170

Primary

Ipse cruor, gelido ceu quondam lamina candens

171

Primary

tincta lacu, stridit coquiturque ardente veneno.

172

Primary

Nec modus est: sorbent avidae praecordia flammae,

173

Primary

caeruleusque fluit toto de corpore sudor,

174

Primary

ambustique sonant nervi: caecaque medullis

175

Primary

tabe liquefactis tollens ad sidera palmas

176

Primary

“cladibus,” exclamat “Saturnia, pascere nostris,

177

Primary

pascere et hanc pestem specta, crudelis, ab alto

178

Primary

corque ferum satia. Vel si miserandus et hosti,

179

Primary

hoc est, si tibi sum, diris cruciatibus aegram

180

Primary

invisamque animam natamque laboribus aufer:

181

Primary

hoc mihi munus erit; decet haec dare dona novercam.

182

Primary

Ergo ego foedantem peregrino templa cruore

183

Primary

Busirin domui saevoque alimenta parentis

184

Primary

Antaeo eripui? Nec me pastoris Hiberi

185

Primary

forma triplex, nec forma triplex tua, Cerbere, movit?

186

Primary

Vosne, manus, validi pressistis cornua tauri?

187

Primary

Vestrum opus Elis habet, vestrum Stymphalides undae

188

Primary

Partheniumque nemus? Vestra virtute relatus

189

Primary

Thermodontiaco caelatus balteus auro

190

Primary

pomaque ab insomni concustodita dracone?

191

Primary

Nec mihi Centauri potuere resistere, nec mi

192

Primary

Arcadiae vastator aper? Nec profuit hydrae

193

Primary

crescere per damnum geminasque resumere vires?

194

Primary

Quid tum? Thracis equos humano sanguine pingues

195

Primary

plenaque corporibus laceris praesepia vidi

196

Primary

visaque deieci dominumque ipsosque peremi.

197

Primary

His elisa iacet moles Nemeaea lacertis,

198

Primary

hac caelum cervice tuli. Defessa iubendo est

199

Primary

saeva Iovis coniunx: ego sum indefessus agendo.

200

Primary

Sed nova pestis adest, cui nec virtute resisti

201

Primary

nec telis armisque potest. Pulmonibus errat

202

Primary

ignis edax imis perque omnes pascitur artus.

203

Primary

At valet Eurystheus!—et sunt qui credere possint

204

Primary

esse deos!” Dixit, perque altam saucius Oeten

205

Primary

haud aliter graditur, quam si venabula taurus

206

Primary

corpore fixa gerat, factique refugerit auctor.

207

Primary

Saepe illum gemitus edentem, saepe frementem,

208

Primary

saepe retemptantem totas infringere vestes

209

Primary

sternentemque trabes irascentemque videres

210

Primary

montibus aut patrio tendentem bracchia caelo.

211

Primary

Ecce Lichan trepidum latitantem rupe cavata

212

Primary

adspicit, utque dolor rabiem conlegerat omnem,

213

Primary

“tune, Licha,” dixit “feralia dona dedisti?

214

Primary

Tune meae necis auctor eris?” Tremit ille pavetque

215

Primary

pallidus et timide verba excusantia dicit.

216

Primary

Dicentem genibusque manus adhibere parantem

217

Primary

corripit Alcides et terque quaterque rotatum

218

Primary

mittit in Euboicas tormento fortius undas.

219

Primary

Ille per aerias pendens induruit auras,

220

Primary

utque ferunt imbres gelidis concrescere ventis,

221

Primary

inde nives fieri, nivibus quoque molle rotatis

222

Primary

adstringi et spissa glomerari grandine corpus:

223

Primary

sic illum validis iactum per inane lacertis

224

Primary

exsanguemque metu nec quicquam umoris habentem

225

Primary

in rigidos versum silices prior edidit aetas.

226

Primary

Nunc quoque in Euboico scopulus brevis eminet alto

227

Primary

gurgite et humanae servat vestigia formae;

228

Primary

quem, quasi sensurum, nautae calcare verentur

229

Primary

appellantque Lichan.—At tu, Iovis inclita proles,

230

Primary

arboribus caesis, quas ardua gesserat Oete,

231

Primary

inque pyram structis, arcum pharetramque capacem

232

Primary

regnaque visuras iterum Troiana sagittas

233

Primary

ferre iubes Poeante satum. Quo flamma ministro est

234

Primary

subdita; dumque avidis comprenditur ignibus agger,

235

Primary

congeriem silvae Nemeaeo vellere summam

236

Primary

sternis et inposita clavae cervice recumbis,

237

Primary

haud alio vultu, quam si conviva iaceres

238

Primary

inter plena meri redimitus pocula sertis.

239

Primary

Iamque valens et in omne latus diffusa sonabat

240

Primary

securosque artus contemptoremque petebat

241

Primary

flamma suum; timuere dei pro vindice terrae.

242

Primary

Quos ita (sensit enim) laeto Saturnius ore

243

Primary

Iuppiter adloquitur: “Nostra est timor iste voluptas,

244

Primary

o superi, totoque libens mihi pectore grator,

245

Primary

quod memoris populi dicor rectorque paterque,

246

Primary

et mea progenies vestro quoque tuta favore est.

247

Primary

Nam quamquam ipsius datis hoc inmanibus actis,

248

Primary

obligor ipse tamen. Sed enim ne pectora vano

249

Primary

fida metu paveant: Oetaeas spernite flammas!

