Reader

Reader | Odyssey, Book 23

Odyssey

Homer

Book 23 | Primary edition: A. T. Murray

Text

Position

Line 1 of 372

Waypoints

Line RefA. T. Murray | Ancient Greek
1

Primary

γρηῢς δʼ εἰς ὑπερῷʼ ἀνεβήσετο καγχαλόωσα,

2

Primary

δεσποίνῃ ἐρέουσα φίλον πόσιν ἔνδον ἐόντα·

3

Primary

γούνατα δʼ ἐρρώσαντο, πόδες δʼ ὑπερικταίνοντο.

4

Primary

στῆ δʼ ἄρʼ ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·

5

Primary

ἔγρεο, Πηνελόπεια, φίλον τέκος, ὄφρα ἴδηαι

6

Primary

ὀφθαλμοῖσι τεοῖσι τά τʼ ἔλδεαι ἤματα πάντα.

7

Primary

ἦλθʼ Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἱκάνεται, ὀψέ περ ἐλθών.

8

Primary

μνηστῆρας δʼ ἔκτεινεν ἀγήνορας, οἵ θʼ ἑὸν οἶκον

9

Primary

κήδεσκον καὶ κτήματʼ ἔδον βιόωντό τε παῖδα.

10

Primary

τὴν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

11

Primary

μαῖα φίλη, μάργην σε θεοὶ θέσαν, οἵ τε δύνανται

12

Primary

ἄφρονα ποιῆσαι καὶ ἐπίφρονά περ μάλʼ ἐόντα,

13

Primary

καί τε χαλιφρονέοντα σαοφροσύνης ἐπέβησαν·

14

Primary

οἵ σέ περ ἔβλαψαν· πρὶν δὲ φρένας αἰσίμη ἦσθα.

15

Primary

τίπτε με λωβεύεις πολυπενθέα θυμὸν ἔχουσαν

16

Primary

ταῦτα παρὲξ ἐρέουσα καὶ ἐξ ὕπνου μʼ ἀνεγείρεις

17

Primary

ἡδέος, ὅς μʼ ἐπέδησε φίλα βλέφαρʼ ἀμφικαλύψας;

18

Primary

οὐ γάρ πω τοιόνδε κατέδραθον, ἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς

19

Primary

ᾤχετʼ ἐποψόμενος Κακοΐλιον οὐκ ὀνομαστήν.

20

Primary

ἀλλʼ ἄγε νῦν κατάβηθι καὶ ἂψ ἔρχευ μέγαρόνδε.

21

Primary

εἰ γάρ τίς μʼ ἄλλη γε γυναικῶν, αἵ μοι ἔασι,

22

Primary

ταῦτʼ ἐλθοῦσʼ ἤγγειλε καὶ ἐξ ὕπνου ἀνέγειρεν,

23

Primary

τῷ κε τάχα στυγερῶς μιν ἐγὼν ἀπέπεμψα νέεσθαι

24

Primary

αὖτις ἔσω μέγαρον· σὲ δὲ τοῦτό γε γῆρας ὀνήσει.

25

Primary

τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·

26

Primary

οὔ τί σε λωβεύω, τέκνον φίλον, ἀλλʼ ἔτυμόν τοι

27

Primary

ἦλθʼ Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἱκάνεται, ὡς ἀγορεύω,

28

Primary

ὁ ξεῖνος, τὸν πάντες ἀτίμων ἐν μεγάροισι.

29

Primary

Τηλέμαχος δʼ ἄρα μιν πάλαι ᾔδεεν ἔνδον ἐόντα,

30

Primary

ἀλλὰ σαοφροσύνῃσι νοήματα πατρὸς ἔκευθεν,

31

Primary

ὄφρʼ ἀνδρῶν τίσαιτο βίην ὑπερηνορεόντων.

32

Primary

ὣς ἔφαθʼ, ἡ δʼ ἐχάρη καὶ ἀπὸ λέκτροιο θοροῦσα

33

Primary

γρηῒ περιπλέχθη, βλεφάρων δʼ ἀπὸ δάκρυον ἧκεν·

34

Primary

καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

35

Primary

εἰ δʼ ἄγε δή μοι, μαῖα φίλη, νημερτὲς ἐνίσπες,

36

Primary

εἰ ἐτεὸν δὴ οἶκον ἱκάνεται, ὡς ἀγορεύεις,

37

Primary

ὅππως δὴ μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφῆκε

38

Primary

μοῦνος ἐών, οἱ δʼ αἰὲν ἀολλέες ἔνδον ἔμιμνον.

39

Primary

τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·

40

Primary

οὐκ ἴδον, οὐ πυθόμην, ἀλλὰ στόνον οἶον ἄκουσα

41

Primary

κτεινομένων· ἡμεῖς δὲ μυχῷ θαλάμων εὐπήκτων

42

Primary

ἥμεθʼ ἀτυζόμεναι, σανίδες δʼ ἔχον εὖ ἀραρυῖαι,

43

Primary

πρίν γʼ ὅτε δή με σὸς υἱὸς ἀπὸ μεγάροιο κάλεσσε

44

Primary

Τηλέμαχος· τὸν γάρ ῥα πατὴρ προέηκε καλέσσαι.

45

Primary

εὗρον ἔπειτʼ Ὀδυσῆα μετὰ κταμένοισι νέκυσσιν

46

Primary

ἑσταόθʼ· οἱ δέ μιν ἀμφί, κραταίπεδον οὖδας ἔχοντες,

47

Primary

κείατʼ ἐπʼ ἀλλήλοισιν· ἰδοῦσά κε θυμὸν ἰάνθης.