250

Primary

Omnia qui vicit, vincet, quos cernitis, ignes

251

Primary

nec nisi materna Vulcanum parte potentem

252

Primary

sentiet: aeternum est a me quod traxit et expers

253

Primary

atque inmune necis nullaque domabile flamma.

254

Primary

Idque ego defunctum terra caelestibus oris

255

Primary

accipiam, cunctisque meum laetabile factum

256

Primary

dis fore confido. Siquis tamen Hercule, siquis

257

Primary

forte deo doliturus erit, data praemia nolet,

258

Primary

sed meruisse dari sciet invitusque probabit.”

259

Primary

Adsensere dei: coniunx quoque regia visa est

260

Primary

cetera non duro, duro tamen ultima vultu

261

Primary

dicta tulisse Iovis seque indoluisse notatam.

262

Primary

Interea quodcumque fuit populabile flammae

263

Primary

Mulciber abstulerat, nec cognoscenda remansit

264

Primary

Herculis effigies; nec quicquam ab imagine ductum

265

Primary

matris habet, tantumque Iovis vestigia servat.

266

Primary

Utque novus serpens posita cum pelle senecta

267

Primary

luxuriare solet squamaque nitere recenti,

268

Primary

sic, ubi mortales Tirynthius exuit artus,

269

Primary

parte sui meliore viget maiorque videri

270

Primary

coepit et augusta fieri gravitate verendus.

271

Primary

Quem pater omnipotens inter cava nubila raptum

272

Primary

quadriiugo curru radiantibus intulit astris.

273

Primary

Sensit Atlas pondus.—Neque adhuc Stheneleius iras

274

Primary

solverat Eurystheus odiumque in prole paternum

275

Primary

exercebat atrox. At longis anxia curis

276

Primary

Argolis Alcmene, questus ubi ponat aniles,

277

Primary

cui referat nati testatos orbe labores,

278

Primary

cuive suos casus, Iolen habet. Herculis illam

279

Primary

imperiis thalamoque animoque receperat Hyllus

280

Primary

inpleratque uterum generoso semine, cum sic

281

Primary

incipit Alcmene: “Faveant tibi numina saltem

282

Primary

conripiantque moras, tum cum matura vocabis

283

Primary

praepositam timidis parientibus Ilithyiam,

284

Primary

quam mihi difficilem Iunonis gratia fecit.

285

Primary

Namque laboriferi cum iam natalis adesset

286

Primary

Herculis et decimum premeretur sidere signum,

287

Primary

tendebat gravitas uterum mihi, quodque ferebam,

288

Primary

tantum erat, ut posses auctorem dicere tecti

289

Primary

ponderis esse Iovem. Nec iam tolerare labores

290

Primary

ulterius poteram: quin nunc quoque frigidus artus,

291

Primary

dum loquor, horror habet, parsque est meminisse doloris.

292

Primary

Septem ego per noctes, totidem cruciata diebus,

293

Primary

fessa malis tendensque ad caelum bracchia magno

294

Primary

Lucinam Nixosque pares clamore vocabam.

295

Primary

Illa quidem venit, sed praecorrupta meumque

296

Primary

quae donare caput Iunoni vellet iniquae.

297

Primary

Utque meos audit gemitus, subsedit in illa

298

Primary

ante fores ara dextroque a poplite laevum

299

Primary

pressa genu digitis inter se pectine iunctis

300

Primary

sustinuit partus. Tacita quoque carmina voce

301

Primary

dixit, et inceptos tenuerunt carmina partus.

302

Primary

Nitor et ingrato facio convicia demens

303

Primary

vana Iovi cupioque mori moturaque duros

304

Primary

verba queror silices. Matres Cadmeides adsunt

305

Primary

votaque suscipiunt exhortanturque dolentem.

306

Primary

Una ministrarum, media de plebe, Galanthis,

307

Primary

flava comas, aderat, faciendis strenua iussis,

308

Primary

officiis dilecta suis. Ea sensit iniqua

309

Primary

nescio quid Iunone geri, dumque exit et intrat

310

Primary

saepe fores, divam residentem vidit in ara

311

Primary

bracchiaque in genibus digitis conexa tenentem,

312

Primary

et “quaecumque es,” ait “dominae gratare: levata est

313

Primary

Argolis Alcmene potiturque puerpera voto.”

314

Primary

Exsiluit iunctasque manus pavefacta remisit

315

Primary

diva potens uteri: vinclis levor ipsa remissis.

316

Primary

Numine decepto risisse Galanthida fama est:

317

Primary

ridentem prensamque ipsis dea saeva capillis

318

Primary

traxit, et e terra corpus relevare volentem

319

Primary

arcuit inque pedes mutavit bracchia primos.

320

Primary

Strenuitas antiqua manet, nec terga colorem

321

Primary

amisere suum: forma est diversa priori.

322

Primary

Quae quia mendaci parientem iuverat ore,

323

Primary

ore parit nostrasque domos, ut et ante, frequentat.”

324

Primary

Dixit, et admonitu veteris commota ministrae

325

Primary

ingemuit. Quam sic nurus est adfata dolentem:

326

Primary

“Te tamen, o genetrix, alienae sanguine vestro

327

Primary

rapta movet facies. Quid si tibi mira sororis

328

Primary

fata meae referam? quamquam lacrimaeque dolorque

329

Primary

impediunt prohibentque loqui. Fuit unica matri

330

Primary

(me pater ex alia genuit) notissima forma

331

Primary

Oechalidum Dryope. Quam virginitate carentem

332

Primary

vimque dei passam Delphos Delumque tenentis

333

Primary

excipit Andraemon, et habetur coniuge felix.

334

Primary

Est lacus adclivis devexo margine formam

335

Primary

litoris efficiens: summum myrteta coronant.

336

Primary

Venerat huc Dryope fatorum nescia, quoque

337

Primary

indignere magis, nymphis latura coronas;

338

Primary

inque sinu puerum, qui nondum impleverat annum,

339

Primary

dulce ferebat onus tepidique ope lactis alebat.

340

Primary

Haud procul a stagno Tyrios imitata colores

341

Primary

in spem bacarum florebat aquatica lotos.

342

Primary

Carpserat hinc Dryope, quos oblectamina nato

343

Primary

porrigeret, flores, et idem factura videbar

344

Primary

(namque aderam): vidi guttas e flore cruentas

345

Primary

decidere et tremulo ramos horrore moveri.

346

Primary

Scilicet, ut referunt tardi nunc denique agrestes,

347

Primary

Lotis in hanc nymphe, fugiens obscena Priapi,

348

Primary

contulerat versos servato nomine, vultus.

349

Primary

Nescierat soror hoc. Quae cum perterrita retro

350

Primary

ire et adoratis vellet discedere nymphis,

351

Primary

haeserunt radice pedes. Convellere pugnat,

352

Primary

nec quicquam nisi summa movet. Subcrescit ab imo

353

Primary

totaque paulatim lentus premit inguina cortex.

354

Primary

Ut vidit, conata manu laniare capillos,

355

Primary

fronde manum implevit: frondes caput omne tenebant.

356

Primary

At puer Amphissos (namque hoc avus Eurytus illi

357

Primary

addiderat nomen) materna rigescere sentit

358

Primary

ubera, nec sequitur ducentem lacteus umor.

359

Primary

Spectatrix aderam facti crudelis opemque

360

Primary

non poteram tibi ferre, soror; quantumque valebam,

361

Primary

crescentem truncum ramosque amplexa morabar

362

Primary

et, fateor, volui sub eodem cortice condi.

363

Primary

Ecce vir Andraemon genitorque miserrimus adsunt

364

Primary

et quaerunt Dryopen: Dryopen quaerentibus illis

365

Primary

ostendi loton. Tepido dant oscula ligno

366

Primary

adfusique suae radicibus arboris haerent.

367

Primary

Nil nisi iam faciem, quod non foret arbor, habebat

368

Primary

cara soror: lacrimae misero de corpore factis

369

Primary

inrorant foliis, et, dum licet oraque praestant

370

Primary

vocis iter, tales effundit in aera questus:

371

Primary

“Siqua fides miseris, hoc me per numina iuro

372

Primary

non meruisse nefas: patior sine crimine poenam.

373

Primary

Viximus innocuae: si mentior, arida perdam

374

Primary

quas habeo, frondes et caesa securibus urar.

375

Primary

Hunc tamen infantem maternis demite ramis

376

Primary

et date nutrici; nostraque sub arbore saepe

377

Primary

lac facitote bibat nostraque sub arbore ludat!

378

Primary

Cumque loqui poterit, matrem facitote salutet,

379

Primary

et tristis dicat “latet hoc in stipite mater.”

380

Primary

Stagna tamen timeat nec carpat ab arbore flores,

381

Primary

et frutices omnes corpus putet esse deorum!

382

Primary

Care vale coniunx, et tu, germana, paterque!

383

Primary

Qui, siqua est pietas, ab acutae vulnere falcis,

384

Primary

a pecoris morsu frondes defendite nostras.

385

Primary

Et quoniam mihi fas ad vos incumbere non est,

386

Primary

erigite huc artus et ad oscula nostra venite,

387

Primary

dum tangi possunt, parvumque attollite natum.

388

Primary

Plura loqui nequeo. Nam iam per candida mollis

389

Primary

colla liber serpit, summoque cacumine condor.

390

Primary

Ex oculis removete manus: sine munere vestro

391

Primary

contegat inductus morientia lumina cortex!”

392

Primary

Desierant simul ora loqui, simul esse, diuque

393

Primary

corpore mutato rami caluere recentes.”

394

Primary

Dumque refert Iole factum mirabile, dumque

395

Primary

Eurytidos lacrimas admoto pollice siccat

396

Primary

Alcmene (flet et ipsa tamen), conpescuit omnem

397

Primary

res nova tristitiam. Nam limine constitit alto

398

Primary

paene puer dubiaque tegens lanugine malas

399

Primary

ora reformatus primos Iolaus in annos.

400

Primary

Hoc illi dederat Iunonia muneris Hebe,

401

Primary

victa viri precibus. Quae cum iurare pararet

402

Primary

dona tributuram post hunc se talia nulli,

403

Primary

non est passa Themis: “Nam iam discordia Thebae

404

Primary

bella movent” dixit “Capaneusque nisi ab Iove vinci

405

Primary

haud poterit, fientque pares in vulnere fratres,

406

Primary

subductaque suos manes tellure videbit

407

Primary

vivus adhuc vates; ultusque parente parentem

408

Primary

natus erit facto pius et sceleratus eodem;

409

Primary

attonitusque malis exsul mentisque domusque,

410

Primary

vultibus Eumenidum matrisque agitabitur umbris,

411

Primary

donec eum coniunx fatale poposcerit aurum,

412

Primary

cognatumque latus Phegeius hauserit ensis.