48

Primary

νῦν δʼ οἱ μὲν δὴ πάντες ἐπʼ αὐλείῃσι θύρῃσιν

50

Primary

ἀθρόοι, αὐτὰρ ὁ δῶμα θεειοῦται περικαλλές,

51

Primary

πῦρ μέγα κηάμενος· σὲ δέ με προέηκε καλέσσαι.

52

Primary

ἀλλʼ ἕπευ, ὄφρα σφῶϊν ἐϋφροσύνης ἐπιβῆτον

53

Primary

ἀμφοτέρω φίλον ἦτορ, ἐπεὶ κακὰ πολλὰ πέποσθε.

54

Primary

νῦν δʼ ἤδη τόδε μακρὸν ἐέλδωρ ἐκτετέλεσται·

55

Primary

ἦλθε μὲν αὐτὸς ζωὸς ἐφέστιος, εὗρε δὲ καὶ σὲ

56

Primary

καὶ παῖδʼ ἐν μεγάροισι· κακῶς δʼ οἵ πέρ μιν ἔρεζον

57

Primary

μνηστῆρες, τοὺς πάντας ἐτίσατο ᾧ ἐνὶ οἴκῳ.

58

Primary

τὴν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

59

Primary

μαῖα φίλη, μή πω μέγʼ ἐπεύχεο καγχαλόωσα.

60

Primary

οἶσθα γὰρ ὥς κʼ ἀσπαστὸς ἐνὶ μεγάροισι φανείη

61

Primary

πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί τε καὶ υἱέϊ, τὸν τεκόμεσθα·

62

Primary

ἀλλʼ οὐκ ἔσθʼ ὅδε μῦθος ἐτήτυμος, ὡς ἀγορεύεις,

63

Primary

ἀλλά τις ἀθανάτων κτεῖνε μνηστῆρας ἀγαυούς,

64

Primary

ὕβριν ἀγασσάμενος θυμαλγέα καὶ κακὰ ἔργα.

65

Primary

οὔ τινα γὰρ τίεσκον ἐπιχθονίων ἀνθρώπων,

66

Primary

οὐ κακὸν οὐδὲ μὲν ἐσθλόν, ὅτις σφέας εἰσαφίκοιτο·

67

Primary

τῷ διʼ ἀτασθαλίας ἔπαθον κακόν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

68

Primary

ὤλεσε τηλοῦ νόστον Ἀχαιΐδος, ὤλετο δʼ αὐτός.

69

Primary

τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·

70

Primary

τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων,

71

Primary

ἣ πόσιν ἔνδον ἐόντα παρʼ ἐσχάρῃ οὔ ποτʼ ἔφησθα

72

Primary

οἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι· θυμὸς δέ τοι αἰὲν ἄπιστος.

73

Primary

ἀλλʼ ἄγε τοι καὶ σῆμα ἀριφραδὲς ἄλλο τι εἴπω,

74

Primary

οὐλήν, τήν ποτέ μιν σῦς ἤλασε λευκῷ ὀδόντι.

75

Primary

τὴν ἀπονίζουσα φρασάμην, ἔθελον δὲ σοὶ αὐτῇ

76

Primary

εἰπέμεν· ἀλλά με κεῖνος ἑλὼν ἐπὶ μάστακα χερσὶν

77

Primary

οὐκ ἔα εἰπέμεναι πολυϊδρείῃσι νόοιο.

78

Primary

ἀλλʼ ἕπευ· αὐτὰρ ἐγὼν ἐμέθεν περιδώσομαι αὐτῆς,

79

Primary

αἴ κέν σʼ ἐξαπάφω, κτεῖναί μʼ οἰκτίστῳ ὀλέθρῳ.

80

Primary

τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια·

81

Primary

μαῖα φίλη, χαλεπόν σε θεῶν αἰειγενετάων

82

Primary

δήνεα εἴρυσθαι, μὰλα περ πολύϊδριν ἐοῦσαν.

83

Primary

ἀλλʼ ἔμπης ἴομεν μετὰ παῖδʼ ἐμόν, ὄφρα ἴδωμαι

84

Primary

ἄνδρας μνηστῆρας τεθνηότας, ἠδʼ ὃς ἔπεφνεν.

85

Primary

ὣς φαμένη κατέβαινʼ ὑπερώϊα· πολλὰ δέ οἱ κῆρ

86

Primary

ὥρμαινʼ, ἢ ἀπάνευθε φίλον πόσιν ἐξερεείνοι,

87

Primary

ἦ παρστᾶσα κύσειε κάρη καὶ χεῖρε λαβοῦσα.

88

Primary

ἡ δʼ ἐπεὶ εἰσῆλθεν καὶ ὑπέρβη λάϊνον οὐδόν,

89

Primary

ἕζετʼ ἔπειτʼ Ὀδυσῆος ἐναντίη, ἐν πυρὸς αὐγῇ,

90

Primary

τοίχου τοῦ ἑτέρου· ὁ δʼ ἄρα πρὸς κίονα μακρὴν

91

Primary

ἧστο κάτω ὁρόων, ποτιδέγμενος εἴ τί μιν εἴποι

92

Primary

ἰφθίμη παράκοιτις, ἐπεὶ ἴδεν ὀφθαλμοῖσιν.

93

Primary

ἡ δʼ ἄνεω δὴν ἧστο, τάφος δέ οἱ ἦτορ ἵκανεν·

94

Primary

ὄψει δʼ ἄλλοτε μέν μιν ἐνωπαδίως ἐσίδεσκεν,

95

Primary

ἄλλοτε δʼ ἀγνώσασκε κακὰ χροῒ εἵματʼ ἔχοντα.