413

Primary

Tum demum magno petet hos Acheloia supplex

414

Primary

ab Iove Callirhoe natis infantibus annos

415

Primary

neve necem sinat esse diu victoris inultam,

416

Primary

Iuppiter his motus privignae dona nurusque

417

Primary

praecipiet facietque viros inpubibus annis.”

418

Primary

Haec ubi faticano venturi praescia dixit

419

Primary

ore Themis, vario superi sermone fremebant,

420

Primary

et “cur non aliis eadem dare dona liceret”

421

Primary

murmur erat: queritur veteres Pallantias annos

422

Primary

coniugis esse sui, queritur canescere mitis

423

Primary

Iasiona Ceres, repetitum Mulciber aevum

424

Primary

poscit Erichthonio. Venerem quoque cura futuri

425

Primary

tangit et Anchisae renovare paciscitur annos.

426

Primary

Cui studeat, deus omnis habet, crescitque favore

427

Primary

turbida seditio, donec sua Iuppiter ora

428

Primary

solvit et “o nostri siqua est reverentia,” dixit

429

Primary

“quo ruitis? Tantumne aliquis sibi posse videtur,

430

Primary

fata quoque ut superet? Fatis Iolaus in annos,

431

Primary

quos egit, rediit, fatis iuvenescere debent

432

Primary

Callirhoe geniti, non ambitione nec armis.

433

Primary

Vos etiam, quoque hoc animo meliore feratis,

434

Primary

me quoque fata regunt. Quae si mutare valerem,

435

Primary

nec nostrum seri curvarent Aeacon anni,

436

Primary

perpetuumque aevi florem Rhadamanthus haberet

437

Primary

cum Minoe meo, qui propter amara senectae

438

Primary

pondera despicitur nec quo prius ordine regnat.”

439

Primary

Dicta Iovis movere deos, nec sustinet ullus,

440

Primary

cum videat fessos Rhadamanthon et Aeacon annis

441

Primary

et Minoa, queri. Qui, dum fuit integer aevi,

442

Primary

terruerat magnas ipso quoque nomine gentes.

443

Primary

Tunc erat invalidus Deionidenque iuventae

444

Primary

robore Miletum Phoeboque parente superbum

445

Primary

pertimuit credensque suis insurgere regnis,

446

Primary

haud tamen est patriis arcere penatibus ausus.

447

Primary

Sponte fugis, Milete, tua, celerique carina

448

Primary

Aegaeas metiris aquas et in Aside terra

449

Primary

moenia constituis positoris habentia nomen.

450

Primary

Hic tibi, dum sequitur patriae curvamina ripae,

451

Primary

filia Maeandri totiens redeuntis eodem

452

Primary

cognita Cyanee, praestantia corpora forma,

453

Primary

Byblida cum Cauno, prolem est enixa gemellam.

454

Primary

Byblis in exemplo est, ut ament concessa puellae:

455

Primary

Byblis Apollinei correpta cupidine fratris:

456

Primary

non soror ut fratrem, nec qua debebat, amabat.

457

Primary

Illa quidem primo nullos intellegit ignes

458

Primary

nec peccare putat, quod saepius oscula iungat,

459

Primary

quod sua fraterno circumdet bracchia collo,

460

Primary

mendacique diu pietatis fallitur umbra.

461

Primary

Paulatim declinat amor, visuraque fratrem

462

Primary

culta venit nimiumque cupit formosa videri

463

Primary

et siqua est illic formosior, invidet illi.

464

Primary

Sed nondum manifesta sibi est nullumque sub illo

465

Primary

igne facit votum: verumtamen aestuat intus.

466

Primary

Iam dominum appellat, iam nomina sanguinis odit:

467

Primary

Byblida iam mavult, quam se vocet ille sororem.

468

Primary

Spes tamen obscenas animo demittere non est

469

Primary

ausa suo vigilans: placida resoluta quiete

470

Primary

saepe videt, quod amat; visa est quoque iungere fratri

471

Primary

corpus et erubuit, quamvis sopita iacebat.

472

Primary

Somnus abit: silet illa diu repetitque quietis

473

Primary

ipsa suae speciem dubiaque ita mente profatur:

474

Primary

“Me miseram! tacitae quid vult sibi noctis imago?

475

Primary

Quam nolim rata sit! cur haec ego somnia vidi?

476

Primary

Ille quidem est oculis quamvis formosus iniquis

477

Primary

et placet, et possim, si non sit frater, amare,

478

Primary

et me dignus erat. Verum nocet esse sororem.—

479

Primary

Dummodo tale nihil vigilans committere temptem,

480

Primary

saepe licet simili redeat sub imagine somnus!

481

Primary

testis abest somno, nec abest imitata voluptas.

482

Primary

Pro! Venus et tenera volucer cum matre Cupido,

483

Primary

gaudia quanta tuli! quam me manifesta libido

484

Primary

contigit! ut iacui totis resoluta medullis!

485

Primary

ut meminisse iuvat! quamvis brevis illa voluptas

486

Primary

noxque fuit praeceps et coeptis invida nostris.

487

Primary

O ego, si liceat mutato nomine iungi,

488

Primary

quam bene, Caune, tuo poteram nurus esse parenti!

489

Primary

quam bene, Caune, meo poteras gener esse parenti!

490

Primary

Omnia, di facerent, essent communia nobis,

491

Primary

praeter avos: tu me vellem generosior esses!

492

Primary

Nescioquam facies igitur, pulcherrime, matrem:

493

Primary

at mihi, quae male sum quos tu sortita parentes,

494

Primary

nil nisi frater eris. Quod obest, id habebimus unum.