96

Primary

Τηλέμαχος δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·

97

Primary

μῆτερ ἐμή, δύσμητερ, ἀπηνέα θυμὸν ἔχουσα,

98

Primary

τίφθʼ οὕτω πατρὸς νοσφίζεαι, οὐδὲ παρʼ αὐτὸν

99

Primary

ἑζομένη μύθοισιν ἀνείρεαι οὐδὲ μεταλλᾷς;

100

Primary

οὐ μέν κʼ ἄλλη γʼ ὧδε γυνὴ τετληότι θυμῷ

101

Primary

ἀνδρὸς ἀφεσταίη, ὅς οἱ κακὰ πολλὰ μογήσας

102

Primary

ἔλθοι ἐεικοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν·

103

Primary

σοὶ δʼ αἰεὶ κραδίη στερεωτέρη ἐστὶ λίθοιο.

104

Primary

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

105

Primary

τέκνον ἐμόν, θυμός μοι ἐνὶ στήθεσσι τέθηπεν,

106

Primary

οὐδέ τι προσφάσθαι δύναμαι ἔπος οὐδʼ ἐρέεσθαι

107

Primary

οὐδʼ εἰς ὦπα ἰδέσθαι ἐναντίον. εἰ δʼ ἐτεὸν δὴ

108

Primary

ἔστʼ Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἱκάνεται, ἦ μάλα νῶϊ

109

Primary

γνωσόμεθʼ ἀλλήλων καὶ λώϊον· ἔστι γὰρ ἡμῖν

110

Primary

σήμαθʼ, ἃ δὴ καὶ νῶϊ κεκρυμμένα ἴδμεν ἀπʼ ἄλλων.

111

Primary

ὣς φάτο, μείδησεν δὲ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,

112

Primary

αἶψα δὲ Τηλέμαχον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

113

Primary

Τηλέμαχʼ, ἦ τοι μητέρʼ ἐνὶ μεγάροισιν ἔασον

114

Primary

πειράζειν ἐμέθεν· τάχα δὲ φράσεται καὶ ἄρειον.

115

Primary

νῦν δʼ ὅττι ῥυπόω, κακὰ δὲ χροῒ εἵματα εἷμαι,

116

Primary

τοὔνεκʼ ἀτιμάζει με καὶ οὔ πω φησὶ τὸν εἶναι.

117

Primary

ἡμεῖς δὲ φραζώμεθʼ ὅπως ὄχʼ ἄριστα γένηται.

118

Primary

καὶ γάρ τίς θʼ ἕνα φῶτα κατακτείνας ἐνὶ δήμῳ,

119

Primary

ᾧ μὴ πολλοὶ ἔωσιν ἀοσσητῆρες ὀπίσσω,

120

Primary

φεύγει πηούς τε προλιπὼν καὶ πατρίδα γαῖαν·

121

Primary

ἡμεῖς δʼ ἕρμα πόληος ἀπέκταμεν, οἳ μέγʼ ἄριστοι

122

Primary

κούρων εἰν Ἰθάκῃ· τὰ δέ σε φράζεσθαι ἄνωγα.

123

Primary

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

124

Primary

αὐτὸς ταῦτά γε λεῦσσε, πάτερ φίλε· σὴν γὰρ ἀρίστην

125

Primary

μῆτιν ἐπʼ ἀνθρώπους φάσʼ ἔμμεναι, οὐδέ κέ τίς τοι

126

Primary

ἄλλος ἀνὴρ ἐρίσειε καταθνητῶν ἀνθρώπων.

127

Primary

ἡμεῖς δʼ ἐμμεμαῶτες ἅμʼ ἑψόμεθʼ, οὐδέ τί φημι

128

Primary

ἀλκῆς δευήσεσθαι, ὅση δύναμίς γε πάρεστιν.

129

Primary

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς

130

Primary

τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω ὥς μοι δοκεῖ εἶναι ἄριστα.

131

Primary

πρῶτα μὲν ἂρ λούσασθε καὶ ἀμφιέσασθε χιτῶνας,

132

Primary

δμῳὰς δʼ ἐν μεγάροισιν ἀνώγετε εἵμαθʼ ἑλέσθαι·

133

Primary

αὐτὰρ θεῖος ἀοιδὸς ἔχων φόρμιγγα λίγειαν

134

Primary

ἡμῖν ἡγείσθω φιλοπαίγμονος ὀρχηθμοῖο,

135

Primary

ὥς κέν τις φαίη γάμον ἔμμεναι ἐκτὸς ἀκούων,

136

Primary

ἢ ἀνʼ ὁδὸν στείχων, ἢ οἳ περιναιετάουσι·

137

Primary

μὴ πρόσθε κλέος εὐρὺ φόνου κατὰ ἄστυ γένηται

138

Primary

ἀνδρῶν μνηστήρων, πρίν γʼ ἡμέας ἐλθέμεν ἔξω

139

Primary

ἀγρὸν ἐς ἡμέτερον πολυδένδρεον· ἔνθα δʼ ἔπειτα

140

Primary

φρασσόμεθʼ ὅττι κε κέρδος Ὀλύμπιος ἐγγυαλίξῃ.

141

Primary

ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο

142

Primary

πρῶτα μὲν οὖν λούσαντο καὶ ἀμφιέσαντο χιτῶνας,

143

Primary

ὅπλισθεν δὲ γυναῖκες· ὁ δʼ εἵλετο θεῖος ἀοιδὸς

144

Primary

φόρμιγγα γλαφυρήν, ἐν δέ σφισιν ἵμερον ὦρσε

145

Primary

μολπῆς τε γλυκερῆς καὶ ἀμύμονος ὀρχηθμοῖο.

146

Primary

τοῖσιν δὲ μέγα δῶμα περιστεναχίζετο ποσσὶν

147

Primary

ἀνδρῶν παιζόντων καλλιζώνων τε γυναικῶν.