495

Primary

Quid mihi significant ergo mea visa?—quod autem

496

Primary

somnia pondus habent?—an habent et somnia pondus?

497

Primary

Di melius!—di nempe suas habuere sorores:

498

Primary

Sic Saturnus Opem iunctam sibi sanguine duxit,

499

Primary

Oceanus Tethyn, Iunonem rector Olympi.

500

Primary

Sunt superis sua iura! Quid ad caelestia ritus

501

Primary

exigere humanos diversaque foedera tempto?

502

Primary

Aut nostro vetitus de corde fugabitur ardor,

503

Primary

aut hoc si nequeo, peream, precor, ante toroque

504

Primary

mortua conponar, positaeque det oscula frater.—

505

Primary

Et tamen arbitrium quaerit res ista duorum.

506

Primary

Finge placere mihi: scelus esse videbitur illi!

507

Primary

At non Aeolidae thalamos timuere sororum!

508

Primary

Unde sed hos novi? Cur haec exempla paravi?

509

Primary

Quo feror? Obscenae procul hinc discedite flammae,

510

Primary

nec, nisi qua fas est germanae, frater ametur!—

511

Primary

Si tamen ipse mei captus prior esset amore,

512

Primary

forsitan illius possem indulgere furori.

513

Primary

Ergo ego, quae fueram non reiectura petentem,

514

Primary

ipsa petam! Poterisne loqui? poterisne fateri?

515

Primary

Coget amor: potero! vel, si pudor ora tenebit,

516

Primary

littera celatos arcana fatebitur ignis:

517

Primary

hoc placet, haec dubiam vicit sententia mentem.”

518

Primary

In latus erigitur cubitoque innixa sinistro

519

Primary

“viderit: insanos” inquit “fateamur amores.

520

Primary

Ei mihi! quo labor? quem mens mea concipit ignem?”

521

Primary

et meditata manu componit verba trementi:

522

Primary

dextra tenet ferrum, vacuam tenet altera ceram.

523

Primary

Incipit et dubitat, scribit damnatque tabellas

524

Primary

et notat et delet, mutat culpatque probatque,

525

Primary

inque vicem sumptas ponit positasque resumit.

526

Primary

Quid velit ignorat; quidquid factura videtur,

527

Primary

displicet. In vultu est audacia mixta pudori.

528

Primary

Scripta “soror” fuerat, visum est delere sororem

529

Primary

verbaque correctis incidere talia ceris:

530

Primary

“Quam, nisi tu dederis, non est habitura salutem,

531

Primary

hanc tibi mittit amans: pudet, a! pudet edere nomen.

532

Primary

Et si, quid cupiam, quaeris, sine nomine vellem

533

Primary

posset agi mea causa meo, nec cognita Byblis

534

Primary

ante forem, quam spes votorum certa fuisset.

535

Primary

Esse quidem laesi poterat tibi pectoris index

536

Primary

et color et macies et vultus et umida saepe

537

Primary

lumina nec causa suspiria mota patenti

538

Primary

et crebri amplexus, et quae, si forte notasti,

539

Primary

oscula sentiri non esse sororia possent:

540

Primary

ipsa tamen, quamvis animo grave vulnus habebam,

541

Primary

quamvis intus erat furor igneus, omnia feci

542

Primary

(sunt mihi di testes), ut tandem sanior essem,

543

Primary

pugnavique diu violenta Cupidinis arma

544

Primary

effugere infelix et plus, quam ferre puellam

545

Primary

posse putes, ego dura tuli. Superata fateri

546

Primary

cogor opemque tuam timidis exposcere votis.

547

Primary

Tu servare potes, tu perdere solus amantem:

548

Primary

elige, utrum facias! Non hoc inimica precatur,

549

Primary

sed quae, cum tibi sit iunctissima, iunctior esse

550

Primary

expetit et vinclo tecum propiore ligari.

551

Primary

Iura senes norint et, quid liceatque nefasque

552

Primary

fasque sit, inquirant legumque examina servent:

553

Primary

conveniens Venus est annis temeraria nostris!

554

Primary

Quid liceat, nescimus adhuc et cuncta licere

555

Primary

credimus et sequimur magnorum exempla deorum.

556

Primary

Nec nos aut durus pater aut reverentia famae

557

Primary

aut timor impediet (tantum sit causa timendi!).

558

Primary

Dulcia fraterno sub nomine furta tegemus:

559

Primary

est mihi libertas tecum secreta loquendi,

560

Primary

et damus amplexus et iungimus oscula coram,

561

Primary

quantum est, quod desit? Miserere fatentis amores

562

Primary

et non fassurae, nisi cogeret ultimus ardor,

563

Primary

neve merere meo subscribi causa sepulcro!”

564

Primary

Talia nequiquam perarantem plena reliquit

565

Primary

cera manum, summusque in margine versus adhaesit.

566

Primary

Protinus inpressa signat sua crimina gemma,

567

Primary

quam tinxit lacrimis (linguam defecerat umor),

568

Primary

deque suis unum famulis pudibunda vocavit

569

Primary

et pavidum blandita “fer has, fidissime, nostro”—

570

Primary

dixit, et adiecit longo post tempore “fratri.”

571

Primary

Cum daret, elapsae manibus cecidere tabellae.

572

Primary

Omine turbata est: misit tamen. Apta minister

573

Primary

tempora nactus adit traditque latentia verba.

574

Primary

Attonitus subita iuvenis Maeandrius ira

575

Primary

proicit acceptas lecta sibi parte tabellas

576

Primary

vixque manus retinens trepidantis ab ore ministri

577

Primary

“dum licet, o vetitae scelerate libidinis auctor,

578

Primary

effuge!” ait: “qui, si nostrum tua fata pudorem

579

Primary

non traherent secum, poenas mihi morte dedisses.”

580

Primary

Ille fugit pavidus dominaeque ferocia Cauni

581

Primary

dicta refert. Palles audita, Bybli, repulsa,

582

Primary

et pavet obsessum glaciali frigore corpus.

583

Primary

Mens tamen ut rediit, pariter rediere furores,

584

Primary

linguaque vix tales icto dedit aere voces:

585

Primary

“Et merito! quid enim temeraria vulneris huius

586

Primary

indicium feci? Quid, quae celanda fuerunt,

587

Primary

tam cito commisi properatis verba tabellis?

588

Primary

Ante erat ambiguis animi sententia dictis

589

Primary

praetemptanda mihi. Ne non sequeretur euntem,

590

Primary

parte aliqua veli, qualis foret aura, notare

591

Primary

debueram tutoque mari decurrere, quae nunc

592

Primary

non exploratis inplevi lintea ventis.

593

Primary

Auferor in scopulos igitur subversaque toto

594

Primary

obruor oceano, neque habent mea vela recursus.

595

Primary

Quid quod et ominibus certis prohibebar amori

596

Primary

indulgere meo, tum cum mihi ferre iubenti

597

Primary

excidit et fecit spes nostras cera caducas?

598

Primary

Nonne vel illa dies fuerat vel tota voluntas,

599

Primary

sed potius mutanda dies? Deus ipse monebat

600

Primary

signaque certa dabat, si non male sana fuissem.

601

Primary

Et tamen ipsa loqui, nec me committere cerae

602

Primary

debueram praesensque meos aperire furores

603

Primary

(vidisset lacrimas, vultum vidisset amantis!),

604

Primary

plura loqui poteram, quam quae cepere tabellae.

605

Primary

Invito potui circumdare bracchia collo

606

Primary

et, si reicerer, potui moritura videri

607

Primary

amplectique pedes adfusaque poscere vitam.

608

Primary

Omnia fecissem, quorum si singula duram

609

Primary

flectere non poterant, potuissent omnia, mentem.

610

Primary

Forsitan et missi sit quaedam culpa ministri:

611

Primary

non adiit apte nec legit idonea, credo,

612

Primary

tempora nec petiit horamque animumque vacantem.

613

Primary

Haec nocuere mihi. Neque enim est de tigride natus

614

Primary

nec rigidas silices solidumve in pectore ferrum

615

Primary

aut adamanta gerit nec lac bibit ille leaenae.

616

Primary

Vincetur! Repetendus erit, nec taedia coepti

617

Primary

ulla mei capiam, dum spiritus iste manebit.

618

Primary

Nam primum, si facta mihi revocare liceret,

619

Primary

non coepisse fuit: coepta expugnare secundum est.

620

Primary

Quippe nec ille potest, ut iam mea vota relinquam,

621

Primary

non tamen ausorum semper memor esse meorum,

622

Primary

et, quia desierim, leviter voluisse videbor

623

Primary

aut etiam temptasse illum insidiisque petisse;

624

Primary

vel certe non hoc, qui plurimus urget et urit

625

Primary

pectora nostra, deo, sed victa libidine credar.

626

Primary

Denique iam nequeo nil commisisse nefandum.

627

Primary

Et scripsi et petii: temerata est nostra voluntas;

628

Primary

ut nihil adiciam, non possum innoxia dici.

629

Primary

Quod superest, multum est in vota, in crimina parvum.”

630

Primary

Dixit, et (incertae tanta est discordia mentis)

631

Primary

cum pigeat temptasse, libet temptare: modumque

632

Primary

exit et infelix committit saepe repelli.

633

Primary

Mox ubi finis abest, patriam fugit ille nefasque

634

Primary

inque peregrina ponit nova moenia terra.

635

Primary

Tum vero maestam tota Miletida mente

636

Primary

defecisse ferunt, tum vero a pectore vestem

637

Primary

diripuit planxitque suos furibunda lacertos.

638

Primary

Iamque palam est demens inconcessamque fatetur

639

Primary

spem veneris, siquidem patriam invisosque penates

640

Primary

deserit et profugi sequitur vestigia fratris.

641

Primary

Utque tuo motae, proles Semeleia, thyrso

642

Primary

Ismariae celebrant repetita triennia bacchae,

643

Primary

Byblida non aliter latos ululasse per agros

644

Primary

Bubasides videre nurus. Quibus illa relictis

645

Primary

Caras et armiferos Lelegas Lyciamque pererrat.

646

Primary

Iam Cragon et Limyren Xanthique reliquerat undas,

647

Primary

quoque Chimaera iugo mediis in partibus ignem,

648

Primary

pectus et ora leae, caudam serpentis habebat;

649

Primary

deficiunt silvae, cum tu lassata sequendo

650

Primary

concidis et dura positis tellure capillis,

651

Primary

Bybli, iaces frondesque tuo premis ore caducas.

652

Primary

Saepe etiam nymphae teneris Lelegeides ulnis

653

Primary

tollere conantur; saepe, ut medeatur amori,

654

Primary

praecipiunt surdaeque adhibent solacia menti:

655

Primary

muta iacet viridesque suis tenet unguibus herbas

656

Primary

Byblis, et umectat lacrimarum gramina rivus.