148

Primary

ὧδε δέ τις εἴπεσκε δόμων ἔκτοσθεν ἀκούων·

149

Primary

ἦ μάλα δή τις ἔγημε πολυμνήστην βασίλειαν·

150

Primary

σχετλίη, οὐδʼ ἔτλη πόσιος οὗ κουριδίοιο

151

Primary

εἴρυσθαι μέγα δῶμα διαμπερές, ἧος ἵκοιτο.

152

Primary

ὣς ἄρα τις εἴπεσκε, τὰ δʼ οὐκ ἴσαν ὡς ἐτέτυκτο.

153

Primary

αὐτὰρ Ὀδυσσῆα μεγαλήτορα ᾧ ἐνὶ οἴκῳ

154

Primary

Εὐρυνόμη ταμίη λοῦσεν καὶ χρῖσεν ἐλαίῳ,

155

Primary

ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλεν ἠδὲ χιτῶνα·

156

Primary

αὐτὰρ κὰκ κεφαλῆς κάλλος πολὺ χεῦεν Ἀθήνη

157

Primary

μείζονά τʼ εἰσιδέειν καὶ πάσσονα· κὰδ δὲ κάρητος

158

Primary

οὔλας ἧκε κόμας, ὑακινθίνῳ ἄνθει ὁμοίας.

159

Primary

ὡς δʼ ὅτε τις χρυσὸν περιχεύεται ἀργύρῳ ἀνὴρ

160

Primary

ἴδρις, ὃν Ἥφαιστος δέδαεν καὶ Παλλὰς Ἀθήνη

161

Primary

τέχνην παντοίην, χαρίεντα δὲ ἔργα τελείει·

162

Primary

ὣς μὲν τῷ περίχευε χάριν κεφαλῇ τε καὶ ὤμοις.

163

Primary

ἐκ δʼ ἀσαμίνθου βῆ δέμας ἀθανάτοισιν ὁμοῖος·

164

Primary

ἂψ δʼ αὖτις κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ θρόνου ἔνθεν ἀνέστη,

165

Primary

ἀντίον ἧς ἀλόχου, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπε·

166

Primary

δαιμονίη, περί σοί γε γυναικῶν θηλυτεράων

167

Primary

κῆρ ἀτέραμνον ἔθηκαν Ὀλύμπια δώματʼ ἔχοντες·

168

Primary

οὐ μέν κʼ ἄλλη γʼ ὧδε γυνὴ τετληότι θυμῷ

169

Primary

ἀνδρὸς ἀφεσταίη, ὅς οἱ κακὰ πολλὰ μογήσας

170

Primary

ἔλθοι ἐεικοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.

171

Primary

ἀλλʼ ἄγε μοι, μαῖα, στόρεσον λέχος, ὄφρα καὶ αὐτὸς

172

Primary

λέξομαι· ἦ γὰρ τῇ γε σιδήρεον ἐν φρεσὶ ἦτορ.

173

Primary

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

174

Primary

δαιμόνιʼ, οὔτʼ ἄρ τι μεγαλίζομαι οὔτʼ ἀθερίζω

175

Primary

οὔτε λίην ἄγαμαι, μάλα δʼ εὖ οἶδʼ οἷος ἔησθα

176

Primary

ἐξ Ἰθάκης ἐπὶ νηὸς ἰὼν δολιχηρέτμοιο.

177

Primary

ἀλλʼ ἄγε οἱ στόρεσον πυκινὸν λέχος, Εὐρύκλεια,

178

Primary

ἐκτὸς ἐϋσταθέος θαλάμου, τόν ῥʼ αὐτὸς ἐποίει·

179

Primary

ἔνθα οἱ ἐκθεῖσαι πυκινὸν λέχος ἐμβάλετʼ εὐνήν,

180

Primary

κώεα καὶ χλαίνας καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα.

181

Primary

ὣς ἄρʼ ἔφη πόσιος πειρωμένη· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

182

Primary

ὀχθήσας ἄλοχον προσεφώνεε κεδνὰ ἰδυῖαν·

183

Primary

ὦ γύναι, ἦ μάλα τοῦτο ἔπος θυμαλγὲς ἔειπες·

184

Primary

τίς δέ μοι ἄλλοσε θῆκε λέχος; χαλεπὸν δέ κεν εἴη

185

Primary

καὶ μάλʼ ἐπισταμένῳ, ὅτε μὴ θεὸς αὐτὸς ἐπελθὼν

186

Primary

ῥηϊδίως ἐθέλων θείη ἄλλῃ ἐνὶ χώρῃ.

187

Primary

ἀνδρῶν δʼ οὔ κέν τις ζωὸς βροτός, οὐδὲ μάλʼ ἡβῶν,

188

Primary

ῥεῖα μετοχλίσσειεν, ἐπεὶ μέγα σῆμα τέτυκται

189

Primary

ἐν λέχει ἀσκητῷ· τὸ δʼ ἐγὼ κάμον οὐδέ τις ἄλλος.

190

Primary

θάμνος ἔφυ τανύφυλλος ἐλαίης ἕρκεος ἐντός,

191

Primary

ἀκμηνὸς θαλέθων· πάχετος δʼ ἦν ἠΰτε κίων.

192

Primary

τῷ δʼ ἐγὼ ἀμφιβαλὼν θάλαμον δέμον, ὄφρʼ ἐτέλεσσα,

193

Primary

πυκνῇσιν λιθάδεσσι, καὶ εὖ καθύπερθεν ἔρεψα,

194

Primary

κολλητὰς δʼ ἐπέθηκα θύρας, πυκινῶς ἀραρυίας.