657

Primary

Naidas his venam, quae numquam arescere posset,

658

Primary

subposuisse ferunt: quid enim dare maius habebant?

659

Primary

Protinus, ut secto piceae de cortice guttae,

660

Primary

utve tenax gravida manat tellure bitumen,

661

Primary

utve sub adventu spirantis lene favoni

662

Primary

sole remollescit, quae frigore constitit, unda,

663

Primary

sic lacrimis consumpta suis Phoebeia Byblis

664

Primary

vertitur in fontem, qui nunc quoque vallibus illis

665

Primary

nomen habet dominae nigraque sub ilice manat.

666

Primary

Fama novi centum Cretaeas forsitan urbes

667

Primary

implesset monstri, si non miracula nuper

668

Primary

Iphide mutata Crete propiora tulisset.

669

Primary

Proxima Cnosiaco nam quondam Phaestia regno

670

Primary

progenuit tellus ignotum nomine Ligdum,

671

Primary

ingenua de plebe virum. Nec census in illo

672

Primary

nobilitate sua maior, sed vita fidesque

673

Primary

inculpata fuit. Gravidae qui coniugis aures

674

Primary

vocibus his monuit, cum iam prope partus adesset:

675

Primary

“Quae voveam, duo sunt; minimo ut relevere dolore,

676

Primary

utque marem parias; onerosior altera sors est,

677

Primary

et vires fortuna negat. Quod abominor, ergo

678

Primary

edita forte tuo fuerit si femina partu,

679

Primary

(invitus mando: pietas, ignosce!) necetur.”

680

Primary

Dixerat, et lacrimis vultus lavere profusis,

681

Primary

tam qui mandabat, quam cui mandata dabantur.

682

Primary

Sed tamen usque suum vanis Telethusa maritum

683

Primary

sollicitat precibus, ne spem sibi ponat in arto.

684

Primary

Certa sua est Ligdo sententia. Iamque ferendo

685

Primary

vix erat illa gravem maturo pondere ventrem,

686

Primary

cum medio noctis spatio sub imagine somni

687

Primary

Inachis ante torum, pompa comitata sacrorum,

688

Primary

aut stetit aut visa est. Inerant lunaria fronti

689

Primary

cornua cum spicis nitido flaventibus auro

690

Primary

et regale decus. Cum qua latrator Anubis

691

Primary

sanctaque Bubastis variusque coloribus Apis,

692

Primary

quique premit vocem digitoque silentia suadet,

693

Primary

sistraque erant numquamque satis quaesitus Osiris

694

Primary

plenaque somniferis serpens peregrina venenis.

695

Primary

Tum velut excussam somno et manifesta videntem

696

Primary

sic adfata dea est: “Pars o Telethusa mearum,

697

Primary

pone graves curas mandataque falle mariti.

698

Primary

Nec dubita, cum te partu Lucina levarit,

699

Primary

tollere quidquid erit. Dea sum auxiliaris opemque

700

Primary

exorata fero, nec te coluisse quereris

701

Primary

ingratum numen.” Monuit thalamoque recessit.

702

Primary

Laeta toro surgit purasque ad sidera supplex

703

Primary

Cressa manus tollens, rata sint sua visa, precatur.

704

Primary

Ut dolor increvit, seque ipsum pondus in auras

705

Primary

expulit et nata est ignaro femina patre,

706

Primary

iussit ali mater puerum mentita: fidemque

707

Primary

res habuit, neque erat ficti nisi conscia nutrix.

708

Primary

Vota pater solvit nomenque inponit avitum:

709

Primary

Iphis avus fuerat. Gavisa est nomine mater,

710

Primary

quod commune foret nec quemquam falleret illo.

711

Primary

Inde incepta pia mendacia fraude latebant:

712

Primary

cultus erat pueri, facies, quam sive puellae,

713

Primary

sive dares puero, fuerat formosus uterque.

714

Primary

Tertius interea decimo successerat annus,

715

Primary

cum pater, Iphi, tibi flavam despondet Ianthen,

716

Primary

inter Phaestiadas quae laudatissima formae

717

Primary

dote fuit virgo, Dictaeo nata Teleste.

718

Primary

Par aetas, par forma fuit, primasque magistris

719

Primary

accepere artes, elementa aetatis, ab isdem.

720

Primary

Hinc amor ambarum tetigit rude pectus et aequum

721

Primary

vulnus utrique dedit. Sed erat fiducia dispar:

722

Primary

coniugium pactaeque exspectat tempora taedae

723

Primary

quamque virum putat esse, virum fore credit Ianthe;

724

Primary

Iphis amat, qua posse frui desperat, et auget

725

Primary

hoc ipsum flammas, ardetque in virgine virgo;

726

Primary

vixque tenens lacrimas “quis me manet exitus” inquit,

727

Primary

“cognita quam nulli, quam prodigiosa novaeque

728

Primary

cura tenet Veneris? Si di mihi parcere vellent,

729

Primary

parcere debuerant; si non, et perdere vellent,

730

Primary

naturale malum saltem et de more dedissent.

731

Primary

Nec vaccam vaccae, nec equas amor urit equarum:

732

Primary

urit oves aries, sequitur sua femina cervum.

733

Primary

Sic et aves coeunt, interque animalia cuncta

734

Primary

femina femineo conrepta cupidine nulla est.

735

Primary

Vellem nulla forem! Ne non tamen omnia Crete

736

Primary

monstra ferat, taurum dilexit filia Solis,

737

Primary

femina nempe marem: meus est furiosior illo,

738

Primary

si verum profitemur, amor! Tamen illa secuta est

739

Primary

spem Veneris, tamen illa dolis et imagine vaccae

740

Primary

passa bovem est, et erat, qui deciperetur adulter!

741

Primary

Huc licet e toto sollertia confluat orbe,

742

Primary

ipse licet revolet ceratis Daedalus alis,

743

Primary

quid faciet? Num me puerum de virgine doctis

744

Primary

artibus efficiet? num te mutabit, Ianthe?

745

Primary

Quin animum firmas, teque ipsa reconligis, Iphi,

746

Primary

consiliique inopes et stultos excutis ignes?

747

Primary

Quid sis nata, vide, nisi te quoque decipis ipsa,

748

Primary

et pete quod fas est, et ama quod femina debes!

749

Primary

Spes est, quae capiat, spes est, quae pascit amorem:

750

Primary

hanc tibi res adimit. Non te custodia caro

751

Primary

arcet ab amplexu nec cauti cura mariti,

752

Primary

non patris asperitas, non se negat ipsa roganti:

753

Primary

nec tamen est potienda tibi, nec, ut omnia fiant,

754

Primary

esse potes felix, ut dique hominesque laborent.

755

Primary

Nunc quoque votorum nulla est pars vana meorum,

756

Primary

dique mihi faciles, quidquid valuere, dederunt;

757

Primary

quodque ego, vult genitor, vult ipsa socerque futurus.

758

Primary

At non vult natura, potentior omnibus istis,

759

Primary

quae mihi sola nocet. Venit ecce optabile tempus,

760

Primary

luxque iugalis adest, et iam mea fiet Ianthe—

761

Primary

nec mihi continget: mediis sitiemus in undis.

762

Primary

Pronuba quid Iuno, quid ad haec, Hymenaee, venitis

763

Primary

sacra, quibus qui ducat abest, ubi nubimus ambae?”

764

Primary

Pressit ab his vocem. Nec lenius altera virgo

765

Primary

aestuat, utque celer venias, Hymenaee, precatur.

766

Primary

Quod petit haec, Telethusa timens modo tempora differt,

767

Primary

nunc ficto languore moram trahit, omina saepe

768

Primary

visaque causatur. Sed iam consumpserat omnem

769

Primary

materiam ficti, dilataque tempora taedae

770

Primary

institerant, unusque dies restabat. At illa

771

Primary

crinalem capiti vittam nataeque sibique

772

Primary

detrahit et passis aram complexa capillis

773

Primary

“Isi, Paraetonium Mareoticaque arva Pharonque

774

Primary

quae colis et septem digestum in cornua Nilum:

775

Primary

fer, precor” inquit “opem nostroque medere timori!

776

Primary

Te, dea, te quondam tuaque haec insignia vidi

777

Primary

cunctaque cognovi, sonitum comitantiaque aera

778

Primary

sistrorum, memorique animo tua iussa notavi.

779

Primary

Quod videt haec lucem, quod non ego punior, ecce

780

Primary

consilium munusque tuum est. Miserere duarum

781

Primary

auxilioque iuva!” Lacrimae sunt verba secutae.

782

Primary

Visa dea est movisse suas (et moverat) aras,

783

Primary

et templi tremuere fores, imitataque lunam

784

Primary

cornua fulserunt, crepuitque sonabile sistrum.

785

Primary

Non secura quidem, fausto tamen omine laeta

786

Primary

mater abit templo: sequitur comes Iphis euntem,

787

Primary

quam solita est, maiore gradu, nec candor in ore

788

Primary

permanet, et vires augentur, et acrior ipse est

789

Primary

vultus, et incomptis brevior mensura capillis,

790

Primary

plusque vigoris adest, habuit quam femina. Nam quae

791

Primary

femina nuper eras, puer es. Date munera templis

792

Primary

nec timida gaudete fide! Dant munera templis,

793

Primary

addunt et titulum; titulus breve carmen habebat:

794

Primary

DONA PUER SOLVIT QUAE FEMINA VOVERAT IPHIS

795

Primary

Postera lux radiis latum patefecerat orbem,

796

Primary

cum Venus et Iuno sociosque Hymenaeus ad ignes

797

Primary

conveniunt, potiturque sua puer Iphis Ianthe.

Text notes and edition context

Work

Metamorphoses

Ovid arranges myth as a chain of transformations, linking creation, desire, punishment, divine violence, and poetic self-fashioning across fifteen books.

Mythological epic / narrative poem | Original language: Latin

Early Imperial Roman poem, completed in the early 1st century CE

You are reading Book 9.

Primary Edition

Hugo Magnus

Latin | Verse

Latin base text via Perseus canonical TEI

This is the Magnus Latin text as distributed in the Perseus canonical repository.

Pilot canonical-spine import for Metamorphoses source books with line-level CTS identity preserved.

Source family: Latin canonical pilot texts

PerseusDL canonical-latinLit | CC BY-SA 4.0 upstream canonical text

Pinned canonical Latin TEI imports staged as pilot source-of-truth readings.

CTS range: urn:cts:latinLit:phi0959.phi006.perseus-lat2:9.1 -> urn:cts:latinLit:phi0959.phi006.perseus-lat2:9.797

Pinned source commit: e69eee761e5b

Source path: data/phi0959/phi006/phi0959.phi006.perseus-lat2.xml

Primary source: Latin canonical pilot texts | PerseusDL canonical-latinLit.

Canonical pilot note: this original-language edition is currently imported for Book 9 only and carries line-level CTS URNs in the runtime corpus.