195

Primary

καὶ τότʼ ἔπειτʼ ἀπέκοψα κόμην τανυφύλλου ἐλαίης,

196

Primary

κορμὸν δʼ ἐκ ῥίζης προταμὼν ἀμφέξεσα χαλκῷ

197

Primary

εὖ καὶ ἐπισταμένως, καὶ ἐπὶ στάθμην ἴθυνα,

198

Primary

ἑρμῖνʼ ἀσκήσας, τέτρηνα δὲ πάντα τερέτρῳ.

199

Primary

ἐκ δὲ τοῦ ἀρχόμενος λέχος ἔξεον, ὄφρʼ ἐτέλεσσα,

200

Primary

δαιδάλλων χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ ἠδʼ ἐλέφαντι·

201

Primary

ἐκ δʼ ἐτάνυσσα ἱμάντα βοὸς φοίνικι φαεινόν.

202

Primary

οὕτω τοι τόδε σῆμα πιφαύσκομαι· οὐδέ τι οἶδα,

203

Primary

ἤ μοι ἔτʼ ἔμπεδόν ἐστι, γύναι, λέχος, ἦέ τις ἤδη

204

Primary

ἀνδρῶν ἄλλοσε θῆκε, ταμὼν ὕπο πυθμένʼ ἐλαίης.

205

Primary

ὣς φάτο, τῆς δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ,

206

Primary

σήματʼ ἀναγνούσῃ τά οἱ ἔμπεδα πέφραδʼ Ὀδυσσεύς·

207

Primary

δακρύσασα δʼ ἔπειτʼ ἰθὺς δράμεν, ἀμφὶ δὲ χεῖρας

208

Primary

δειρῇ βάλλʼ Ὀδυσῆϊ, κάρη δʼ ἔκυσʼ ἠδὲ προσηύδα·

209

Primary

μή μοι, Ὀδυσσεῦ, σκύζευ, ἐπεὶ τά περ ἄλλα μάλιστα

210

Primary

ἀνθρώπων πέπνυσο· θεοὶ δʼ ὤπαζον ὀϊζύν,

211

Primary

οἳ νῶϊν ἀγάσαντο παρʼ ἀλλήλοισι μένοντε

212

Primary

ἥβης ταρπῆναι καὶ γήραος οὐδὸν ἱκέσθαι.

213

Primary

αὐτὰρ μὴ νῦν μοι τόδε χώεο μηδὲ νεμέσσα,

214

Primary

οὕνεκά σʼ οὐ τὸ πρῶτον, ἐπεὶ ἴδον, ὧδʼ ἀγάπησα.

215

Primary

αἰεὶ γάρ μοι θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι φίλοισιν

216

Primary

ἐρρίγει μή τίς με βροτῶν ἀπάφοιτο ἔπεσσιν

217

Primary

ἐλθών· πολλοὶ γὰρ κακὰ κέρδεα βουλεύουσιν.

218

Primary

οὐδέ κεν Ἀργείη Ἑλένη, Διὸς ἐκγεγαυῖα,

219

Primary

ἀνδρὶ παρʼ ἀλλοδαπῷ ἐμίγη φιλότητι καὶ εὐνῇ,

220

Primary

εἰ ᾔδη ὅ μιν αὖτις ἀρήϊοι υἷες Ἀχαιῶν

221

Primary

ἀξέμεναι οἶκόνδε φίλην ἐς πατρίδʼ ἔμελλον.

222

Primary

τὴν δʼ ἦ τοι ῥέξαι θεὸς ὤρορεν ἔργον ἀεικές·

223

Primary

τὴν δʼ ἄτην οὐ πρόσθεν ἑῷ ἐγκάτθετο θυμῷ

224

Primary

λυγρήν, ἐξ ἧς πρῶτα καὶ ἡμέας ἵκετο πένθος.

225

Primary

νῦν δʼ, ἐπεὶ ἤδη σήματʼ ἀριφραδέα κατέλεξας

226

Primary

εὐνῆς ἡμετέρης, ἣν οὐ βροτὸς ἄλλος ὀπώπει,

227

Primary

ἀλλʼ οἶοι σύ τʼ ἐγώ τε καὶ ἀμφίπολος μία μούνη,

228

Primary

Ἀκτορίς, ἥν μοι δῶκε πατὴρ ἔτι δεῦρο κιούσῃ,

229

Primary

ἣ νῶϊν εἴρυτο θύρας πυκινοῦ θαλάμοιο,

230

Primary

πείθεις δή μευ θυμόν, ἀπηνέα περ μάλʼ ἐόντα.

231

Primary

ὣς φάτο, τῷ δʼ ἔτι μᾶλλον ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο·

232

Primary

κλαῖε δʼ ἔχων ἄλοχον θυμαρέα, κεδνὰ ἰδυῖαν.

233

Primary

ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἀσπάσιος γῆ νηχομένοισι φανήῃ,

234

Primary

ὧν τε Ποσειδάων εὐεργέα νῆʼ ἐνὶ πόντῳ

235

Primary

ῥαίσῃ, ἐπειγομένην ἀνέμῳ καὶ κύματι πηγῷ·

236

Primary

παῦροι δʼ ἐξέφυγον πολιῆς ἁλὸς ἤπειρόνδε

237

Primary

νηχόμενοι, πολλὴ δὲ περὶ χροῒ τέτροφεν ἅλμη,

238

Primary

ἀσπάσιοι δʼ ἐπέβαν γαίης, κακότητα φυγόντες·

239

Primary

ὣς ἄρα τῇ ἀσπαστὸς ἔην πόσις εἰσοροώσῃ,

240

Primary

δειρῆς δʼ οὔ πω πάμπαν ἀφίετο πήχεε λευκώ.

241

Primary

καί νύ κʼ ὀδυρομένοισι φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,

242

Primary

εἰ μὴ ἄρʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη.

243

Primary

νύκτα μὲν ἐν περάτῃ δολιχὴν σχέθεν, Ἠῶ δʼ αὖτε

244

Primary

ῥύσατʼ ἐπʼ Ὠκεανῷ χρυσόθρονον, οὐδʼ ἔα ἵππους

245

Primary

ζεύγνυσθʼ ὠκύποδας, φάος ἀνθρώποισι φέροντας,

246

Primary

Λάμπον καὶ Φαέθονθʼ, οἵ τʼ Ἠῶ πῶλοι ἄγουσι.

247

Primary

καὶ τότʼ ἄρʼ ἣν ἄλοχον προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς

248

Primary

ὦ γύναι, οὐ γάρ πω πάντων ἐπὶ πείρατʼ ἀέθλων

249

Primary

ἤλθομεν, ἀλλʼ ἔτʼ ὄπισθεν ἀμέτρητος πόνος ἔσται,

250

Primary

πολλὸς καὶ χαλεπός, τὸν ἐμὲ χρὴ πάντα τελέσσαι.

251

Primary

ὣς γάρ μοι ψυχὴ μαντεύσατο Τειρεσίαο

252

Primary

ἤματι τῷ ὅτε δὴ κατέβην δόμον Ἄϊδος εἴσω,

253

Primary

νόστον ἑταίροισιν διζήμενος ἠδʼ ἐμοὶ αὐτῷ.

254

Primary

ἀλλʼ ἔρχευ, λέκτρονδʼ ἴομεν, γύναι, ὄφρα καὶ ἤδη

255

Primary

ὕπνῳ ὕπο γλυκερῷ ταρπώμεθα κοιμηθέντε.

256

Primary

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

257

Primary

εὐνὴ μὲν δή σοί γε τότʼ ἔσσεται ὁππότε θυμῷ

258

Primary

σῷ ἐθέλῃς, ἐπεὶ ἄρ σε θεοὶ ποίησαν ἱκέσθαι

259

Primary

οἶκον ἐϋκτίμενον καὶ σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν·

260

Primary

ἀλλʼ ἐπεὶ ἐφράσθης καί τοι θεὸς ἔμβαλε θυμῷ,

261

Primary

εἴπʼ ἄγε μοι τὸν ἄεθλον, ἐπεὶ καὶ ὄπισθεν, ὀΐω,

262

Primary

πεύσομαι, αὐτίκα δʼ ἐστὶ δαήμεναι οὔ τι χέρειον.

263

Primary

τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

264

Primary

δαιμονίη, τί τʼ ἄρʼ αὖ με μάλʼ ὀτρύνουσα κελεύεις

265

Primary

εἰπέμεν; αὐτὰρ ἐγὼ μυθήσομαι οὐδʼ ἐπικεύσω.

266

Primary

οὐ μέν τοι θυμὸς κεχαρήσεται· οὐδὲ γὰρ αὐτὸς

267

Primary

χαίρω, ἐπεὶ μάλα πολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεʼ ἄνωγεν

268

Primary

ἐλθεῖν, ἐν χείρεσσιν ἔχοντʼ εὐῆρες ἐρετμόν,

269

Primary

εἰς ὅ κε τοὺς ἀφίκωμαι οἳ οὐκ ἴσασι θάλασσαν

270

Primary

ἀνέρες, οὐδέ θʼ ἅλεσσι μεμιγμένον εἶδαρ ἔδουσιν·

271

Primary

οὐδʼ ἄρα τοί γʼ ἴσασι νέας φοινικοπαρῄους,

272

Primary

οὐδʼ εὐήρεʼ ἐρετμά, τά τε πτερὰ νηυσὶ πέλονται.

273

Primary

σῆμα δέ μοι τόδʼ ἔειπεν ἀριφραδές, οὐδέ σε κεύσω·

274

Primary

ὁππότε κεν δή μοι ξυμβλήμενος ἄλλος ὁδίτης

275

Primary

φήῃ ἀθηρηλοιγὸν ἔχειν ἀνὰ φαιδίμῳ ὤμῳ,

276

Primary

καὶ τότε μʼ ἐν γαίῃ πήξαντʼ ἐκέλευεν ἐρετμόν,

277

Primary

ἔρξανθʼ ἱερὰ καλὰ Ποσειδάωνι ἄνακτι,

278

Primary

ἀρνειὸν ταῦρόν τε συῶν τʼ ἐπιβήτορα κάπρον,

279

Primary

οἴκαδʼ ἀποστείχειν, ἔρδειν θʼ ἱερὰς ἑκατόμβας

280

Primary

ἀθανάτοισι θεοῖσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι,

281

Primary

πᾶσι μάλʼ ἑξείης· θάνατος δέ μοι ἐξ ἁλὸς αὐτῷ

282

Primary

ἀβληχρὸς μάλα τοῖος ἐλεύσεται, ὅς κέ με πέφνῃ

283

Primary

γήρα’ ὕπο λιπαρῷ ἀρημένον· ἀμφὶ δὲ λαοὶ

284

Primary

ὄλβιοι ἔσσονται· τὰ δέ μοι φάτο πάντα τελεῖσθαι.

285

Primary

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

286

Primary

εἰ μὲν δὴ γῆράς γε θεοὶ τελέουσιν ἄρειον,

287

Primary

ἐλπωρή τοι ἔπειτα κακῶν ὑπάλυξιν ἔσεσθαι.

288

Primary

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον·

289

Primary

τόφρα δʼ ἄρʼ Εὐρυνόμη τε ἰδὲ τροφὸς ἔντυον εὐνὴν

290

Primary

ἐσθῆτος μαλακῆς, δαΐδων ὕπο λαμπομενάων.

291

Primary

αὐτὰρ ἐπεὶ στόρεσαν πυκινὸν λέχος ἐγκονέουσαι,

292

Primary

γρηῢς μὲν κείουσα πάλιν οἶκόνδε βεβήκει,

293

Primary

τοῖσιν δʼ Εὐρυνόμη θαλαμηπόλος ἡγεμόνευεν

294

Primary

ἐρχομένοισι λέχοσδε, δάος μετὰ χερσὶν ἔχουσα·

295

Primary

ἐς θάλαμον δʼ ἀγαγοῦσα πάλιν κίεν. οἱ μὲν ἔπειτα

296

Primary

ἀσπάσιοι λέκτροιο παλαιοῦ θεσμὸν ἵκοντο·

297

Primary

αὐτὰρ Τηλέμαχος καὶ βουκόλος ἠδὲ συβώτης

298

Primary

παῦσαν ἄρʼ ὀρχηθμοῖο πόδας, παῦσαν δὲ γυναῖκας,

299

Primary

αὐτοὶ δʼ εὐνάζοντο κατὰ μέγαρα σκιόεντα.

300

Primary

τὼ δʼ ἐπεὶ οὖν φιλότητος ἐταρπήτην ἐρατεινῆς,

301

Primary

τερπέσθην μύθοισι, πρὸς ἀλλήλους ἐνέποντε,

302

Primary

ἡ μὲν ὅσʼ ἐν μεγάροισιν ἀνέσχετο δῖα γυναικῶν,

303

Primary

ἀνδρῶν μνηστήρων ἐσορῶσʼ ἀΐδηλον ὅμιλον,

304

Primary

οἳ ἕθεν εἵνεκα πολλά, βόας καὶ ἴφια μῆλα,

305

Primary

ἔσφαζον, πολλὸς δὲ πίθων ἠφύσσετο οἶνος·

306

Primary

αὐτὰρ ὁ διογενὴς Ὀδυσεὺς ὅσα κήδεʼ ἔθηκεν

307

Primary

ἀνθρώποις ὅσα τʼ αὐτὸς ὀϊζύσας ἐμόγησε,

308

Primary

πάντʼ ἔλεγʼ· ἡ δʼ ἄρʼ ἐτέρπετʼ ἀκούουσʼ, οὐδέ οἱ ὕπνος

309

Primary

πῖπτεν ἐπὶ βλεφάροισι πάρος καταλέξαι ἅπαντα.

310

Primary

ἤρξατο δʼ ὡς πρῶτον Κίκονας δάμασʼ, αὐτὰρ ἔπειτα

311

Primary

ἦλθʼ ἐς Λωτοφάγων ἀνδρῶν πίειραν ἄρουραν·

312

Primary

ἠδʼ ὅσα Κύκλωψ ἔρξε, καὶ ὡς ἀπετίσατο ποινὴν

313

Primary

ἰφθίμων ἑτάρων, οὓς ἤσθιεν οὐδʼ ἐλέαιρεν·

314

Primary

ἠδʼ ὡς Αἴολον ἵκεθʼ, ὅ μιν πρόφρων ὑπέδεκτο

315

Primary

καὶ πέμπʼ, οὐδέ πω αἶσα φίλην ἐς πατρίδʼ ἱκέσθαι

316

Primary

ἤην, ἀλλά μιν αὖτις ἀναρπάξασα θύελλα

317

Primary

πόντον ἐπʼ ἰχθυόεντα φέρεν βαρέα στενάχοντα·

318

Primary

ἠδʼ ὡς Τηλέπυλον Λαιστρυγονίην ἀφίκανεν,

319

Primary

οἳ νῆάς τʼ ὄλεσαν καὶ ἐϋκνήμιδας ἑταίρους

320

Primary

πάντας· Ὀδυσσεὺς δʼ οἶος ὑπέκφυγε νηῒ μελαίνῃ·

321

Primary

καὶ Κίρκης κατέλεξε δόλον πολυμηχανίην τε,

322

Primary

ἠδʼ ὡς εἰς Ἀΐδεω δόμον ἤλυθεν εὐρώεντα,

323

Primary

ψυχῇ χρησόμενος Θηβαίου Τειρεσίαο,

324

Primary

νηῒ πολυκλήϊδι, καὶ εἴσιδε πάντας ἑταίρους

325

Primary

μητέρα θʼ, ἥ μιν ἔτικτε καὶ ἔτρεφε τυτθὸν ἐόντα·

326

Primary

ἠδʼ ὡς Σειρήνων ἁδινάων φθόγγον ἄκουσεν,

327

Primary

ὥς θʼ ἵκετο Πλαγκτὰς πέτρας δεινήν τε Χάρυβδιν

328

Primary

Σκύλλην θʼ, ἣν οὔ πώ ποτʼ ἀκήριοι ἄνδρες ἄλυξαν·

329

Primary

ἠδʼ ὡς Ἠελίοιο βόας κατέπεφνον ἑταῖροι·

330

Primary

ἠδʼ ὡς νῆα θοὴν ἔβαλε ψολόεντι κεραυνῷ

331

Primary

Ζεὺς ὑψιβρεμέτης, ἀπὸ δʼ ἔφθιθεν ἐσθλοὶ ἑταῖροι

332

Primary

πάντες ὁμῶς, αὐτὸς δὲ κακὰς ὑπὸ κῆρας ἄλυξεν·

333

Primary

ὥς θʼ ἵκετʼ Ὠγυγίην νῆσον νύμφην τε Καλυψώ,

334

Primary

ἣ δή μιν κατέρυκε, λιλαιομένη πόσιν εἶναι,

335

Primary

ἐν σπέσσι γλαφυροῖσι, καὶ ἔτρεφεν ἠδὲ ἔφασκε

336

Primary

θήσειν ἀθάνατον καὶ ἀγήραον ἤματα πάντα·

337

Primary

ἀλλὰ τοῦ οὔ ποτε θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ἔπειθεν·

338

Primary

ἠδʼ ὡς ἐς Φαίηκας ἀφίκετο πολλὰ μογήσας,

339

Primary

οἳ δή μιν περὶ κῆρι θεὸν ὣς τιμήσαντο

340

Primary

καὶ πέμψαν σὺν νηῒ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν,

341

Primary

χαλκόν τε χρυσόν τε ἅλις ἐσθῆτά τε δόντες.

342

Primary

τοῦτʼ ἄρα δεύτατον εἶπεν ἔπος, ὅτε οἱ γλυκὺς ὕπνος

343

Primary

λυσιμελὴς ἐπόρουσε, λύων μελεδήματα θυμοῦ.

344

Primary

ἡ δʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·

345

Primary

ὁππότε δή ῥʼ Ὀδυσῆα ἐέλπετο ὃν κατὰ θυμὸν

346

Primary

εὐνῆς ἧς ἀλόχου ταρπήμεναι ἠδὲ καὶ ὕπνου,

347

Primary

αὐτίκʼ ἀπʼ Ὠκεανοῦ χρυσόθρονον ἠριγένειαν

348

Primary

ὦρσεν, ἵνʼ ἀνθρώποισι φόως φέροι· ὦρτο δʼ Ὀδυσσεὺς

349

Primary

εὐνῆς ἐκ μαλακῆς, ἀλόχῳ δʼ ἐπὶ μῦθον ἔτελλεν·

350

Primary

ὦ γύναι, ἤδη μὲν πολέων κεκορήμεθʼ ἀέθλων

351

Primary

ἀμφοτέρω, σὺ μὲν ἐνθάδʼ ἐμὸν πολυκηδέα νόστον

352

Primary

κλαίουσʼ. αὐτὰρ ἐμὲ Ζεὺς ἄλγεσι καὶ θεοὶ ἄλλοι

353

Primary

ἱέμενον πεδάασκον ἐμῆς ἀπὸ πατρίδος αἴης·

354

Primary

νῦν δʼ ἐπεὶ ἀμφοτέρω πολυήρατον ἱκόμεθʼ εὐνήν,

355

Primary

κτήματα μὲν τά μοι ἔστι, κομιζέμεν ἐν μεγάροισι,

356

Primary

μῆλα δʼ ἅ μοι μνηστῆρες ὑπερφίαλοι κατέκειραν,

357

Primary

πολλὰ μὲν αὐτὸς ἐγὼ ληΐσσομαι, ἄλλα δʼ Ἀχαιοὶ

358

Primary

δώσουσʼ, εἰς ὅ κε πάντας ἐνιπλήσωσιν ἐπαύλους.

359

Primary

ἀλλʼ ἦ τοι μὲν ἐγὼ πολυδένδρεον ἀγρὸν ἔπειμι,

360

Primary

ὀψόμενος πατέρʼ ἐσθλόν, ὅ μοι πυκινῶς ἀκάχηται·

361

Primary

σοὶ δέ, γύναι, τάδʼ ἐπιτέλλω, πινυτῇ περ ἐούσῃ·

362

Primary

αὐτίκα γὰρ φάτις εἶσιν ἅμʼ ἠελίῳ ἀνιόντι

363

Primary

ἀνδρῶν μνηστήρων, οὓς ἔκτανον ἐν μεγάροισιν·

364

Primary

εἰς ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶν

365

Primary

ἧσθαι, μηδέ τινα προτιόσσεο μηδʼ ἐρέεινε.

366

Primary

ἦ ῥα καὶ ἀμφʼ ὤμοισιν ἐδύσετο τεύχεα καλά,

367

Primary

ὦρσε δὲ Τηλέμαχον καὶ βουκόλον ἠδὲ συβώτην,

368

Primary

πάντας δʼ ἔντεʼ ἄνωγεν ἀρήϊα χερσὶν ἑλέσθαι.

369

Primary

οἱ δέ οἱ οὐκ ἀπίθησαν, ἐθωρήσσοντο δὲ χαλκῷ,

370

Primary

ὤϊξαν δὲ θύρας, ἐκ δʼ ἤϊον· ἦρχε δʼ Ὀδυσσεύς.

371

Primary

ἤδη μὲν φάος ἦεν ἐπὶ χθόνα, τοὺς δʼ ἄρʼ Ἀθήνη

372

Primary

νυκτὶ κατακρύψασα θοῶς ἐξῆγε πόληος.

Text notes and edition context

Work

Odyssey

The poem follows Odysseus' delayed return to Ithaca and pairs wandering adventure with scenes of household endurance, recognition, and restoration.

Epic poem | Original language: Ancient Greek

Archaic Greek epic, traditionally placed around the 8th century BCE

You are reading Book 23.

Primary Edition

A. T. Murray

Ancient Greek | Verse

Greek base text via Perseus canonical TEI

This is the Murray-edited Greek Odyssey text as distributed in the Perseus canonical repository.

Pilot canonical-spine import for Odyssey source books with line-level CTS identity preserved.

Source family: Greek canonical pilot texts

PerseusDL canonical-greekLit | CC BY-SA 4.0 upstream canonical text

Pinned canonical Greek TEI imports staged as pilot source-of-truth readings.

CTS range: urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.perseus-grc2:23.1 -> urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.perseus-grc2:23.372

Pinned source commit: 91595f89e15b

Source path: data/tlg0012/tlg002/tlg0012.tlg002.perseus-grc2.xml

Primary source: Greek canonical pilot texts | PerseusDL canonical-greekLit.

Canonical pilot note: this original-language edition is currently imported for Book 23 only and carries line-level CTS URNs in the runtime corpus.